Nhiều người yêu hoa rất thích trang trí nhà cửa bằng đủ loại cây hoa trồng trong chậu. Khi nở hoa, chúng trông rực rỡ và sống động, nhưng khi mùa hoa kết thúc, chúng trông thật ảm đạm.

Nếu không cẩn thận, lá sẽ chuyển sang màu vàng và nụ sẽ rụng. Bạn phải mua và thay thế chúng mỗi năm, điều này vừa tốn thời gian vừa tốn kém. Hoa cho ta một khoảnh khắc, nhưng bonsai cho ta một đời người.

Với sự chăm sóc kiên nhẫn hàng ngày và không cần thay thế thường xuyên, cành cây sẽ dần phát triển vẻ đẹp độc đáo, tự nhiên tạo nên bầu không khí thanh bình và tao nhã.

Cái đẹp của cây cảnh bonsai không nằm ở sự phô trương nhất thời, mà ở sự tích lũy của thời gian. 3 cây cảnh dưới đây vốn là những loài cây dại hoang dã rẻ tiền, mọc bờ mọc bụi, thậm chí bị chặt làm củi.

Nhưng khi qua bàn tay của người nghệ nhân, chúng lên đời, trở thành tác phẩm có giá trị kinh tế lớn, có cây lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Câu chuyện của chúng cũng là triết lý sống của con người: giá trị không nằm ở xuất thân, mà nằm ở quá trình được gọt giũa.

1. Cây cảnh: Duối - Vẻ đẹp của sự lầm lì, phong trần

Cây duối, có nơi gọi là cây hoàng anh, cây duối nhám, tên khoa học là Streblus asper, thuộc họ Dâu tằm Moraceae. Loài cây này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới Ấn Độ, Sri Lanka, Philippines, Thái Lan và Việt Nam.

Ở quê, duối mọc hoang khắp bờ ao, bờ rào. Thân nó không cao, chỉ 4-5m khi trưởng thành, nhưng rễ cọc ăn sâu, bám chặt, sống được ở nơi khắc nghiệt nhất.

Người không chơi cây nhìn duối chỉ thấy một khúc gỗ xấu xí. Thân và cành sần sùi, khúc khuỷu, chằng chịt, lá nhám như giấy ráp. Nhưng chính cái xấu xí ấy lại là vốn quý của bonsai.

Trong giới cây cảnh, người ta săn lùng những gốc duối cổ thụ ngoài đồng, có khi cả trăm năm tuổi, bộ rễ nổi lên như móng rồng, thân u cục, lỗ chỗ vết thời gian.

Vẻ đẹp của cây cảnh này là vẻ đẹp của sự từng trải. Nó không mướt mát, không non tơ. Nó là vẻ đẹp của một lão nông, da nhăn nheo nhưng ánh mắt kiên định.

Một chậu duối đặt trong phòng khách, với thế trực, thế hoành, hay thế thác đổ, lập tức mang lại cảm giác cổ kính, trầm mặc, như mang cả hồn làng Việt vào nhà.

Ý nghĩa phong thuỷ của cây duối

Về phong thủy, duối là một trong những loại cây trừ tà, trấn trạch mạnh nhất. Dân gian xưa trồng duối trước cổng để xua đuổi tà khí, giữ bình an cho gia tộc.

Thân cây sần sùi, gai góc được tin là có thể chặn những luồng khí xấu. Rễ sâu, bám chắc tượng trưng cho phúc đức bền vững, cho gia đình gốc rễ vững bền, con cháu sum vầy. Đặt một cây duối bonsai đã thuần chậu ở sân, hiên nhà là mang ý nghĩa giữ của, giữ người.

Từ một cây bờ rào không ai thèm ngó, chỉ đáng giá vài chục nghìn tiền công đào, sau 5-7 năm tạo tác, cắt giật, uốn nắn, một gốc duối đẹp có thể được định giá 20 triệu, 50 triệu, thậm chí vài trăm triệu với những tác phẩm duối cổ thụ.

