Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, công tác quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước dành cho hạ tầng giao thông, giáo dục luôn đòi hỏi tính minh bạch, sự cạnh tranh sòng phẳng để tối ưu hóa từng đồng vốn đầu tư công. Đặc biệt, kể từ sau cuộc cải cách tổ chức hành chính lịch sử vào giữa năm 2025, khi quyền lực tài chính được phân cấp mạnh mẽ về cho cấp xã, trách nhiệm bảo vệ dòng vốn ngân sách của người đứng đầu chính quyền cơ sở càng trở nên tối quan trọng.

Tuy nhiên, qua quá trình rà soát và thu thập dữ liệu thực tế tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh Tây Ninh trong nửa đầu năm 2026, một hiện tượng chung đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận: chuỗi gói thầu xây lắp quy mô hàng chục tỷ đồng liên tiếp được phê duyệt cho một doanh nghiệp duy nhất, với tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước vô cùng "èo uột", thậm chí xuất hiện những kịch bản đối thủ bỏ thầu giá thấp nhưng lại rút lui vì lỗi sơ đẳng.

Chuỗi con số ấn tượng với tỷ lệ trúng thầu xấp xỉ 93%

Căn cứ dữ liệu công khai từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH MTV Xây dựng Thương mại Hồng Tiến (Mã số doanh nghiệp: 1101039125, địa chỉ trụ sở tại tỉnh Tây Ninh) là cái tên có tần suất xuất hiện dày đặc trong danh mục trúng thầu tại địa phương. Doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng khoảng 105 gói thầu, trong đó trúng tới 97 gói, trượt 7 gói và 1 gói hiện chưa công bố kết quả. Tỷ lệ trúng thầu đạt mức cao, lên tới xấp xỉ 93%, chứng minh năng lực cạnh tranh đáng gờm hoặc phản ánh một mối quan hệ đấu thầu sâu sắc đối với các chủ đầu tư trên địa bàn.

Đáng chú ý, tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, Công ty Hồng Tiến đã dồn dập được xướng tên trúng thầu tại nhiều gói thầu xây lắp hạ tầng giao thông và trường học do chính quyền cấp xã làm chủ đầu tư. Chuỗi thành tích này được thiết lập thông qua các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu có giá trị sát nút với dự toán được duyệt, khiến hiệu quả tối ưu kinh tế cho ngân sách nhà nước trở nên vô cùng eo hẹp, đặt ra bài toán lớn về việc thực thi kỷ cương pháp luật về đấu thầu.

Hiện tượng "một mình một ngựa" tại các gói thầu cấp xã

Điển hình cho hiện tượng vắng bóng đối thủ cạnh tranh là Gói thầu Thi công xây dựng công trình Cải tạo, chỉnh trang đường An Thạnh (Mã TBMT: IB2600185962) do Phòng Kinh tế xã Vĩnh Công làm chủ đầu tư. Tại biên bản mở thầu ngày 15/05/2026, hệ thống ghi nhận duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Công ty Hồng Tiến. Trực trạng 'một mình một ngựa' này đã dẫn đến việc nhà thầu tự tin chào giá ban đầu lên tới 15.688.527.458 đồng, vượt cả giá gói thầu được duyệt (15.688.033.000 đồng theo Quyết định kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 478/QĐ-UBND của UBND xã Vĩnh Công).

Để hợp thức hóa quy trình, nhà thầu đã lách qua khe cửa hẹp bằng một thư giảm giá 'tượng trưng' 1,1%. Đến ngày 29/05/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Công Phan Đại Bảo đã đặt bút ký Quyết định phê duyệt kết quả số 35/QĐ-PKT, công nhận Công ty Hồng Tiến trúng thầu với giá 15.515.953.655,962 đồng, mang lại tỷ lệ tiết kiệm ngân sách danh nghĩa cực thấp chỉ 1,1%. Đáng chú ý, sự cẩu thả của cơ quan quản lý cấp xã còn thể hiện rõ trong văn bản quyết định này khi họ lập tức copy-paste nhầm con số giá trúng thầu đè lên mục giá gói thầu được duyệt. Sự thiếu vắng cạnh tranh thực chất đi kèm chất lượng quản lý hồ sơ yếu kém này khiến dư luận không khỏi hoài nghi về tính công bằng, minh bạch của dự án.

