Gói thầu số 8: Thiết bị phục vụ đời sống thuộc dự án đầu tư thiết bị duy trì sản xuất năm 2025 của Công ty Cổ phần Than Vàng Danh-Vinacomin đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận ngành than. Từ một cuộc đấu thầu đầy cạnh tranh, gói thầu đã kết thúc bằng một quyết định chấm dứt hợp đồng đầy quyết liệt từ phía chủ đầu tư.
Từ sự chuẩn bị bài bản về hồ sơ mời thầu
Gói thầu số 8 (Mã TBMT: IB2500166729) được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 1082/QĐ-TVD ngày 14/04/2025 do Giám đốc Công ty Cổ phần Than Vàng Danh ký. Với giá gói thầu 1.687.675.000 đồng, đây là hạng mục quan trọng nhằm bổ sung thiết bị phục vụ đời sống cán bộ công nhân viên.
Để đảm bảo tính minh bạch, ngày 09/05/2025, chủ đầu tư ban hành Quyết định số 1446/QĐ-TVD về việc phê duyệt sửa đổi E-HSMT. Điểm nhấn của việc hiệu chỉnh này tập trung vào thông số kỹ thuật của hệ thống điều hòa cây:
Công suất lạnh nâng từ ≥ 47000BTU lên ≥ 50000BTU.
Công suất tiêu thụ điều chỉnh từ ≤ 4,1 kW lên ≤ 5,25 kW.
Độ ồn dàn nóng nâng lên ≤ 62 dB(A).
Việc điều chỉnh này cho thấy sự sát sao của chủ đầu tư trong việc cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với thực tế vận hành tại khu vực mỏ.
Diễn biến mở thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu
Ngày 15/05/2025, biên bản mở thầu ghi nhận 02 nhà thầu tham gia:
Liên danh QVHL-BK (Công ty TNHH Quang Vinh Hạ Long và Công ty TNHH Năng lượng nhiệt Bách Khoa): Giá dự thầu 1.365.100.000 đồng.
Công ty TNHH đầu tư sản xuất và thương mại dịch vụ Anh Cường: Giá dự thầu 1.631.520.000 đồng.
Theo Báo cáo đánh giá HSDT số 847/BC-TCG ngày 22/05/2025, cả hai nhà thầu đều đạt các yêu cầu về tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật. Tuy nhiên, với mức giá chào thấp hơn đáng kể (tiết kiệm cho chủ đầu tư hơn 300 triệu đồng), Liên danh QVHL-BK đã được xếp hạng thứ nhất.
Đến ngày 05/06/2025, Giám đốc Than Vàng Danh đã ký Quyết định số KQ2500166729_2506051559 chính thức phê duyệt Liên danh QVHL-BK trúng thầu với giá 1.365.100.000 đồng. Hợp đồng số HD2500099254-2506241448 được ký kết sau đó vào ngày 25/06/2025 với thời gian thực hiện 240 ngày.
Cú sốc "trảm" nhà thầu: Vi phạm nghiêm trọng tiến độ
Tưởng chừng gói thầu sẽ về đích êm đẹp, nhưng thực tế lại diễn ra trái ngược. Ngày 31/03/2026, Giám đốc Công ty Cổ phần Than Vàng Danh đã phải đặt bút ký Quyết định số 750/QĐ-TVD về việc chấm dứt hợp đồng đối với thành viên liên danh vi phạm.
Văn bản nêu rõ lý do: "Vi phạm nghiêm trọng điều khoản về tiến độ chất lượng; không còn năng lực thực hiện phần việc đảm nhận, làm ảnh hưởng đến hiệu quả gói thầu".
Chủ đầu tư đã áp dụng các chế tài xử lý cực kỳ nghiêm khắc:
Tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng: Thu hồi toàn bộ số tiền bảo đảm tương ứng phần giá trị công việc vi phạm.
Phạt vi phạm: Áp dụng mức phạt tối đa 8% giá trị phần việc chậm tiến độ theo điều khoản hợp đồng.
Công khai danh tính: Đăng tải thông tin nhà thầu vi phạm lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Phân tích dưới góc độ chuyên gia và pháp luật
Sự việc tại Than Vàng Danh là một bài học điển hình về việc quản trị rủi ro đối với các gói thầu có giá chào thấp.
Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Việc chủ đầu tư ban hành Quyết định 750/QĐ-TVD là hoàn toàn có cơ sở pháp lý dựa trên Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15. Đặc biệt, theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, việc nhà thầu không còn năng lực thực hiện phần việc đảm nhận là vi phạm nghiêm trọng. Chế tài phạt 8% và tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng là biện pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng cho vốn nhà nước tại doanh nghiệp."
Dưới góc nhìn chuyên gia đấu thầu, ông Nguyễn Quốc Vũ chia sẻ: "Nhìn vào yêu cầu kỹ thuật sửa đổi tại Chương V, chúng ta thấy chủ đầu tư yêu cầu rất chi tiết về độ dày ống đồng (0,81mm) và các tính năng kháng khuẩn Ion Ag+. Có thể trong quá trình thực hiện, nhà thầu đã không đáp ứng được đúng chủng loại thiết bị hoặc gặp khó khăn trong chuỗi cung ứng dẫn đến chậm tiến độ 240 ngày. Việc chủ đầu tư tách phần việc còn lại để Chỉ định thầu rút gọn cho Công ty Cổ phần Cơ khí và Thiết bị áp lực VVMI là bước đi đúng đắn để kịp thời đưa thiết bị vào phục vụ đời sống công nhân."
Năng lực nhà thầu và trách nhiệm của liên danh
Liên danh QVHL-BK bao gồm Công ty TNHH Quang Vinh Hạ Long (vn5701825135) và Công ty Năng lượng nhiệt Bách Khoa (vn2300632758). Trong đấu thầu liên danh, sự đứt gãy năng lực của một thành viên sẽ kéo theo sự sụp đổ của toàn bộ hợp đồng nếu thành viên còn lại không đủ sức gánh vác.
Thực tế tại gói thầu này, việc nhà thầu xếp hạng 2 (Anh Cường) chào giá sát giá gói thầu (1.631.520.000 đồng) so với mức giá trúng thầu của Liên danh QVHL-BK (1.365.100.000 đồng) đặt ra dấu hỏi về việc liệu mức giá thấp có đi kèm với rủi ro về năng lực thực thi hay không.
Gói thầu IB2500166729 khép lại với một kết quả không mong muốn cho cả chủ đầu tư và nhà thầu. Tuy nhiên, sự quyết liệt của lãnh đạo Công ty Cổ phần Than Vàng Danh trong việc xử lý vi phạm cho thấy một môi trường đấu thầu ngày càng thượng tôn pháp luật.
Đây là lời cảnh tỉnh cho các nhà thầu khi tham gia sân chơi của Vinacomin: Đừng chỉ tập trung vào việc bỏ giá thấp để trúng thầu bằng mọi giá, mà hãy chú trọng vào năng lực thực hiện và cam kết tiến độ. Bởi khi vi phạm, cái giá phải trả không chỉ là tiền phạt mà còn là "án phạt" cấm thầu hoặc bôi đen uy tín trên hệ thống quốc gia.
NHÀ THẦU LIÊN DANH VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ RÀNG BUỘC
Nhà thầu liên danh là hình thức hợp tác giữa các tổ chức hoặc cá nhân để cùng tham dự thầu, đứng tên dự thầu và thực hiện hợp đồng. Theo Khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu, văn bản thỏa thuận liên danh là tài liệu bắt buộc, trong đó phải quy định rõ trách nhiệm của thành viên đứng đầu liên danh và trách nhiệm chung, trách nhiệm riêng của từng thành viên đối với toàn bộ phạm vi gói thầu. Tư cách hợp lệ của nhà thầu liên danh được quy định tại Điều 5, yêu cầu tất cả các thành viên phải đáp ứng các điều kiện về đăng ký kinh doanh, hạch toán độc lập và không trong quá trình giải thể.
Về bảo đảm dự thầu, Khoản 7 Điều 14 Luật Đấu thầu cho phép các thành viên thực hiện bảo đảm riêng hoặc thỏa thuận để một thành viên chịu trách nhiệm thực hiện cho cả liên danh. Tuy nhiên, nếu một thành viên vi phạm quy định dẫn đến không được hoàn trả bảo đảm dự thầu (như rút hồ sơ sau thời điểm đóng thầu hoặc gian lận), thì bảo đảm dự thầu của tất cả các thành viên trong liên danh đều sẽ bị tịch thu.
Khi ký kết hợp đồng, Khoản 3 Điều 67 Luật Đấu thầu và Khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP nhấn mạnh: Tất cả các thành viên trong liên danh phải trực tiếp ký và đóng dấu vào văn bản hợp đồng. Việc phân chia công việc trong liên danh phải căn cứ vào bảng giá dự thầu hoặc các hạng mục công việc cụ thể, không được phân chia các phần việc không thuộc phạm vi gói thầu. Năm 2026, tại các dự án cấp tỉnh và xã, cơ chế liên danh giúp các doanh nghiệp địa phương hợp tác với các tập đoàn lớn để nâng cao năng lực thực hiện, nhưng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ về tính độc lập pháp lý theo Điều 6 Luật Đấu thầu.