Bộ xương với 167 vết gãy hé lộ cái chết bí ẩn ở lâu đài Scotland

Các dấu vết trên bộ xương cho thấy người đàn ông trẻ có thể đã hứng chịu một lực va chạm cực mạnh trong cuộc chiến ở Scotland.

Hà Vy 20/08/2026 07:22

Năm 1997, các nhà khảo cổ phát hiện 8 bộ hài cốt thời Trung cổ nằm bên dưới một nhà nguyện tại lâu đài Stirling, Scotland. Đáng chú ý, các bộ hài cốt đều cho thấy dấu hiệu từng chịu những tổn thương vào khoảng thời gian qua đời.

Trong số đó, một bộ hài cốt được đặt tên là Skeleton 150 đặc biệt gây chú ý. Bộ xương thuộc về một người đàn ông qua đời khi mới khoảng 20 tuổi và có niên đại khoảng năm 1300, giữa thời kỳ các cuộc chiến giành độc lập của Scotland. Trên cơ thể người này có tới 167 vết gãy, nhiều hơn bất kỳ trường hợp nào khác được tìm thấy trong nhóm.

Các nhà nghiên cứu ghi nhận 61 vết gãy trên hộp sọ và 57 vết gãy ở xương sườn. Những tổn thương khác xuất hiện ở đốt sống, cánh tay và vai phải, tập trung chủ yếu ở phần thân trên. Đặc biệt, nhiều vết gãy có hình dạng bất thường, khác với những tổn thương thường gặp trên các bộ xương khảo cổ.

Ban đầu, các nhà nghiên cứu từng cho rằng những vết gãy này có thể xuất hiện sau khi người đàn ông qua đời, chẳng hạn do hài cốt bị giẫm đạp hoặc xáo trộn trong quá trình chôn cất. Tuy nhiên, những kỹ thuật phân tích hiện đại như chụp cắt lớp vi tính và quét 3D đã cho thấy phần lớn các vết gãy xảy ra vào khoảng thời điểm người đàn ông qua đời, thay vì hình thành sau đó.

Tái hiện cảnh một máy bắn đá thời Trung cổ phóng đạn trong cuộc công thành.

Thời điểm Skeleton 150 qua đời, khoảng năm 1304, vua Edward I của Anh tiến hành bao vây lâu đài Stirling trong cuộc chiến với Scotland. Quân đội Anh khi đó sử dụng nhiều loại máy công thành để tấn công các vị trí phòng thủ.

Một trong số đó là War Wolf, cỗ máy bắn đá khổng lồ được chế tạo theo lệnh của Edward I. Các ghi chép lịch sử cho biết đây là một trong những máy bắn đá lớn nhất từng được sử dụng vào thời điểm đó, có khả năng phóng những vật thể nặng với lực rất lớn về phía công sự của đối phương.

Các nhà nghiên cứu cho rằng một cú đánh trực tiếp từ đạn của máy công thành có thể giải thích số lượng và kiểu gãy xương bất thường trên Skeleton 150.

Những vết thương trên bộ xương còn cho phép các nhà nghiên cứu hình dung phần nào khoảnh khắc cuối đời của người đàn ông.

Phân bố các vết gãy cho thấy anh có khả năng đang đứng quay lưng về phía nguồn tác động khi bị tấn công. Lực va chạm quá mạnh khiến cơ thể chuyển từ tư thế đứng xuống mặt đất trong thời gian cực ngắn, cho thấy cái chết có thể xảy ra gần như ngay lập tức.

Điều này cũng giúp giải thích vì sao phần thân trên chịu tổn thương nghiêm trọng đến vậy. Thay vì những chấn thương tích tụ qua nhiều lần tấn công, các vết gãy dường như là hậu quả của một cú va chạm có năng lượng rất lớn.

Phát hiện này không chỉ hé lộ cái chết bí ẩn của một người đàn ông sống cách đây hơn 700 năm mà còn cho thấy cách công nghệ hiện đại có thể giúp các nhà khoa học đọc lại những dấu vết tưởng như đã bị thời gian xóa mờ.

Live Science

#xương cổ đại #lâu đài Scotland #máy bắn đá #cái chết bí ẩn #khảo cổ học #trung cổ

Thuốc gây tê cổ đại được tìm thấy qua dụng cụ 600 năm tuổi

Dấu vết hóa học bám trên bộ dụng cụ mổ thời nhà Minh vừa hé lộ cách người xưa dùng cây độc làm thuốc gây tê ngoài da.

Bộ dụng cụ phẫu thuật 600 năm tuổi phát hiện trong một ngôi mộ cổ ở Trung Quốc vừa hé lộ bằng chứng hóa học đầu tiên trên thế giới về thuốc gây tê ngoài da được bào chế từ cây ô đầu, một loài thực vật chứa độc tính cực cao.

Nhà khảo cổ học Triệu Tòng Cương (Congcang Zhao) tại Đại học Tây Bắc (Trung Quốc), đồng tác giả nghiên cứu công bố trên tạp chí Antiquity, chia sẻ: "Sáu thế kỷ trước, một y sĩ thời nhà Minh đã thực hiện ca phẫu thuật bằng một chiếc kéo và nhíp sắt. Ngày nay, chúng tôi đã đọc được những dấu vết thuốc tê còn sót lại trên các dụng cụ đó nhờ chùm tia laser."

Xem chi tiết

Dấu chân 1,4 triệu năm hé lộ loài cổ nhân khổng lồ

Dấu chân cổ đại bên bờ hồ Kenya hé lộ bí mật về loài họ hàng khổng lồ đã tuyệt chủng của loài người.

Một dãy dấu chân hóa thạch có niên đại 1,4 triệu năm mới được phát hiện đã hé lộ rằng một loài họ hàng của con người từng đạt tầm vóc to lớn ngang ngửa chúng ta ngày nay, đồng thời có thói quen di chuyển thành từng nhóm toàn con đực.

Bối cảnh diễn ra vào thời cổ đại, khi 8 cá thể cùng bước đi trên vùng đất bùn ướt bên bờ một hồ nước ven biển ở Kenya. Các lớp trầm tích đã nhanh chóng vùi lấp và bảo tồn nguyên vẹn khoảnh khắc này suốt 1,4 triệu năm qua. Những dấu vết này mang lại giá trị mà hóa thạch xương hiếm khi làm được.

Xem chi tiết

Vũ khí cổ nhất thế giới được làm từ gì?

Một số vũ khí cổ xưa được phát hiện có niên đại từ 200.000 đến 500.000 năm, hé lộ cách con người cổ đại săn bắt và tự vệ.

Để xác định đâu là vũ khí cổ nhất thế giới, các nhà khảo cổ không chỉ nhìn vào việc một vật có thể gây thương tích hay không, mà còn phải xem xét cách nó được chế tạo, dấu vết sử dụng và hoàn cảnh được tìm thấy. Dựa trên những tiêu chí này, ba phát hiện thường được nhắc đến gồm giáo Clacton, các loại giáo và gậy ném ở Schöningen và những mũi giáo đá tại Kathu Pan 1.

Mảnh giáo gỗ hơn 400.000 năm tuổi

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Việt Nam Giải phóng quân- lực lượng nòng cốt trong Tổng khởi nghĩa

Từ những đội tự vệ, du kích ban đầu, Việt Nam Giải phóng quân từng bước trở thành lực lượng nòng cốt cùng toàn dân làm nên thắng lợi Cách mạng Tháng Tám 1945.

3 cây cảnh lá xanh quả đỏ thành bonsai bạc triệu, giữ lộc, mang lại hỷ sự

3 cây cảnh này làm đẹp cho không gian và mang trong mình cả một tầng ý nghĩa phong thủy sâu dày, nuôi dưỡng cả túi tiền lẫn tinh thần của gia chủ.

Dolní Věstonice- ngôi làng 30.000 năm tuổi khiến khảo cổ học kinh ngạc

Hơn 25.000 năm trước, giữa châu Âu băng giá, một cộng đồng săn voi ma mút đã tạo nên một thế giới đáng kinh ngạc.

Nghiên cứu biến nước tiểu thành nhiên liệu năng lượng đa dụng

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Adelaide (Australia) đã phát triển một phương pháp điện hóa có thể chuyển đổi urê thành hydrazine (N2H4), một hóa chất được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp, từ dược phẩm đến động cơ đẩy tên lửa.

3 con giáp vượt khó làm giàu, tài lộc khởi sắc, tiền bạc dồi dào

Theo tử vi hôm nay 19/8, 3 con giáp có nhiều tín hiệu tích cực. Dù gặp không ít khó khăn, họ vẫn kiên trì vượt qua, mở ra cơ hội gia tăng thu nhập.

Kỳ bí những con tàu 2.400 năm tuổi vẫn còn nguyên vẹn dưới đáy Biển Đen

Dưới đáy Biển Đen, bóng tối và sự thiếu oxygen đã biến những con tàu đắm thành những “viên nang thời gian” đáng kinh ngạc.

Hố đen nhỏ nhất có thể nhỏ đến mức nào? Câu trả lời thật khó tin

Hố đen không nhất thiết phải lớn như một ngôi sao; về lý thuyết, có những hố đen nhỏ đến mức gần như không thể tưởng tượng.

Nghiên cứu mạch sinh học kích hoạt vi khuẩn tạo ra chất bảo vệ cây

Các nhà khoa học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã biến vi khuẩn thành những “transistor sống”, sau đó kết nối chúng thành các mạch có khả năng thực hiện phép tính.

Cách mạng Tháng Tám và mốc son ra đời lực lượng Công an Nhân dân

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi cũng mở ra sự ra đời của những tổ chức Công an đầu tiên, góp phần bảo vệ chính quyền cách mạng, giữ gìn an ninh, trật tự.

Robot nano chạy bằng ánh sáng săn lùng và thu thập vi khuẩn

Nhóm nghiên cứu của Đại học Julius-Maximilians-Universität Würzburg (JMU - Đức) do GS Bert Hecht dẫn đầu đã phát triển một giải pháp sử dụng lực do các photon riêng lẻ tạo ra để di chuyển các microdrone.