Kịch bản "một mình một ngựa" tiếp tục tái diễn tại Gói thầu Thi công xây dựng công trình Trường MG Long Trì (Mã TBMT: IB2600217472) do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã An Lục Long làm chủ đầu tư. Tại dự án này, với giá gói thầu được phê duyệt là 8.591.453.000 đồng, Công ty Hồng Tiến tiếp tục là đơn vị duy nhất nộp hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT).

Hệ quả tất yếu, nhà thầu này dễ dàng vượt qua các bước đánh giá và trúng thầu với giá 8.534.140.260 đồng. Số tiền tiết kiệm cho nguồn vốn ngân sách nhà nước hơn 57,3 triệu đồng, tương đương với một tỷ lệ tiết kiệm "siêu thấp" chỉ dừng lại ở mức 0,67%. Đối với các công trình hạ tầng giáo dục tại cơ sở, từng đồng vốn tiết kiệm được đều có ý nghĩa quan trọng để tái đầu tư trang thiết bị, song hiệu quả kinh tế thu về tại gói thầu này lại quá eo hẹp.

Đối thủ bỏ giá thấp bất ngờ tự thua tại gói thầu đường Lộ Dừa

Bất ngờ và bộc lộ nhiều dấu hỏi về tính minh bạch hơn cả là kịch bản diễn ra tại Gói thầu Thi công xây dựng công trình Cải tạo, chỉnh trang đường Lộ Dừa (Mã TBMT: IB2600190895) có giá gói thầu 14.958.203.000 đồng, do Phòng Kinh tế xã Vĩnh Công làm chủ đầu tư. Ở dự án này, không còn hiện tượng độc diễn khi có tới 3 nhà thầu cùng tham gia nộp hồ sơ, hứa hẹn một cuộc cạnh tranh sòng phẳng về giá.

Tại bước mở thầu, Công ty CP Xây dựng Thủy Lợi Long An là đơn vị đưa ra giải pháp kinh tế tối ưu nhất khi bỏ giá thấp nhất là 14.123.947.984 đồng (giảm tới 5% so với dự toán, nếu trúng thầu sẽ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước số tiền lên tới gần 834 triệu đồng). Kế đến là Công ty Hồng Tiến bỏ giá 14.733.829.505 đồng, tương đương mức giảm 1,5% và Công ty Ngân Hồng Phát bỏ giá 14.931.414.134 đồng.

Những tưởng nguồn vốn đầu tư công sẽ tiết kiệm được một khoản tiền lớn cho công quỹ, nhưng rốt cuộc đơn vị bỏ giá thấp nhất lại bị loại vì các lỗi hồ sơ vô cùng sơ đẳng. Đáng nói hơn, nhà thầu này từ chối bổ sung hồ sơ và giải trình theo yêu cầu, tạo điều kiện cho Công ty Hồng Tiến êm ái trúng thầu ở mức giá cao hơn, sát nút với giá dự toán.

Sự lặp đi lặp lại của các gói thầu trúng thầu sát nút, đạt tỷ lệ tiết kiệm thấp tại các công trình đầu tư công cấp xã trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đặt ra bài toán lớn về việc thực thi kỷ cương pháp luật. Việc bảo vệ nguồn lực ngân sách, tránh lãng phí đầu tư công cần phải được nhìn nhận một cách nghiêm túc thông qua các cuộc đấu thầu thực chất, có sự hậu kiểm quyết liệt của các cơ quan thanh tra tài chính độc lập.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Mổ xẻ quy định pháp lý đối với các gói thầu của Công ty Hồng Tiến