Ông Vũ Minh Châu, nhà sáng lập thương hiệu vàng Bảo Tín Minh Châu cùng con trai là Vũ Minh Tú và 2 nhân viên kế toán của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu vừa bị Cơ quan Cảnh sát để điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, Luật sư Nguyễn Anh Thơm, Trưởng Văn phòng Luật sư Nguyễn Anh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, lập 2 hệ thống sổ sách kế toán, che giấu doanh thu…là những hành vi đã và đang được các cơ quan chức năng quyết liệt xử lý theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, tình hình tội phạm về kinh tế, trong đó có tội phạm vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng diễn biến phức tạp, diễn ra ở cả trong các cơ quan nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp. Hành vi vi phạm quy định về kế toán không chỉ để lại những hậu quả về mặt kinh tế mà còn ảnh hưởng đến chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Nhà nước.

Theo luật sư Thơm, tôi “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” là tội phạm thay thế tội “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 165 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999. Tuy nhiên, vẫn phải coi tội “vi phạm quy định về kế toán” là tội phạm mới và chỉ áp dụng đối với hành vi được thực hiện từ 0h ngày 1/1/2018. Mặt khác, tội “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 165 BLHS năm 1999 đã bị bãi bỏ.

Nếu hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Điều 165 của BLHS năm 1999 xảy ra trước 0h ngày 1/1/2018 mà sau thời điểm đó vụ án đang trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử thì tiếp tục áp dụng quy định của BLHS năm 1999 để xử lý.

Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn giả mạo, khai man, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán; dụ dỗ, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật; để ngoài sổ kế toán tài sản của đơn vị kế toán hoặc tài sản liên quan đến đơn vị kế toán; hủy bỏ hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu kế toán trước thời hạn lưu trữ theo quy định của Luật Kế toán; lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán.

Hậu quả của tội phạm này là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành. Thiệt hại do hành vi vi phạm quy định về kế toán phải từ 100.000.000 đồng trở lên, người thực hiện hành vi mới cấu thành tội “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Như vậy cũng có thể hiểu tình tiết gây hậu quả nghiêm trọng do hành vi vi phạm quy định về kế toán gây ra là từ 100.000.000 đồng trở lên.

Luật sư Thơm cho rằng, tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng thường thường có liên quan chặt chẽ cùng nhiều tội phạm khác như tội "Trốn thuế", "Rửa tiền", "Buôn lậu", "Sản xuất, buôn bán hàng cấm", "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm", "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ",...

Điều 221 Bộ luật hình sự về Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng quy định: “Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong những hành vi sau đây, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm:

a) Giả mạo, khai man, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán; b) Dụ dỗ, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật; c) Để ngoài sổ kế toán tài sản của đơn vị kế toán hoặc tài sản liên quan đến đơn vị kế toán; d) Hủy bỏ hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu kế toán trước thời hạn lưu trữ theo quy định của Luật Kế toán; đ) Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán.

2. Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm: a) Vì vụ lợi; b) Có tổ chức; c) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt; d) Gây thiệt hại từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng. 3. Phạm tội gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm. 4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”.

>>> Mời độc giả xem thêm video Khởi tố người sáng lập Bảo Tín Minh Châu: