Choáng với bình gốm 2.500 tuổi chứa cả thế giới thần thoại Hy Lạp

Có những chiếc bình không chỉ để chứa rượu, mà còn giống như một “cuốn sách” bằng đất nung kể chuyện về cả một nền văn minh.

Khoảng năm 570–560 trước Công nguyên, tại Athens, người thợ gốm Ergotimos và họa sĩ Kleitias đã tạo nên một trong những kiệt tác nổi tiếng nhất của nghệ thuật Hy Lạp cổ đại: Bình François, một chiếc bình có quai cao khoảng 66 cm. Trên bề mặt chiếc bình là một “rừng” nhân vật, động vật và cảnh tượng thần thoại được sắp xếp thành nhiều dải ngang.

Ảnh: Pinterest

Điều đáng kinh ngạc là có tới 270 nhân vật người và động vật xuất hiện trên bình; khoảng 121 nhân vật và sự vật được ghi tên bằng chữ Hy Lạp. Nhờ những dòng chữ nhỏ bé ấy, ngày nay chúng ta có thể nhận diện hàng loạt vị thần, anh hùng và nhân vật huyền thoại.

Các câu chuyện được kể trên bình vô cùng đa dạng. Có cuộc săn lợn rừng Calydon với Meleager, Peleus và Atalanta; cuộc chiến giữa Lapith và Centaur; các trò thi đấu trong tang lễ Patroclus; Theseus trở về sau khi đánh bại Minotaur; Achilles phục kích Troilus; Hephaestus trở lại Olympus; và đặc biệt là đoàn các vị thần đến dự đám cưới của Peleus và Thetis – cha mẹ của Achilles. Ở phần chân bình còn có cảnh người Pygmy chiến đấu với đàn sếu.

Ảnh: discover.hubpages

Trong số đó, đoàn thần linh đến dự đám cưới Peleus – Thetis là cảnh nổi bật nhất. Các vị thần xuất hiện nối tiếp nhau trong một cuộc rước dài, tạo cảm giác như cả thế giới thần thoại đang di chuyển quanh thân bình. Zeus, Hera, Poseidon, Amphitrite, Ares, Aphrodite, Dionysus cùng nhiều nhân vật khác được nhận diện nhờ những dòng chữ bên cạnh họ.

Ảnh: smarthistory

Bình François còn đặc biệt ở chỗ chính những người tạo ra nó đã để lại “chữ ký”. Một dòng ghi “Ergotimos làm ra tôi”; dòng kia ghi “Kleitias vẽ tôi”. Đây là bằng chứng hiếm hoi cho thấy tên tuổi cá nhân của người thợ gốm và họa sĩ được ghi nhận ngay trên một tác phẩm nghệ thuật cổ đại.

Nhưng lịch sử của chiếc bình cũng ly kỳ chẳng kém những câu chuyện được vẽ trên nó. Sau khi được phát hiện, Bình François được đưa về Florence. Năm 1900, nó bị một nhân viên bảo tàng đập vỡ thành 638 mảnh. Chiếc bình sau đó được phục hồi, rồi tiếp tục được tu sửa vào năm 1973.

Ngày nay, Bình François được xem như một “bách khoa thư bằng đất nung” về thần thoại Hy Lạp thời kỳ Archaic. Chỉ một chiếc bình nhưng chứa cả những câu chuyện về tình yêu, hôn nhân, chiến tranh, cái chết, anh hùng, quái vật và các vị thần – cho thấy người Hy Lạp cổ đại đã biến đồ vật đời thường thành một phương tiện kể chuyện kỳ diệu đến mức nào.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Ngôi mộ cổ hé lộ tục tuẫn táng tàn khốc của nước Tần

Phát hiện khảo cổ tại Thiểm Tây (Trung Quốc) hé lộ tục tuẫn táng quy mô lớn thời Tần, với hàng trăm hài cốt phản ánh nghi lễ mai táng khắc nghiệt.

Một vùng đất ở Thiểm Tây, Trung Quốc, từ lâu được người dân chú ý bởi cảnh quan khô cằn, ít cây cỏ. Khi các nhà nghiên cứu khảo cổ tiến hành khảo sát khu vực, những dấu tích dưới lòng đất dần hé lộ một hệ thống mộ táng có quy mô lớn của nước Tần thời Xuân Thu - Chiến Quốc.

Các chuyên gia mô tả phát hiện này bằng những từ ngữ mạnh như “quá tàn nhẫn”, đồng thời cho rằng đây là mộ của Tần Mục Công, vị quân chủ nổi tiếng từng mở rộng thế lực nước Tần. Tuy nhiên, đối chiếu tư liệu khảo cổ cho thấy câu chuyện phức tạp hơn. Chi tiết 166 người bị tuẫn táng và 20 hài cốt được dùng làm “nhân tế” thực tế gắn với mộ Tần Cảnh Công, tức Tần Công nhất hiệu đại mộ tại khu vực Dung Thành, nay thuộc Phượng Tường, Thiểm Tây (Trung Quốc).

Phát hiện mộ cổ giữa sa mạc, hé lộ tấm gấm 2.000 năm tuổi

Giữa sa mạc khô cằn ở Tân Cương (Trung Quốc), các nhà khảo cổ phát hiện tấm gấm cổ ghi 8 chữ, hé lộ nhiều dấu tích lịch sử.

Sa mạc thường được xem là vùng đất khắc nghiệt, khô cằn và ít dấu vết của sự sống. Tuy nhiên, dưới những lớp cát tưởng như vô tận, nhiều nền văn minh cổ từng phát triển rực rỡ đã được bảo tồn qua hàng nghìn năm. Chính tại một khu vực như vậy ở Tây Bắc Trung Quốc, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một hiện vật đặc biệt, trở thành một trong những phát hiện đáng chú ý của giới khảo cổ học Trung Quốc.

Câu chuyện bắt đầu từ các cuộc khảo sát khảo cổ tại di chỉ Niya, thuộc huyện Dân Phong, khu vực Hòa Điền, Tân Cương (Trung Quốc). Đây từng là một trung tâm quan trọng trên tuyến Nam của Con đường Tơ lụa, nơi diễn ra sự giao lưu giữa các cộng đồng ở Trung Nguyên và khu vực Trung Á. Trong thập niên 1990, đoàn khảo sát khảo cổ Trung Quốc - Nhật Bản tiến hành nghiên cứu và khai quật tại đây, qua đó phát hiện nhiều ngôi mộ cổ cùng số lượng lớn đồ dệt, đồ gỗ, đồ gốm và các vật tùy táng.

Đào móng xây nhà, dân làng phát hiện hơn 500 ngôi mộ cổ

Từ những mảnh ngọc và đồng bất ngờ lộ ra khi người dân đào móng xây nhà, các nhà khảo cổ lần theo dấu vết phát hiện một quần thể mộ cổ quy mô lớn.

Phát hiện bất ngờ dưới nền nhà

Tại ngôi làng thuộc thành phố Tam Môn Hiệp, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), một gia đình tiến hành sửa chữa nhà và đào đất để gia cố nền móng. Trong quá trình thi công, những người thợ bất ngờ phát hiện các mảnh hiện vật bằng ngọc và đồng nằm sâu dưới lòng đất.

Đọc nhiều nhất

Tin mới