Khi nhắc đến các phế tích cổ nổi tiếng của châu Á, nhiều người nghĩ ngay đến Angkor của Campuchia hay Bagan của Myanmar. Thế nhưng tại Sri Lanka còn tồn tại một kinh đô cổ ít được biết đến hơn nhưng không kém phần ấn tượng: Polonnaruwa. Từng là trung tâm quyền lực của đảo quốc này cách đây gần một thiên niên kỷ, nơi đây ngày nay là một trong những di sản khảo cổ quan trọng nhất Nam Á.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Polonnaruwa trở thành kinh đô của Sri Lanka vào cuối thế kỷ XI sau khi vương quốc chuyển trung tâm quyền lực từ cố đô Anuradhapura. Dưới thời vua Parakramabahu I, thành phố phát triển rực rỡ với các cung điện, đền thờ, tu viện và hệ thống thủy lợi quy mô lớn. Đây là giai đoạn mà Polonnaruwa trở thành một trong những đô thị phát triển nhất khu vực Nam Á.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Một trong những điều khiến các nhà sử học kinh ngạc là trình độ kỹ thuật của cư dân nơi đây. Nhà vua từng cho xây dựng hồ chứa nước khổng lồ mang tên Parakrama Samudra, còn được gọi là “Biển của Parakramabahu”. Hệ thống kênh dẫn nước liên kết với hồ đã giúp duy trì nền nông nghiệp thịnh vượng trong khu vực khô hạn của Sri Lanka.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Tuy nhiên, biểu tượng nổi tiếng nhất của Polonnaruwa lại là quần thể tượng đá tại Gal Vihara. Được tạc trực tiếp vào một khối đá granite khổng lồ từ thế kỷ XII, các pho tượng Phật tại đây được xem là những kiệt tác điêu khắc của thế giới Phật giáo. Nổi bật nhất là tượng Phật nằm dài khoảng 14 mét, thể hiện khoảnh khắc nhập Niết Bàn với những đường nét mềm mại và đầy biểu cảm dù được tạo tác từ đá cứng.
Đi dạo giữa những tàn tích của Polonnaruwa ngày nay, du khách có thể bắt gặp nền móng cung điện hoàng gia, các bảo tháp cổ, đền thờ Hindu và những khu tu viện Phật giáo. Sự hiện diện đồng thời của nhiều công trình tôn giáo phản ánh vai trò của thành phố như một trung tâm giao lưu văn hóa trong khu vực Ấn Độ Dương thời trung đại.
Sau thế kỷ XIII, các cuộc xâm lược từ Nam Ấn Độ cùng những biến động chính trị khiến Polonnaruwa dần bị bỏ hoang và bị rừng nhiệt đới nuốt chửng. Mãi đến thời kỳ thuộc địa, các nhà khảo cổ mới bắt đầu khai quật và đưa thành phố cổ này trở lại ánh sáng.
Ngày nay, Polonnaruwa là một phần của Di sản Thế giới UNESCO và là minh chứng sống động cho một nền văn minh từng đạt tới trình độ kiến trúc, thủy lợi và nghệ thuật đáng kinh ngạc. Giữa những hàng cây xanh mát và các khối đá cổ kính, thành phố vẫn kể câu chuyện về một thời đại vàng son đã lùi xa gần một nghìn năm.
![[INFOGAPHIC] Cẩm nang bỏ túi cho người dùng khi sử dụng xăng sinh học E10](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/61014443f1a70449e0d3f1671d5c5696aa2f09cb5010a93da44658e5ded0d5cc16300f8469a29372ff284223a6de955c/1-2493.jpg.avif)
