Hành trình kỳ diệu của quả táo từ rừng núi Trung Á đến siêu thị toàn cầu

Từ những khu rừng hoang sơ ở Trung Á đến các vườn cây trải dài khắp thế giới, cây táo đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống con người.

Cây táo (Malus domestica) là một trong những loài cây ăn quả được trồng rộng rãi nhất trên Trái Đất. Ngày nay, rất khó để tưởng tượng một siêu thị không có táo, nhưng tổ tiên hoang dã của loại quả này từng chỉ mọc trong những khu rừng thuộc dãy Thiên Sơn ở khu vực Kazakhstan hiện nay. Nhiều nhà khoa học cho rằng loài táo hiện đại có nguồn gốc chủ yếu từ loài táo dại Malus sieversii, hiện vẫn còn tồn tại trong các khu rừng cổ xưa của Trung Á.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Con người bắt đầu thuần hóa táo từ hàng nghìn năm trước. Nhờ các tuyến thương mại cổ đại như Con đường Tơ lụa, hạt giống và cây táo dần được mang đến Trung Đông, châu Âu rồi lan rộng ra toàn thế giới. Trải qua nhiều thế kỷ lai tạo, hàng nghìn giống táo khác nhau đã ra đời, với đủ màu sắc, kích thước và hương vị.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều thú vị là mỗi hạt táo đều mang một tổ hợp gen riêng biệt. Nếu gieo hạt từ một quả táo ngon, cây mọc lên thường sẽ cho quả khác hẳn cây mẹ. Chính vì vậy, phần lớn các giống táo thương mại hiện nay được nhân giống bằng phương pháp ghép cành thay vì gieo hạt. Nói cách khác, nhiều cây táo cùng một giống trên thế giới thực chất là những "bản sao sinh học" của cây gốc được chọn lọc từ nhiều năm trước.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Táo còn gắn liền với vô số câu chuyện văn hóa và lịch sử. Trong thần thoại Bắc Âu, những quả táo thần kỳ mang lại tuổi trẻ cho các vị thần. Trong truyền thuyết phương Tây, quả táo thường xuất hiện trong các câu chuyện về tri thức và sự cám dỗ. Một giai thoại nổi tiếng khác kể rằng nhà vật lý học vĩ đại Isaac Newton đã nảy ra ý tưởng về lực hấp dẫn khi nhìn thấy một quả táo rơi từ trên cây xuống, dù chi tiết chính xác của câu chuyện vẫn còn gây tranh luận.

Về mặt sinh học, cây táo là một kỳ quan của sự hợp tác tự nhiên. Hoa táo cần côn trùng, đặc biệt là ong, để thụ phấn hiệu quả. Mỗi mùa xuân, những vườn táo phủ kín hoa trắng và hồng nhạt không chỉ tạo nên cảnh quan tuyệt đẹp mà còn là nguồn thức ăn quan trọng cho nhiều loài thụ phấn.

Ngày nay, sản lượng táo toàn cầu đạt hàng chục triệu tấn mỗi năm. Táo được ăn tươi, làm nước ép, bánh ngọt, mứt và vô số sản phẩm thực phẩm khác. Từ những khu rừng cổ xưa ở Trung Á đến các trang trại hiện đại trên khắp thế giới, cây táo đã đồng hành cùng lịch sử nhân loại trong hàng thiên niên kỷ và vẫn tiếp tục là một trong những loài cây có ảnh hưởng lớn nhất đối với nền văn minh của chúng ta.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

Cuộc truy tìm vi sinh vật sinh khí metan trên sao Hỏa

Với suy đoán những sinh vật duy nhất có khả năng sống sót trên sao Hỏa sẽ là vi khuẩn sinh khí metan, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu cuộc truy tìm.

Nghiên cứu gần đây cho thấy, nơi tốt nhất để tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh trên sao Hỏa có thể không phải trên bề mặt, mà là sâu bên trong lớp vỏ.

Tàu thám hiểm Curiosity của NASA, được phóng vào năm 2011, đã đo được lượng khí metan rất nhỏ trong khí quyển sao Hỏa. Lượng khí metan này biến mất sau vài tháng, rồi lại xuất hiện trở lại. Phát hiện mới này đã khơi dậy sự tò mò của con người trong việc tìm kiếm lời giải thích rõ ràng cho sự biến đổi theo mùa của nồng độ khí metan trên sao Hỏa và khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh này.

Tạo ngân hàng sinh học bảo tồn động vật trên Mặt Trăng

Liệu Mặt trăng có thể cứu các loài động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng trên Trái đất?

Theo nghiên cứu mới nhất, có thể có tới 8 triệu loài sinh vật trên Trái đất, trong đó hơn 1 triệu loài đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Điều đáng lo ngại hơn nữa là nhiều loài có thể đã biến mất trước khi chúng được phát hiện. Do đó, một số nhà khoa học đã đề xuất sử dụng môi trường lạnh giá tự nhiên của Mặt trăng và công nghệ bảo quản lạnh để thiết lập một ngân hàng sinh học, đưa các sinh vật vào trạng thái tương tự như " ngủ đông " để duy trì đa dạng sinh học của Trái đất.

Một nhóm nghiên cứu do Mary Hagedorn thuộc Viện Sinh học Bảo tồn và Vườn thú Quốc gia Smithsonian dẫn đầu đã đề xuất một khái niệm mới để khám phá tính khả thi và những thách thức của việc thiết lập một ngân hàng sinh học trên Mặt Trăng. Điều này liên quan đến việc bảo quản lạnh các mẫu da từ các loài có nguy cơ tuyệt chủng trên khắp thế giới, đặc biệt là các tế bào nguyên bào sợi - những tế bào dạng sợi kết nối với các mô hoặc cơ quan khác. Quá trình này bao gồm việc tạo ra trạng thái ngủ đông trong môi trường Mặt Trăng và sau đó bảo quản lạnh các mẫu tế bào.

Máu người chứa “di sản sống” của tổ tiên cổ đại cách đây 700 triệu năm

Theo nghiên cứu mới, máu người ngày nay tồn tại những “dấu vết sống” có nguồn gốc từ các sinh vật đơn bào xuất hiện trên Trái đất khoảng 700 triệu năm trước.

Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Đại học Kyoto ở Nhật Bản dẫn đầu đã truy tìm lịch sử tiến hóa của tế bào máu trong cơ thể người từ khoảng 700 triệu năm trước. Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, họ cho biết, tế bào máu không được tạo ra từ con số 0 sau sự xuất hiện của sự sống đa bào.

Cụ thể, thông qua phương pháp phân tích mới nhằm so sánh mô hình biểu hiện gene giữa nhiều loại tế bào và nhiều loài động vật khác nhau, nhóm nghiên cứu đã xây dựng được “cây phả hệ tiến hóa” của các dòng tế bào máu, qua đó tái hiện cách chúng hình thành và phân nhánh trong suốt lịch sử tiến hóa của động vật.

Đọc nhiều nhất

Tin mới