Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, thói quen sinh hoạt thay đổi đáng kể như ăn nhiều đồ dầu mỡ, thực phẩm giàu đạm, sử dụng rượu bia, thức khuya và ít vận động… Những yếu tố này khiến gan phải hoạt động với cường độ cao để chuyển hóa và đào thải độc tố.

Nếu tình trạng này kéo dài, gan bị quá tải, chức năng gan có thể suy giảm và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về gan nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời. Khi gan bị tổn thương sẽ giải phóng các Enzym chuyển hóa chứa trong tế bào gan vào trong máu. Xét nghiệm đo hoạt độ các Enzym này (mà chúng ta thường gọi là xét nghiệm men gan) sẽ giúp đánh giá được tình trạng tổn thương của tế bào gan.

Vì vậy, người dân nên chủ động xét nghiệm men gan sau Tết nếu xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, đầy bụng, khó tiêu, nổi mụn nhiều, ngứa da không rõ nguyên nhân, nước tiểu sẫm màu hoặc da và mắt có dấu hiệu vàng nhẹ. Đây là những dấu hiệu thường gặp khi chức năng gan suy giảm hoặc gan đang chịu áp lực lớn trong quá trình thải độc.

Xét nghiệm men gan là gì và có ý nghĩa như thế nào?

Xét nghiệm men gan là phương pháp đo hoạt độ các Enzym có nguồn gốc gan đánh giá tình trạng hoạt động của tế bào gan thông qua các chỉ số sinh hóa trong máu. Các chỉ số đánh giá mức độ tổn thương tế bào gan thường được xét nghiệm bao gồm AST (GOT), ALT (GPT), Gamma GT (GGT) và Photphatase kiềm (ALP). Trong đó, AST và ALT nếu vượt ngưỡng sẽ phản ánh mức độ tổn thương tế bào gan.

GGT tăng cao khi gan bị ảnh hưởng bởi rượu bia, thuốc hoặc tình trạng ứ mật. ALP thường tăng cao ở những người có tổn thương tế bào đường mật. Khi tế bào gan bị viêm hoặc tổn thương, các men này sẽ giải phóng vào máu với nồng độ cao hơn bình thường.

Thông qua kết quả xét nghiệm, bác sĩ có thể đánh giá mức độ tổn thương gan, theo dõi tiến triển bệnh và đưa ra hướng tư vấn, điều trị phù hợp.

Những đối tượng cần đặc biệt lưu ý kiểm tra men gan sau Tết

Những người sử dụng nhiều rượu bia trong dịp Tết, có nguy cơ bị tổn thương gan cao nên tiến hành kiểm tra sớm. Bên cạnh đó, người có tiền sử viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ, xơ gan; người thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường; người đang sử dụng thuốc dài ngày hoặc thực phẩm chức năng cũng nên xét nghiệm men gan định kỳ để theo dõi sức khỏe.

Lưu ý khi thực hiện xét nghiệm men gan sau Tết

Để kết quả xét nghiệm men gan sau Tết phản ánh chính xác tình trạng gan, người dân nên nhịn ăn từ 8 – 12 giờ trước khi lấy máu, tránh uống rượu bia, cà phê và hạn chế sử dụng thuốc không cần thiết trước ngày xét nghiệm.

Khi có kết quả xét nghiệm, người bệnh không nên quá lo lắng hay vội tìm kiếm sử dụng các loại thuốc “giải độc gan” mà cần được bác sĩ tư vấn, đánh giá toàn diện dựa trên triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm liên quan khác.

Các xét nghiệm hóa sinh, huyết học và vi sinh để đánh giá chức năng gan như AST (GOT), ALT (GPT), GGT, bilirubin toàn phần – trực tiếp, xét nghiệm đông máu, xét nghiệm đo tải lượng virus Viêm gan B, C… kết hợp với các xét nghiệm chuyên sâu khác và phương tiện chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng hiện đại khi cần thiết nhằm đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe lá gan.

Đối với những trường hợp men gan tăng cao hoặc có yếu tố nguy cơ, người bệnh sẽ được hướng dẫn thực hiện thêm các xét nghiệm cần thiết, xây dựng phác đồ theo dõi, điều trị và tư vấn chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học nhằm bảo vệ và phục hồi chức năng gan.

Sau khi có kết quả, người bệnh được bác sĩ chuyên khoa trực tiếp tư vấn, giải thích cụ thể từng chỉ số, đánh giá mức độ tổn thương gan và đưa ra khuyến cáo phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng cá nhân.

BSCKII Cao Văn Khoa (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ)