Cuộc truy tìm vi sinh vật sinh khí metan trên sao Hỏa

Với suy đoán những sinh vật duy nhất có khả năng sống sót trên sao Hỏa sẽ là vi khuẩn sinh khí metan, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu cuộc truy tìm.

Nghiên cứu gần đây cho thấy, nơi tốt nhất để tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh trên sao Hỏa có thể không phải trên bề mặt, mà là sâu bên trong lớp vỏ.

Tàu thám hiểm Curiosity của NASA, được phóng vào năm 2011, đã đo được lượng khí metan rất nhỏ trong khí quyển sao Hỏa. Lượng khí metan này biến mất sau vài tháng, rồi lại xuất hiện trở lại. Phát hiện mới này đã khơi dậy sự tò mò của con người trong việc tìm kiếm lời giải thích rõ ràng cho sự biến đổi theo mùa của nồng độ khí metan trên sao Hỏa và khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh này.

anh-chup-man-hinh-2026-05-26-094011.png
Ảnh minh họa: 123RF.

Theo các báo cáo, mặc dù sao Hỏa từng có đại dương nước lỏng và bầu khí quyển phong phú, nhưng hiện nay nó là một vùng đất hoang tàn nơi hầu hết các dạng sống trên Trái đất không thể tồn tại lâu dài trên đó. Do đó, các nhà khoa học suy đoán rằng, những sinh vật duy nhất có khả năng sống sót trên sao Hỏa sẽ là vi khuẩn sinh khí metan, những sinh vật đơn bào sử dụng hydro làm nguồn năng lượng và thải ra khí metan như chất thải.

Vi khuẩn sinh khí metan thường phát triển trong môi trường kỵ khí, chẳng hạn như vùng đất ngập nước và trầm tích đáy biển thiếu sunfat, cho phép chúng tồn tại ở những nơi không thích hợp cho các dạng sống trên Trái đất.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra ba điều kiện tiềm năng giống sao Hỏa trên Trái đất, có thể được dùng làm thí nghiệm cho vi khuẩn sinh khí metan phát triển mạnh trong môi trường này. Điều kiện đầu tiên là sâu bên trong lớp vỏ Trái đất, đôi khi sâu đến vài kilomet, nơi nước lỏng thấm vào những vết nứt nhỏ trong đá. Điều kiện thứ hai là các hồ nằm sâu dưới lớp băng Nam Cực, được giữ ở dạng lỏng nhờ áp suất khổng lồ của băng phía trên. Điều kiện cuối cùng là một lưu vực có hàm lượng muối cao và thiếu oxy ở đáy biển sâu. Cả ba điều kiện này đều tương tự như trên sao Hỏa, dẫn đến giả thuyết rằng, nước lỏng có thể vẫn tồn tại bên trong lớp vỏ sao Hỏa.

Các nhà nghiên cứu đã lập bản đồ phạm vi nhiệt độ, nồng độ muối và giá trị pH tại nhiều địa điểm khác nhau trên Trái đất, đo lượng hydro phân tử tại các địa điểm này để xác định những khu vực mà vi sinh vật sinh khí metan phát triển mạnh nhất. Cuối cùng, bằng cách tổng hợp dữ liệu có sẵn về chính sao Hỏa, họ đã phát hiện ra rằng một khu vực đáp ứng các điều kiện này có thể tồn tại trên sao Hỏa, được gọi là "Archdaria Planitia", một vùng đồng bằng rộng lớn ở bán cầu bắc của sao Hỏa.

Cụ thể, vài km bên dưới lớp bề mặt, khu vực này có nhiệt độ đủ ấm để duy trì nước ở dạng lỏng với độ pH và nồng độ muối thích hợp để hòa tan hydro phân tử, từ đó cho phép sản sinh ra các sinh vật giống vi sinh vật sinh khí metan.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.

Bí ẩn hiện tượng lần đầu tiên ghi nhận ở sao Hỏa

Tàu vũ trụ MAVEN của NASA lần đầu tiên ghi nhận hiệu ứng Zwan-Wolf trong bầu khí quyển của sao Hỏa.

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, tàu vũ trụ MAVEN - đang làm nhiệm vụ khảo sát tầng khí quyển trên, tầng điện ly và từ quyển của sao Hỏa - đã lần đầu tiên ghi nhận một hiện tượng độc đáo gọi là "hiệu ứng Zwan-Wolf".

"Khi nghiên cứu dữ liệu MAVEN, tôi đột nhiên nhận thấy một số dao động rất thú vị. Tôi không bao giờ ngờ rằng nó lại có hiệu ứng như thế này. Bởi vì nó chưa từng được quan sát thấy trong bầu khí quyển của một hành tinh nào trước đây”, tác giả chính của nghiên cứu, TS Christopher Fowler từ Đại học West Virginia (Mỹ) cho biết.

Bộ mặt thật của 'hành tinh đỏ' khiến nhiều người bất ngờ

Bộ mặt thật của "hành tinh đỏ" Sao Hỏa đã được hé lộ, thông qua một phân tích toàn diện từ thành phần khoáng chất đến quan sát hình ảnh.

Từ lâu, sao Hỏa với vẻ ngoài màu nâu đỏ đặc trưng, ​​tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời đêm và được biết đến với cái tên "Hành tinh Đỏ". Cái tên này đã ăn sâu vào tâm trí mọi người, khơi gợi sự tò mò và khám phá vô tận về hành tinh láng giềng này.

Tuy nhiên, màu sắc thực sự của sao Hỏa là gì? Tạp chí SPACE, trích dẫn thông tin từ tờ The Conversation, cho biết tên tiếng Anh "Mars" (sao Hỏa) bắt nguồn từ La Mã cổ đại, bởi vì màu sắc của sao Hỏa gợi lên hình ảnh chiến tranh và máu. Tuy nhiên, màu đỏ của sao Hỏa thực chất đến từ oxit sắt (gỉ sét) trong đá và bụi bao phủ bề mặt của nó.

Băng trên sao Hỏa có thể chứa chìa khóa cho sự sống

Liệu băng trên sao Hỏa có chứa chìa khóa cho sự sống? Các nhà khoa học phát hiện ra các axit amin trong băng có thể tồn tại đến 50 triệu năm.

Tàu đổ bộ Phoenix của NASA đã thực hiện một khám phá đột phá vào năm 2008: đó là việc tìm thấy băng nước bên dưới bề mặt sao Hỏa. Các sứ mệnh tiếp theo đã xác nhận sự tồn tại của các lớp băng khổng lồ bên dưới sao Hỏa, đủ để bao phủ toàn bộ bề mặt sao Hỏa với độ sâu 1,5m.

Giờ đây, một nghiên cứu mới do Alexander Pavlov, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ Goddard của NASA dẫn đầu, chỉ ra rằng băng nước bên dưới bề mặt sao Hỏa có thể hoạt động như một hệ thống làm lạnh tự nhiên, bảo quản vi sinh vật hoặc axit amin trong tối đa 50 triệu năm và đã bảo vệ chúng khỏi bức xạ vũ trụ. Được công bố trên tạp chí Astrobiology, nghiên cứu này cung cấp những manh mối quan trọng cho việc tìm kiếm sự sống trên sao Hỏa trong tương lai.

Đọc nhiều nhất

Tin mới