Trúng thầu sát giá trong thế không có đối thủ cạnh tranh
Hoạt động đấu thầu đóng vai trò huyết mạch trong việc quản lý, sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Mục tiêu cốt lõi mà Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 hướng tới là đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Dữ liệu từ mạng đấu thầu quốc gia tiếp tục ghi nhận nhiều trường hợp chỉ có một nhà thầu dự thầu và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức khiêm tốn, đơn cử như tại dự án Sửa chữa, nâng cấp đường Đổng Dậu (từ đường Phan Đăng Lưu đến cầu Bầu).
Cụ thể, ngày 23/5/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án phường Bảo An đã ký Quyết định số 134/QĐ-BQLDA về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 06: Thi công xây dựng công trình. Gói thầu này thuộc dự án Sửa chữa, nâng cấp đường Đổng Dậu, được tổ chức mời thầu theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.
Theo dữ liệu trích xuất từ Báo cáo đánh giá E-HSDT và Biên bản mở thầu, quá trình tổ chức đấu thầu gói thầu số 06 không ghi nhận sự tham gia của nhiều doanh nghiệp xây lắp. Thay vào đó, gói thầu trị giá hàng tỷ đồng này chỉ thu hút duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự là Công ty TNHH Đạt Thịnh Thành.
Với việc không có đối thủ cạnh tranh, Công ty TNHH Đạt Thịnh Thành đã phần nào dễ dàng vượt qua các bước đánh giá về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính để trở thành đơn vị trúng thầu. Giá trúng thầu được phê duyệt là 6.709.451.914 đồng. So với giá gói thầu ban đầu là 6.746.407.932 đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt vỏn vẹn 36.956.018 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm này tương đương mức 0,54%.
Hồ sơ năng lực của nhà thầu
Theo tìm hiểu, Công ty TNHH Đạt Thịnh Thành (Mã số thuế: 4500609710) có địa chỉ trụ sở tại Tân Sơn 2, phường Bảo An. Dữ liệu lịch sử đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Đạt Thịnh Thành không phải là một cái tên xa lạ trong giới xây lắp tại địa phương. Đến nay, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 115 gói thầu, trong đó trúng 99 gói, trượt 14 gói, 1 gói chưa có kết quả và 1 gói bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 170.550.174.998 đồng.
Góc nhìn chuyên gia và cơ sở pháp lý
Dưới góc nhìn pháp lý và chuyên môn, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, việc chỉ có một nhà thầu tham gia dự thầu và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn là một rào cản lớn đối với mục tiêu cốt lõi của Luật Đấu thầu. Dù việc chỉ có một nhà thầu tham dự không vi phạm các quy định cấm theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, nhưng nó lại làm triệt tiêu tính cạnh tranh, dẫn đến việc ngân sách nhà nước không đạt được hiệu quả kinh tế tối ưu nhất.
"Theo tinh thần của Luật Đấu thầu 2023, cũng như các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC, hoạt động đấu thầu phải mở rộng môi trường cạnh tranh. Khi một gói thầu được tổ chức công khai qua mạng nhưng lại không thu hút được sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp, các cơ quan chức năng và chủ đầu tư cần rà soát lại quá trình lập hồ sơ mời thầu. Cần xem xét liệu có những tiêu chí đánh giá quá khắt khe, mang tính định hướng, hoặc có các rào cản vô hình làm khó các nhà thầu khác hay không," chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
![[GALLERY] Vì sao smartwatch luôn nhấp nháy đèn xanh dưới cổ tay?](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/a1c467a6f4e6427ee1fde6192dd53dffc9b4a67b6df62bab078666d7fc475f2fbaf95a50518cc744c6184e1388024d95/sm-1.png.avif)