Đó là giá trị của thời gian và của con mắt nhìn thấy ngọc trong đá.

2. Cây cảnh: Táo gai - Viên hồng ngọc của may mắn

Nếu duối là vẻ đẹp của sự già cỗi, thì táo gai lại là vẻ đẹp của sự rực rỡ, viên mãn. Cây táo gai, tên khoa học là Pyracantha, hay còn gọi là cây gai lửa - Firethorn, cây sơn trà.

Trước đây, nó chỉ là cây bụi hoang dại mọc ở đồi, quả chua chát chim cũng chê, thân đầy gai, người ta chặt về làm hàng rào, làm củi đốt. Không ai nghĩ nó có thể thành bonsai.

Vậy mà ngày nay, cây cảnh táo gai được mệnh danh là "viên hồng ngọc của thế giới bonsai". Bởi vì nó hội tụ đủ ba yếu tố mà người chơi bonsai thèm khát: hoa - lá - quả.

Mùa xuân hè, táo gai ra những chùm hoa trắng li ti, tinh khôi như tuyết đầu mùa, hương thơm dịu nhẹ. Đến mùa thu, hoa tàn, hàng trăm chùm quả mọng màu đỏ tươi, đỏ cam, vàng óng treo lủng lẳng trên cành, bền đến tận mùa đông.

Trên nền lá xanh thẫm, bóng mượt, những chùm quả ấy trông như những chùm đèn lồng, như những viên ngọc may mắn. Cây cảnh càng già, quả càng sai, càng rực rỡ.

Ý nghĩa phong thuỷ của cây cảnh táo gai

Người ta gọi táo gai là "cây quả may mắn". Trong phong thủy, màu đỏ của quả táo gai là màu của Hỏa, tượng trưng cho tài lộc, hỷ sự, xua đuổi vận xui.

Chùm quả sum suê, kết thành chùm, tượng trưng cho sự sung túc, mùa màng bội thu, con đàn cháu đống.

Đặt một chậu táo gai sai quả ở lối vào, trên bàn trà hay ban công, gia chủ như gửi gắm lời chúc quanh năm no đủ, làm ăn phát đạt, gia đình luôn có tin vui.

Chăm sóc cây cảnh táo gai cần hiểu tính nó. Nó ưa nắng rực rỡ, ít nhất 4 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày mới sai hoa, đậu quả. Sai lầm lớn nhất của người mới chơi như tôi từng mắc phải là tưới quá nhiều khi cây đang ra hoa, khiến nụ rụng sạch.

Hãy để đất hơi khô trong giai đoạn ra hoa, khi quả đã đậu mới tưới đủ. Đừng cắt tỉa quá mạnh tay lúc quả non, chỉ tỉa cành yếu. Mùa đông, hãy cho nó ngủ ở nơi mát mẻ, có ánh sáng, cái lạnh sẽ giúp quả bền màu hơn.

Từ một bụi gai dại vô giá trị, một cây cảnh táo gai bonsai dáng cổ, quả chi chít ngày nay có giá từ 5 triệu đến vài chục triệu.

Giá trị ấy đến từ sự kiên nhẫn chờ đợi một mùa quả viên mãn, cũng như trong đời người, phải đi qua những gai góc mới đến được ngày hái quả ngọt.

3. Cây cảnh: Phong đinh ba - Triết lý về sự chuyển mình

Trident Maple, tên khoa học Acer buergerianum, hay phong đinh ba, là loài phong bản địa Đông Á - Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản. Lá của nó có ba thùy xòe ra như chiếc đinh ba, đó là dấu ấn riêng không lẫn vào đâu được.

Nếu duối cho ta sự tĩnh lặng và cây cảnh táo gai cho ta sự sung túc, thì cây cảnh phong đinh ba cho ta bài học về sự vô thường và thăng tiến.

Đây là một loại bonsai lá cảnh rất thơ mộng. Vẻ đẹp của nó không cố định, mà biến chuyển theo bốn mùa, như một triết lý sống động. Xuân hè, lá xanh ngọc, non mơn mởn, tràn đầy sức sống.

