Trong quá trình khai quật tại thành phố cổ Hippos (còn được gọi là Sussita) ở Cao nguyên Golan, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một viên đạn ná có niên đại khoảng 2.100 năm tuổi. Những di vật tương tự đã được phát hiện ở khu vực này. Tuy nhiên, viên đạn ná nổi bật hơn cả khi có khắc chữ.
Theo các chuyên gia, trên viên đạn ná có khắc dòng chữ “ΜΑΘΟΥ” bằng tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “học hỏi”. Họ tin rằng một người bảo vệ thành Hippos vào khoảng 2.100 năm trước đã bắn viên đạn ná trên từ ná cao su nhằm gây thương vong cho quân xâm lược.
Viên đạn ná có hình dáng giống quả hạnh nhân và làm từ chì. Với chiều dài 3,3 cm, nặng 45,3 gam, hiện vật này khắc dòng chữ “học hỏi” dường như mang hàm ý một lời chế giễu, mỉa mai mà những người phòng thủ ở Hippos dành cho kẻ thù.
Các nhà nghiên cứu nghi ngờ rằng, viên đạn ná được bắn bởi một người bảo vệ thành phố Hippos dùng ná bắn đá cách đây khoảng 2.100 năm và biết nói tiếng Hy Lạp. Tuy nhiên, họ chưa thể xác định được danh tính của đội quân xâm lược.
Đạn ná là một loại vũ khí phổ biến trong thế giới cổ đại. Ban đầu, chúng được làm từ đá hoặc đất sét nhưng về sau chì nhanh chóng trở nên phổ biến hơn vì rẻ và dễ sản xuất.
Những viên đạn ná có thể dễ dàng bắn trúng mục tiêu ở cự ly gần hoặc một nhóm người ở cự ly xa hơn. Câu chuyện nổi tiếng nhất vũ khí này là huyền thoại David đã dùng loại đạn này để đánh bại Goliath.
Đạn ná là một vũ khí phổ biến ở Hippos. Bằng chứng là hàng chục hiện vật tương tự đã được các nhà khảo cổ tìm thấy trong khu vực. Tuy nhiên, nguồn gốc chính xác của viên đạn ná có khắc chữ rất khó xác định.
Thành phố Hippos được thành lập bởi hậu duệ của các tướng lĩnh dưới thời Alexander Đại đế vào năm 199 trước Công nguyên, như một phần của Decapolis (liên minh gồm 10 thành phố Hy Lạp hóa) sau trận Paneion. Hippos từng là một phần lãnh thổ của đế chế Hy Lạp, sau đó là đế chế La Mã. Nơi đây từng diễn ra nhiều trận chiến và viên đạn ná trên có thể từng được sử dụng trong một cuộc chiến.
>>> Mời độc giả xem video: Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.
![1-2873.png](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/188743a0d498040d981db04c707f966c4d31d6888252d9f34a8c9cfb0643c94c8f209a4b52153427340ce9c74c12514e/1-2873.png "Trong một cuộc trưng bày ngoạn mục gồm 160 báu vật trải dài 8.000 năm lịch sử văn minh, triển lãm "Dòng sông Dương Tử vĩnh cửu: Kho báu của các nền văn minh cổ đại" tại Bảo tàng Di tích Panlongcheng ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, không chỉ trưng bày các di vật, mà còn tái hiện lại linh hồn sống động của các nền văn hóa cổ đại, nơi huyền thoại và hiện thực hòa quyện trong từng chất liệu sơn mài, đồng, vàng và đất sét. Ảnh: @China Daily.")
![hopp-2.jpg](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/920a96197c3e1f353fef6db7f435d11e600ba9466e4ae3bf08c35fa943e0a4b297844bd20040ea62236c6abae2ec9343/hopp-2.jpg "Theo các nhà nghiên cứu, hộp sọ "quái thú" này từng được đặt trên một cột gỗ gần nơi được cho là địa điểm chôn cất hỏa táng cổ nhất được biết đến ở miền Bắc nước Đức. Khám phá này mở ra một cái nhìn hiếm hoi và phi thường về đời sống nghi lễ, tôn giáo thời Đồ đá giữa vào khoảng 10.500 năm trước. Ảnh: LEIZA / Harald Lübke / CC BY-SA.")
