Hoạt động đấu thầu tại Dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I vừa ghi nhận một diễn biến đáng chú ý. Một nhà thầu chào giá thấp nhất đã bị xử lý vi phạm nghiêm trọng, dẫn đến việc bị nêu tên và khóa tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Sự việc này đặt ra nhiều vấn đề về năng lực thực chất và ý thức thượng tôn pháp luật của các đơn vị tham gia thầu.

Từ sự kỳ vọng vào một gói thầu mua sắm công khai

Gói thầu số 47 (MS09-QT1): "Mua sắm trang bị ô tô 4 chỗ phục vụ công tác chuẩn bị sản xuất NMNĐ Quảng Trạch I" (Mã TBMT: IB2600035002) thuộc Dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư.

Theo Quyết định số 1605/QĐ-EVN ngày 17/11/2025 do Tổng Giám đốc EVN ký duyệt điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu, gói thầu này có giá dự toán là 2.944.412.000 đồng. Hình thức lựa chọn nhà thầu là Chào hàng cạnh tranh qua mạng, phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ.

Đến ngày 05/02/2026, Giám đốc Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch – ông Nguyễn Văn Long đã ký Quyết định số 130/QĐ-NĐQT về việc phê duyệt hiệu chỉnh một số nội dung của E-HSMT để đảm bảo tính cạnh tranh và phù hợp với thực tế.

Yêu cầu kỹ thuật: Tiêu chuẩn khắt khe cho xe điện hiện đại

Dựa trên tài liệu yêu cầu kỹ thuật, gói thầu tập trung vào việc mua sắm 03 xe ô tô 4 chỗ ngồi với các thông số kỹ thuật ấn tượng. Đáng chú ý, các tiêu chí cho thấy đây là dòng xe điện cao cấp:

• Động cơ: Công suất tối đa 260 kW, mô-men xoắn cực đại 500 Nm.
• Pin: Dung lượng khả dụng 70 kWh, hỗ trợ sạc nhanh từ 10% - 70% trong 37 phút.
• Kích thước: Chiều dài cơ sở lên tới 2.840 mm, tạo không gian nội thất rộng rãi.
• Điều kiện đặc biệt: Nhà thầu phải bao trọn gói các chi phí đăng ký biển số tại tỉnh Quảng Trị, thuế trước bạ, bảo hiểm thân vỏ và phí bảo trì đường bộ 01 năm.

Về bản chất, đây là gói thầu đòi hỏi nhà thầu không chỉ có tiềm lực tài chính mà còn phải có mạng lưới dịch vụ hậu mãi và khả năng cung ứng xe đúng thời hạn 30 ngày.

Cuộc "so găng" tại biên bản mở thầu

Ngày 27/02/2026, Biên bản mở thầu đã lộ diện 3 nhà thầu tham gia: Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Ô tô Miền Nam: Giá dự thầu 2.730.000.000 đồng (thấp nhất); Công ty TNHH MTV Thương mại và Dịch vụ Ô tô Hòa Bình: Giá dự thầu 2.835.000.000 đồng; Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Ô tô An Phát: Giá dự thầu 2.910.000.000 đồng.

Với mức giá chào thấp hơn giá gói thầu hơn 200 triệu đồng, Công ty Ô tô Miền Nam (Mã định danh: vn0312484109) ban đầu được xem là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí trúng thầu.

Quyết định xử phạt "nặng tay" và góc nhìn pháp lý

Tuy nhiên, kịch bản đã đảo chiều bất ngờ. Ngày 25/03/2026, Giám đốc Nguyễn Văn Long đã ký Quyết định số 241/QĐ-NĐQT về việc xử lý vi phạm trong đấu thầu đối với Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Ô tô Miền Nam.

Lý do vi phạm được nêu rõ: "Nhà thầu không tiến hành đối chiếu tài liệu", vi phạm Điểm a, Khoản 1, Điều 20 của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Chế tài xử lý:

• Bị đánh giá là nhà thầu không đảm bảo uy tín.
• Bị nêu tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
• Khóa tài khoản trong vòng 06 tháng kể từ ngày công khai.

Phân tích về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết: "Căn cứ theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các sửa đổi tại Luật số 90/2025/QH15, việc đối chiếu tài liệu là bước bắt buộc để xác minh tính xác thực của các năng lực đã kê khai trên hệ thống. Việc nhà thầu từ chối hoặc không tiến hành đối chiếu mà không có lý do chính đáng được coi là hành vi gây khó khăn cho chủ đầu tư, làm gián đoạn tiến độ dự án quốc gia."

Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cũng đưa ra nhận định khách quan: "Nhà thầu Ô tô Miền Nam vốn có quan hệ với hơn 61 bên mời thầu và đã trúng nhiều gói thầu lớn trên cả nước. Việc 'vấp ngã' ở một gói thầu hơn 2,7 tỷ đồng do lỗi đối chiếu tài liệu là một điều đáng tiếc và khó hiểu. Điều này cho thấy hoặc là khâu chuẩn bị hồ sơ giấy của nhà thầu có vấn đề, hoặc họ đã chủ động bỏ cuộc giữa chừng. Dù lý do là gì, việc bị khóa tài khoản 06 tháng sẽ là 'đòn chí mạng' khiến nhà thầu này mất đi cơ hội tiếp cận hàng loạt gói thầu mua sắm công khác trong nửa năm tới."

Năng lực nhà thầu: "Lợi bất cập hại"

Dữ liệu hồ sơ cho thấy Công ty Ô tô Miền Nam có trụ sở tại có địa chỉ tại phường An Phú Đông, TP HCM; Người đại diện pháp luật Dương Hiển Quốc Tùng. Nhà thầu được phê duyệt trên Hệ thống mạng đấu thầu tháng 6/2017 đến nay đã tham gia và trúng 33/89 gói, trượt 39 gói, 5 gói chưa có kết quả, 12 gói bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 40.854.481.293 đồng. Đây là một đơn vị có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực xe chuyên dụng và ô tô tải. Tuy nhiên, việc thực hiện gói thầu tại Quảng Trị đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hậu cần.

Mặc dù giá dự thầu đưa ra rất cạnh tranh (2.730.000.000 đồng), nhưng tính nghiêm túc trong việc theo đuổi gói thầu đã bị đặt dấu hỏi lớn sau quyết định xử phạt. Với các yêu cầu kỹ thuật đặc thù như xe điện 260kW và sạc nhanh, nếu không chuẩn bị được nguồn hàng hoặc tài liệu chứng minh tương đương, nhà thầu rất dễ rơi vào thế khó khi đối chiếu.

Sự việc tại gói thầu IB2600035002 là hồi chuông cảnh báo cho các doanh nghiệp khi tham gia sân chơi đấu thầu qua mạng. Theo quy định mới nhất của Luật 90/2025, sự minh bạch và tính cam kết được đặt lên hàng đầu. Quyết định 241/QĐ-NĐQT cho thấy: Một cái giá rẻ không bao giờ là đủ nếu thiếu đi sự chuẩn bị chỉn chu về hồ sơ năng lực và sự tuân thủ quy trình hậu kiểm.

Việc xử lý nghiêm minh của Ban Quản lý dự án Nhiệt điện Quảng Trạch I cũng cho thấy sự quyết liệt của chủ đầu tư trong việc lựa chọn những đối tác thực sự có uy tín và trách nhiệm để phục vụ cho một dự án năng lượng trọng điểm của đất nước.