Từ một chiếc đuôi bị đứt của thằn lằn cho đến khả năng mọc lại cả cơ thể của những sinh vật nhỏ bé dưới đáy biển, tự nhiên vẫn đang lưu giữ những bí mật khiến con người kinh ngạc. Khả năng tái sinh – quá trình cơ thể tự sửa chữa hoặc thay thế các phần bị tổn thương – là một trong những hiện tượng kỳ diệu nhất của sinh học tiến hóa.
Ảnh: ijdb.ehu
Một trong những "bậc thầy tái sinh" nổi tiếng nhất là kỳ giông Mexico Axolotl. Loài lưỡng cư có vẻ ngoài như luôn mỉm cười này có thể tái tạo lại chân, đuôi, tủy sống, mô tim, thậm chí một phần não bị tổn thương. Khác với con người, khi bị thương, cơ thể axolotl không tạo ra mô sẹo để đóng vết thương mà kích hoạt các tế bào đặc biệt giúp xây dựng lại cấu trúc bị mất gần như hoàn chỉnh.
Ảnh: beanelab
Một sinh vật khác khiến các nhà khoa học đặc biệt chú ý là giun dẹp planarian. Dù chỉ là một sinh vật nhỏ bé sống trong môi trường nước ngọt, planarian sở hữu hệ thống tế bào gốc vô cùng mạnh mẽ. Nếu bị cắt thành nhiều phần, mỗi phần có thể phát triển thành một cá thể hoàn chỉnh mới. Khả năng này đến từ các tế bào gốc đa năng có thể biến đổi thành nhiều loại tế bào khác nhau, từ tế bào thần kinh đến tế bào cơ.
Ảnh: gotosnapshot
Trong thế giới biển, sao biển cũng là một ví dụ nổi tiếng về khả năng tái sinh. Một số loài có thể mọc lại cánh tay bị mất, thậm chí một phần cơ thể còn sót lại có thể phát triển thành một cá thể mới nếu chứa đủ cấu trúc cần thiết. Khả năng này giúp sao biển tăng cơ hội sống sót trước những kẻ săn mồi hoặc các tổn thương do môi trường.
Không chỉ những sinh vật nhỏ bé, một số loài động vật quen thuộc cũng có khả năng tái sinh đáng chú ý. Thằn lằn có thể tự mọc lại chiếc đuôi sau khi bị kẻ thù tấn công. Tuy nhiên, chiếc đuôi mới thường không hoàn toàn giống ban đầu, bởi nó chủ yếu được tạo thành từ sụn và mô liên kết thay vì cấu trúc xương phức tạp như chiếc đuôi nguyên bản.
Điều khiến các nhà khoa học say mê nghiên cứu khả năng tái sinh của động vật là câu hỏi: liệu con người có thể học được bí mật này hay không? Nếu hiểu rõ cách các loài như axolotl kiểm soát tế bào gốc và tái tạo mô, y học tương lai có thể phát triển những phương pháp chữa lành tổn thương thần kinh, phục hồi cơ quan hoặc thay thế các mô bị hư hại.
Tuy nhiên, tái sinh không phải là "khả năng bất tử". Những sinh vật này vẫn phải đối mặt với bệnh tật, tuổi tác và các mối đe dọa trong tự nhiên. Điều kỳ diệu nằm ở chỗ, qua hàng triệu năm tiến hóa, chúng đã phát triển những cơ chế sửa chữa cơ thể mà con người hiện đại vẫn đang cố gắng giải mã.
Từ những con giun nhỏ bé đến kỳ giông sống trong hồ nước, khả năng tái sinh nhắc nhở chúng ta rằng sự sống trên Trái Đất vẫn còn rất nhiều bí mật chưa được khám phá. Có thể trong tương lai, những "siêu năng lực" của tự nhiên sẽ trở thành chìa khóa mở ra một kỷ nguyên mới của y học.
![[GALLERY] Bentley ra mắt Continental GTC "độc nhất vô nhị" kỷ niệm 80 năm](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/fb1db442ae88c222c13de60a580f6499c8184c6f3c99567cabcefbb9a830dd13b011f2acfacf91bf1c3ea0fcaacda8cb/2-5959.jpg.avif)
