TP Đồng Nai: Trách nhiệm độc lập của các đơn vị tư vấn chấm thầu [Kỳ 5]

Name: TP Đồng Nai: Trách nhiệm độc lập của các đơn vị tư vấn chấm thầu [Kỳ 5]
Uploaded: 2026-08-28T17:00:00+07:00
Duration: 1 min 28 s
Channel: Hải Anh
Description: Gắn liền với chuỗi trúng thầu sát trần của Công ty TNHH MTV Đức Minh tại TP Đồng Nai là sự lặp lại của các tổ chuyên gia tư vấn quen thuộc, dấy lên băn khoăn về tính độc lập và khách quan trong công tác chấm thầu.

Gắn liền với chuỗi trúng thầu sát trần của Công ty TNHH MTV Đức Minh tại TP Đồng Nai là sự lặp lại của các tổ chuyên gia tư vấn quen thuộc, dấy lên băn khoăn về tính độc lập và khách quan trong công tác chấm thầu.

Hải Anh 28/08/2026 17:00

Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, để một nhà thầu như Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh (Công ty Đức Minh) liên tiếp trúng hàng loạt gói thầu xây dựng quy mô lớn sát nút giá dự toán tại TP Đồng Nai, bên cạnh vai trò quyết định của chủ đầu tư, không thể không nhắc đến trách nhiệm thẩm định của các đơn vị tư vấn đấu thầu.

Đóng vai trò là cơ quan độc lập giúp chủ đầu tư lựa chọn những nhà thầu tối ưu về cả kỹ thuật và tài chính, tuy nhiên hoạt động thực tế của một số đơn vị tư vấn tại địa phương thời gian qua lại bộc lộ những điểm nghẽn đáng chú ý trong khâu đánh giá hồ sơ.

Sự lặp lại có chu kỳ của các tổ chuyên gia quen thuộc

Khảo sát hệ thống hồ sơ đánh giá lựa chọn nhà thầu đối với chuỗi các gói thầu lớn của nhà thầu Đức Minh trong năm 2026, dư luận có thể nhận thấy sự xuất hiện cố định của hai pháp nhân tư vấn.

Đầu tiên là Công ty TNHH MTV Tư vấn xây dựng Tây Tiến (Công ty Tây Tiến). Đơn vị này được thuê làm tư vấn lập hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) cho toàn bộ các gói thầu xây lắp trường học và sửa chữa lớn tại địa bàn phường Tân Khai, TP Đồng Nai. Đáng chú ý, các quyết định thành lập tổ chuyên gia chấm thầu tại đây luôn cố định hai nhân sự là ông Nguyễn Đình Tiến trong vai trò Tổ trưởng và bà Lê Thị Thu Uyên trong vai trò thành viên tổ chuyên gia.

Sự lặp lại này thể hiện rõ tại Gói thầu xây dựng + thiết bị thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa trụ sở Đảng ủy phường Tân Khai có giá dự toán là 4.816.275.041 đồng. Chính tổ chuyên gia của Công ty Tây Tiến đã trực tiếp đưa ra đánh giá loại bỏ đối thủ cạnh tranh chào giá rẻ hơn là Công ty Cổ phần Sản xuất Thương mại Gia Võ (chào giá 4.551.786.087 đồng) bằng các lỗi thuyết minh an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Điều này tạo điều kiện cho Công ty Đức Minh trúng thầu sau thương thảo với giá 4.539.000.000 đồng.

Một phần báo cáo đánh giá Gói thầu xây dựng + thiết bị thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa trụ sở Đảng ủy phường Tân Khai

Cũng chính tổ chuyên gia Tây Tiến đã thẩm định kỹ thuật cho Gói thầu xây dựng + thiết bị thuộc dự án Xây dựng Trường mầm non Tân Khai B (giá dự toán 17.470.435.480 đồng), ghi nhận Công ty Đức Minh là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng thầu với giá 16.771.957.000 đồng theo Quyết định số 42/QĐ-TTDVTH ngày 16/07/2026.

Pháp nhân tư vấn thứ hai là Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam (Công ty Miền Nam). Đơn vị này chịu trách nhiệm chấm thầu tại xã Minh Đức, phường Bình Long và xã Tân Hưng với tổ chuyên gia lặp đi lặp lại gồm: Ông Hoàng Văn Linh - Tổ trưởng; ông Nguyễn Hữu Thịnh - Tổ viên; ông Võ Trọng Toán - Tổ viên.

Tổ chuyên gia của Công ty Miền Nam đã thực hiện đánh giá cho nhà thầu Đức Minh trúng các gói thầu không có cạnh tranh như: Gói thầu Trường Tiểu học Mạc Đĩnh Chi tại phường Bình Long (giá dự toán 9.116.157.991 đồng, giá trúng thầu 8.933.424.434 đồng); Gói thầu đường nhựa ấp An Tân (giá dự toán 7.890.587.575 đồng, giá trúng thầu 7.692.946.713 đồng); và Gói thầu đường nhựa ấp Bình Phú đi Sóc Rul (giá dự toán 6.554.090.742 đồng, giá trúng thầu 6.390.194.680 đồng).

Tại Gói thầu xây dựng nhà đa năng, sân bóng trường Tiểu học Thanh An do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tân Hưng làm chủ đầu tư (giá dự toán 14.012.352.950 đồng), Công ty Miền Nam là đơn vị tư vấn. Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Phương Mai không trúng thầu do xếp hạng 2. Công ty Đức Minh được phê duyệt trúng thầu sát trần với giá 13.741.518.695 đồng, đưa tỷ lệ tiết kiệm ngân sách gói thầu này xuống mức 1,93%.

