Công an TP HCM vừa phối hợp với Cảnh sát cửa khẩu Tân Sơn Nhất tạm giữ 3 đối tượng vụ thả diều gắn đèn gần sân bay Tân Sơn Nhất, gây ảnh hưởng đến 21 chuyến bay.

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống về vụ việc trên, TS. Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, đây là vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Hành vi tuy xuất phát từ nhận thức chủ quan của người dân nhưng đã trực tiếp đe dọa đến an toàn hàng không dân dụng - lĩnh vực có yêu cầu an toàn tuyệt đối.

Theo quy định của pháp luật hàng không dân dụng, khu vực lân cận sân bay, đặc biệt là hành lang cất hạ cánh của tàu bay là khu vực được kiểm soát nghiêm ngặt. Mọi hoạt động thả diều, sử dụng vật thể bay, thiết bị bay không người lái hoặc các hoạt động có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động bay đều bị hạn chế hoặc cấm thực hiện.

Trong vụ việc trên, các đối tượng đã thả diều cỡ lớn, có gắn đèn chớp vào ban đêm và ở độ cao rất lớn. Những vật thể này có thể khiến phi công nhầm lẫn với thiết bị bay, ảnh hưởng đến khả năng quan sát, thậm chí nếu va chạm với động cơ hoặc thân máy bay có thể gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Chính vì vậy, ngay khi phát hiện vật thể bay không xác định, cơ quan không lưu buộc phải áp dụng biện pháp khẩn cấp là dừng hoạt động cất hạ cánh để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hành khách và tổ bay.

Luật sư Cường cho rằng, đối với hành vi thả diều, sử dụng vật thể bay trong khu vực ảnh hưởng đến hoạt động hàng không, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về xử phạt trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Theo các quy định hiện hành, mức xử phạt có thể lên tới khoảng 40 triệu đồng đối với hành vi thả diều hoặc điều khiển vật thể bay gây ảnh hưởng đến hoạt động hàng không dân dụng. Tang vật, phương tiện sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm cũng có thể bị tịch thu. Nếu có nhiều người cùng thực hiện hành vi, mỗi người đều có thể bị xem xét xử phạt tương ứng với mức độ tham gia của mình.

Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, mức phạt vi phạm về bay flycam, drone 2026 từ 2 triệu - 40 triệu đồng tùy hành vi vi phạm kèm theo hình thức phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và tước quyền sử dụng giấy phép liên quan theo các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng và quốc phòng. Ví dụ đối với hành vi bay flycam vào khu vực sân bay gây cản trở hoặc gây mất an toàn cho các phương tiện bay khác có thể bị phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng (khoản 11 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP).

Sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ cản trở hoặc gây mất an toàn cho các phương tiện bay khác trong đó có thả diều đều có thể bị áp dụng khung phạt hành chính từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng theo điều 8 nêu trên.

Ngoài trách nhiệm hành chính, những người thực hiện hành vi vi phạm còn có thể phải bồi thường thiệt hại dân sự. Về nguyên tắc là hành vi vi phạm pháp luật, có lỗi, gây thiệt hại thì phải bồi thường thiệt hại. Bởi vậy, trong tình huống này, những người thả diều, dùng dron ở khu vực sân bay ngoài việc bị phạt vi phạm hành chính tới 40.000.000 đồng còn phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại đã gây ra đối với hoạt động hàng không.

Việc tạm dừng khai thác sân bay làm phát sinh hàng loạt chi phí như: Chi phí nhiên liệu cho máy bay bay chờ; Chi phí chuyển hướng hạ cánh; Chi phí phục vụ hành khách chậm chuyến; Chi phí điều hành khai thác; Các tổn thất phát sinh cho hãng hàng không và các đơn vị liên quan. Mức thiệt hại cụ thể sẽ phụ thuộc vào thực tế thiệt hại đã gây ra. Tổ chức, cơ quan, cá nhân bị thiệt hại có quyền yêu cầu người gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật, việc bồi thường thiệt hại cũng có thể do các bên thỏa thuận hoặc đề nghị tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Nếu các doanh nghiệp hàng không chứng minh được thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả với hành vi vi phạm có quyền yêu cầu những người vi phạm bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự. Trong lĩnh vực hàng không, thiệt hại thực tế có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí nhiều tỷ đồng nếu gây đình trệ hoạt động khai thác trên diện rộng.

Điều đáng chú ý, theo luật sư Đặng Văn Cường, vụ việc trên không đơn thuần chỉ là hành vi vi phạm hành chính.

Nếu cơ quan điều tra xác định hành vi của các đối tượng đã gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đe dọa trực tiếp đến an toàn giao thông hàng không, gây thiệt hại lớn về tài sản hoặc tạo ra nguy cơ hiện hữu đối với tính mạng của nhiều người thì có thể xem xét trách nhiệm hình sự.

Trong trường hợp có căn cứ chứng minh hành vi đã xâm phạm nghiêm trọng đến an toàn giao thông đường không, cơ quan tiến hành tố tụng có thể nghiên cứu áp dụng các quy định của Bộ luật Hình sự về các tội xâm phạm an toàn giao thông, an toàn công cộng hoặc các tội danh có liên quan.

Việc xử lý hình sự hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, đánh giá hậu quả thực tế, mức độ nguy hiểm của hành vi, thiệt hại phát sinh và lỗi của những người thực hiện.

Hành vi gây cản trở giao thông đường không gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cản trở giao thông đường không theo quy định tại điều 278 bộ luật hình sự với chế tài là bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến năm năm. Trong trường hợp gây thiệt hại về tài sản từ 1.500.000.000 đồng trở lên có thể bị phạt tới 15 năm tù

Ngoài ra nếu cố ý gây mất an toàn hàng không cũng có thể bị xử lý về tội gây rối trật tự công cộng quy định tại 318 bộ luật hình sự

“Đây là sự việc nghiêm trọng, cơ quan chức năng sẽ đánh giá nhận thức, hành vi của những người này, đồng thời sẽ đánh giá hậu quả đã gây ra đối với xã hội để xem xét xét xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự và cũng có thể yêu cầu những người này bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật”, luật sư Cường nêu ý kiến.

>>> Mời độc giả xem thêm video Lịch sử hàng không: Máy bay C919 của Trung Quốc chính thức thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên ra thế giới: