Đột nhập “nhà nguyện của người tiền sử” giữa rừng rậm Brazil

Giữa vùng cao nguyên khô cằn của Brazil, có một hẻm núi khổng lồ đang lưu giữ những dấu vết cổ xưa nhất của con người ở Nam Mỹ.

Hẻm núi sông Peruaçu nằm trong Vườn quốc gia Peruaçu, thuộc bang Minas Gerais ở đông nam Brazil. Đây là một trong những khu vực tự nhiên và khảo cổ học đặc biệt nhất Nam Mỹ, nơi hội tụ những vách đá hùng vĩ, hệ thống hang động khổng lồ cùng hàng nghìn tác phẩm nghệ thuật tiền sử. Chính nhờ giá trị nổi bật đó, khu vực này đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2025.

Ảnh: cntraveller

Trung tâm của di sản là dòng sông Peruaçu, con sông đã kiên trì bào mòn các lớp đá vôi trong suốt hàng triệu năm để tạo nên một hẻm núi ngoạn mục. Nhiều đoạn hẻm có vách đá dựng đứng cao hơn 100m, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa bí ẩn. Dọc theo thung lũng là hàng trăm hang động và mái đá tự nhiên, một số trong đó có kích thước khổng lồ đến mức có thể chứa vừa nhiều tòa nhà.

Ảnh: bradshawfoundation

Điều khiến Peruaçu nổi bật trên bản đồ khảo cổ thế giới là sự hiện diện của hàng nghìn bức tranh và hình khắc trên đá. Những tác phẩm này được tạo ra bởi các cộng đồng cư dân tiền sử sinh sống trong khu vực từ hàng nghìn năm trước. Các hình vẽ mô tả con người, động vật, cảnh săn bắn, nghi lễ và nhiều biểu tượng mà đến nay các nhà nghiên cứu vẫn chưa giải mã hoàn toàn.

Ảnh: viagensecaminhos

Một trong những địa điểm nổi tiếng nhất là hang Lapa do Rezar, nơi các bức tranh đỏ, vàng và đen phủ kín những bức tường đá khổng lồ. Một số tác phẩm được cho là có niên đại hơn 10.000 năm, giúp Peruaçu trở thành một trong những kho tư liệu quý giá nhất về lịch sử cư trú của con người tại Nam Mỹ.

Không chỉ có giá trị khảo cổ, Peruaçu còn là thiên đường đa dạng sinh học. Khu vực này nằm ở vùng chuyển tiếp giữa nhiều hệ sinh thái khác nhau của Brazil, từ rừng khô nhiệt đới đến thảo nguyên cerrado. Nhờ đó, nơi đây là môi trường sống của hàng trăm loài chim, thú và thực vật, bao gồm nhiều loài đặc hữu hoặc đang bị đe dọa.

Một trong những cảnh quan ấn tượng nhất của công viên là các cổng đá tự nhiên khổng lồ do quá trình karst tạo thành. Một số mái vòm đá có chiều cao tương đương một tòa nhà nhiều tầng, khiến du khách có cảm giác như đang bước vào một thế giới bị lãng quên từ thời cổ đại.

Ngày nay, Peruaçu được xem là nơi mà lịch sử tự nhiên và lịch sử loài người giao thoa một cách hiếm có. Những bức tranh đá cổ xưa, các hang động đồ sộ và cảnh quan ngoạn mục đã biến nơi đây thành một trong những kho báu văn hóa – thiên nhiên quan trọng nhất của Brazil. Đó là một lời nhắc nhở rằng, từ rất lâu trước khi các thành phố hiện đại xuất hiện, con người đã để lại dấu ấn của mình trên những bức tường đá giữa hẻm núi kỳ vĩ này.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Máu người chứa “di sản sống” của tổ tiên cổ đại cách đây 700 triệu năm

Theo nghiên cứu mới, máu người ngày nay tồn tại những “dấu vết sống” có nguồn gốc từ các sinh vật đơn bào xuất hiện trên Trái đất khoảng 700 triệu năm trước.

Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Đại học Kyoto ở Nhật Bản dẫn đầu đã truy tìm lịch sử tiến hóa của tế bào máu trong cơ thể người từ khoảng 700 triệu năm trước. Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, họ cho biết, tế bào máu không được tạo ra từ con số 0 sau sự xuất hiện của sự sống đa bào.

Cụ thể, thông qua phương pháp phân tích mới nhằm so sánh mô hình biểu hiện gene giữa nhiều loại tế bào và nhiều loài động vật khác nhau, nhóm nghiên cứu đã xây dựng được “cây phả hệ tiến hóa” của các dòng tế bào máu, qua đó tái hiện cách chúng hình thành và phân nhánh trong suốt lịch sử tiến hóa của động vật.

Di sản giữa sa mạc châu Phi chứa “tin nhắn” từ 6.000 năm trước”

Giữa vùng sa mạc đá khô cằn của Namibia, Twyfelfontein lưu giữ những hình khắc cổ như lời nhắn từ con người cách đây hàng nghìn năm.

Twyfelfontein (Namibia) là một trong những quần thể nghệ thuật đá cổ nổi tiếng nhất châu Phi và được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2007. Tên gọi “Twyfelfontein” trong tiếng Afrikaans có nghĩa là “dòng suối không đáng tin”, xuất phát từ nguồn nước thất thường giữa vùng đất bán sa mạc khắc nghiệt. Nhưng chính nơi cằn cỗi ấy lại là kho lưu trữ hình ảnh tiền sử đồ sộ hiếm có của nhân loại.

Di sản thế giới từng là “phòng thí nghiệm cải tạo người nghèo” của châu Âu

Ẩn sau cái tên đầy lý tưởng, “Thuộc địa của lòng nhân từ” thực chất là một thí nghiệm xã hội gây tranh cãi của châu Âu thế kỷ 19.

Thuộc địa của lòng nhân từ (Colonies of Benevolence) là một di sản thế giới đặc biệt trải dài giữa Bỉ và Hà Lan, phản ánh một trong những thí nghiệm xã hội táo bạo nhất châu Âu sau thời kỳ chiến tranh Napoleon. Được thành lập vào đầu thế kỷ 19, hệ thống “thuộc địa” này không nhằm chinh phục lãnh thổ ở hải ngoại mà hướng đến việc “cải tạo người nghèo” ngay trong lòng châu Âu.

Đọc nhiều nhất

Tin mới