Trách nhiệm pháp lý và yêu cầu minh bạch

Dưới góc nhìn pháp lý, việc các tổ chuyên gia tư vấn liên tục có các quyết định loại bỏ nhà thầu đối thủ bằng các tiêu chuẩn đánh giá định tính đòi hỏi cơ quan quản lý cần rà soát lại tính khách quan trong hoạt động hành nghề đấu thầu.

Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) phân tích: "Theo quy định tại Điều 6 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, nhà thầu tư vấn lập E-HSMT và đánh giá E-HSDT phải hoàn toàn độc lập về mặt pháp lý và tài chính nhằm đảm bảo tính khách quan tối đa. Việc các tổ chuyên gia liên tục chấm thầu để một nhà thầu địa phương trúng thầu sát trần, loại bỏ các đối thủ có phương án giá tiết kiệm hơn mà không qua quy trình làm rõ theo Điều 30 và Điều 67 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, là dấu hiệu cần được cơ quan thanh tra kiểm tra nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các nhà thầu cạnh tranh."

Bên cạnh đó, theo quy định tại Thông tư số 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, các đơn vị tư vấn được thuê làm tổ chuyên gia tuyệt đối không được thay thế chủ đầu tư sử dụng chứng thư số để đăng tải các quyết định phê duyệt kết quả hay hồ sơ mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Sự phân định rõ ranh giới này nhằm bảo vệ tính minh bạch trong quản lý dòng vốn đầu tư công.

Tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh: Người đứng đầu các cơ quan, địa phương và trực tiếp là chủ đầu tư dự án phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật, có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình làm việc của tổ chuyên gia tư vấn để đảm bảo kết quả lựa chọn nhà thầu phản ánh đúng bản chất cạnh tranh, tiết kiệm ngân sách.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

QUY ĐỊNH NGHIÊM NGẶT VỀ TÍNH ĐỘC LẬP VÀ CHẾ TÀI ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ TƯ VẤN ĐẤU THẦU

Nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng và kết quả lựa chọn nhà thầu hoàn toàn khách quan, hệ thống pháp luật đấu thầu hiện hành và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ đã thiết lập ranh giới trách nhiệm pháp lý cực kỳ nghiêm khắc đối với các đơn vị tư vấn đấu thầu:

- Yêu cầu bắt buộc về tính độc lập về pháp lý và tài chính:

Theo quy định tại Điều 6 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và hướng dẫn chi tiết tại Điều 4 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ, nhà thầu tham dự thầu các gói thầu xây lắp, thiết bị phải hoàn toàn độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với nhà thầu tư vấn của gói thầu đó.

Sự độc lập này bắt buộc phải áp dụng đối với các đơn vị thực hiện: lập, thẩm tra thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và dự toán; lập và thẩm định hồ sơ mời thầu (E-HSMT); đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT); thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu; tư vấn quản lý dự án và các dịch vụ tư vấn khác có phần công việc liên quan trực tiếp đến gói thầu.

Hai bên không được phép cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý (đối với đơn vị sự nghiệp công lập); không được có cổ phần hoặc phần vốn góp chéo của nhau nhằm loại bỏ hoàn toàn các xung đột lợi ích ngay từ khâu chuẩn bị cuộc thầu.

- Nghiêm cấm hành vi thông đồng, làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu:

Điểm g Khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu quy định nghiêm cấm hành vi đánh giá hồ sơ dự thầu không đúng tiêu chuẩn đánh giá được phê duyệt trong hồ sơ mời thầu dẫn đến làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.

Quyết tâm này được quán triệt sâu sắc tại Mục 4 Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ: Nghiêm cấm tuyệt đối các chủ đầu tư, bên mời thầu thực hiện hành vi thông đồng, "bắt tay" khép kín với các đơn vị tư vấn đấu thầu để cài cắm các rào cản kỹ thuật ngầm, lạm dụng tiêu chí định tính để loại bỏ các nhà thầu cạnh tranh hợp pháp.

Mọi hành vi vi phạm hoặc thiếu trách nhiệm gây thất thoát ngân sách nhà nước sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc, buộc bồi thường thiệt hại thực tế, cấm tham gia hoạt động lựa chọn nhà thầu từ 01 đến 05 năm và bị thu hồi chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu theo quy định tại Điều 133 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.

- Giới hạn quyền hạn sử dụng tài khoản đăng tải thông tin trên Hệ thống:

Theo quy định nghiêm ngặt tại Khoản 5 Điều 22 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ: “Trường hợp thuê tư vấn đấu thầu để làm tổ chuyên gia, tổ thẩm định, tư vấn đấu thầu không được thay chủ đầu tư đăng tải các nội dung thuộc trách nhiệm đăng tải của chủ đầu tư theo quy định tại Điều 7 và Điều 8 của Luật Đấu thầu”.

Mọi thông tin về kế hoạch lựa chọn nhà thầu, hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và kết quả lựa chọn nhà thầu (KQLCNT) thuộc trách nhiệm đăng tải pháp lý duy nhất của chủ đầu tư dự án. Trường hợp nhà thầu tư vấn đấu thầu hoặc cá nhân thuộc tổ chức tư vấn cố tình sử dụng tài khoản của mình để đăng tải các nội dung này thay cho chủ đầu tư sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật.