Một thiết bị đeo có hình dáng giống tai nghe đang thu hút sự chú ý trong lĩnh vực công nghệ y tế khi đưa dòng điện cường độ thấp vào não nhằm hỗ trợ điều trị trầm cảm. Sản phẩm do startup Thụy Điển Flow Neuroscience phát triển, được thiết kế để người dùng đeo trên trán khoảng 30 phút mỗi ngày và điều khiển thông qua ứng dụng trên smartphone. Tuy nhiên, mức giá 2.200 USD cho liệu trình ban đầu đang đặt ra câu hỏi về khả năng phổ cập của một công nghệ vốn được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho người mắc trầm cảm.

Thiết bị đeo của Flow Neuroscience sử dụng dòng điện cường độ thấp để kích thích não tại nhà.

Thiết bị Flow sử dụng phương pháp kích thích dòng điện một chiều xuyên sọ, hay tDCS, với dòng điện cường độ thấp tác động lên vùng thùy trán trái của não. Đây là khu vực có liên quan đến quá trình điều hòa tâm trạng và cảm xúc. Thay vì phải đến cơ sở y tế thường xuyên như một số phương pháp kích thích não khác, Flow được phát triển theo hướng sử dụng tại nhà, với thời gian mỗi phiên tương đối ngắn. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng mới của MedTech, khi thiết bị đeo không chỉ thu thập dữ liệu sức khỏe mà còn bắt đầu tham gia trực tiếp vào quá trình can thiệp.

Sự phát triển của Flow diễn ra trong bối cảnh nhiều công ty đang nghiên cứu các thiết bị kết nối não với máy tính hoặc tác động đến hoạt động thần kinh. Một số sản phẩm tập trung vào hỗ trợ thiền, giấc ngủ hoặc giao tiếp cho người gặp hạn chế vận động. Trong khi đó, những phương pháp như kích thích từ xuyên sọ, hay TMS, đã được sử dụng trong điều trị một số trường hợp trầm cảm nhưng thường yêu cầu bệnh nhân đến cơ sở y tế nhiều lần mỗi tuần. Flow tìm cách đưa một phần quy trình kích thích não ra khỏi phòng khám, qua đó giảm gánh nặng về thời gian và di chuyển.

Theo dữ liệu được công bố về một thử nghiệm trên 174 bệnh nhân trầm cảm nặng, 45% người sử dụng Flow đạt trạng thái thuyên giảm triệu chứng sau 10 tuần, so với 22% ở nhóm đối chứng. Startup cũng cho biết hơn 65.000 người đã sử dụng sản phẩm tại châu Âu kể từ năm 2019 và công nghệ này từng được đưa vào thử nghiệm trong hệ thống y tế Anh. Dù vậy, các con số trên không đồng nghĩa thiết bị có thể thay thế mọi phương pháp điều trị hoặc phù hợp với tất cả bệnh nhân. Người có triệu chứng trầm cảm vẫn cần được đánh giá bởi chuyên gia y tế để xác định phương án điều trị phù hợp.

Flow hướng tới việc đưa công nghệ kích thích não từ môi trường phòng khám vào quy trình sử dụng tại nhà.

Rào cản lớn nhất hiện nay lại nằm ở chi phí. Tại Mỹ, người dùng phải trả khoảng 2.200 USD cho 10 tuần đầu tiên, sau đó tiếp tục chi 325 USD mỗi tháng để duy trì. Khoản tiền này tạo ra khoảng cách đáng kể so với nhiều phương án điều trị bằng thuốc vốn có thể được bảo hiểm hỗ trợ. Startup vì thế còn phải thuyết phục các công ty bảo hiểm về hiệu quả và tính kinh tế của phương pháp trước khi có thể mở rộng khả năng tiếp cận.

Flow đồng thời cho thấy một hướng đi đáng chú ý của ngành thiết bị y tế: sử dụng công nghệ để tạo ra các phương pháp can thiệp không dựa hoàn toàn vào thuốc. Tuy nhiên, từ một sản phẩm được cấp phép đến một giải pháp phổ biến vẫn là chặng đường dài, bởi hiệu quả lâm sàng, độ an toàn, khả năng sử dụng lâu dài và chi phí đều cần được đánh giá. Với mức giá hiện tại, thiết bị kích thích não tại nhà vẫn là công nghệ dành cho nhóm người có khả năng chi trả cao, thay vì một lựa chọn dễ tiếp cận đối với số đông.