Thu sang, khi gió heo may về, cả tán lá chuyển từ xanh sang vàng cam, rồi đỏ rực như một đám lửa. Mỗi chiếc lá như một bức thư của thời gian.

Đông đến, lá rụng, để lộ bộ xương cành dẻo dai, gân guốc, mạnh mẽ, dạy ta về vẻ đẹp của sự tối giản, của sự buông bỏ.

Vì khả năng chịu hạn tốt, rễ khỏe, cành dẻo cực kỳ dễ uốn nắn, phong đinh ba rất được ưa chuộng làm bonsai. Một cây cảnh phong đinh ba dáng trực, dáng bay, hay dáng rừng đều toát lên khí chất thư sinh, quân tử.

Ý nghĩa phong thuỷ của cây cảnh phong đinh ba

Trong phong thủy và văn hóa Á Đông, màu đỏ của lá phong mùa thu tượng trưng cho sự may mắn, thành công rực rỡ.

Hình ảnh lá phong chuyển sắc được ví như sự thăng quan tiến chức, sự nghiệp lên như diều gặp gió, từ xanh non đến chín đỏ.

Vì vậy, người ta rất thích đặt phong đinh ba trong phòng làm việc, phòng đọc sách, để nhắc nhở bản thân về sự nỗ lực không ngừng và sự chuyển mình đúng lúc.

Cây cảnh phong đinh ba ưa sáng dịu, thoáng gió. Hè gắt phải che nắng để lá không cháy. Tưới nước theo nguyên tắc "khô mới tưới", mùa thu giảm nước để lá đỏ đẹp hơn.

Cắt tỉa vào cuối xuân, và quan trọng nhất, nó cần một mùa đông ngủ lạnh thực sự, không thể để mãi trong phòng ấm kín mít.

Phải cho nó ra hiên, hít thở khí trời, nó mới có sức bật chồi vào xuân sau. Giống như con người, phải có lúc tĩnh lặng, nghỉ ngơi, mới có thể bứt phá.

Ngoài tự nhiên, cây cảnh phong đinh ba cũng chỉ là cây dại, cây bóng mát vỉa hè. Nhưng một gốc phong bonsai lâu năm, bộ rễ nổi đẹp, lá chuyển màu hoàn hảo, giá có thể lên đến hàng trăm triệu đồng ở Nhật Bản và Việt Nam.

Người ta trả tiền không phải cho khúc gỗ, mà cho cả một vòng quay của bốn mùa được thu nhỏ trong một chiếc chậu.

Ba cái cây, ba cuộc đời. Duối dạy ta rằng xuất thân thấp hèn không quyết định giá trị, chỉ cần có một bộ rễ kiên cường bám sâu vào đất.

Cây cảnh táo gai dạy ta rằng phải đi qua gai góc, phải chịu được nắng lửa mới có thể kết thành quả ngọt, và quả ngọt ấy phải biết khoe đúng lúc mới rực rỡ.

Phong đinh ba dạy ta rằng cuộc đời là vô thường, phải biết chuyển mình theo mùa, có lúc xanh non, có lúc rực rỡ, có lúc phải trút bỏ hết để làm lại từ đầu. Vẻ đẹp rực rỡ của hoa chỉ kéo dài một mùa ngắn ngủi, trong khi sự phát triển mạnh mẽ của cây cảnh bonsai lại cần nhiều năm.

Chúng ta trân trọng vẻ đẹp phù du của hoa và cảm nhận được sự trôi chảy của thời gian khi chăm sóc cây cối. Một cây cảnh bonsai nhỏ bé chứa đựng sự thanh bình của cuộc sống với nhịp độ thư thái.

Và có lẽ, khi ngắm nhìn một gốc duối sần sùi, một chậu táo gai đỏ mọng, hay một tán phong đang chuyển sắc, ta cũng đang ngắm nhìn chính hành trình lên đời của mình - từ một kẻ ngây thơ, khờ khạo, trở thành một phiên bản có giá trị, an nhiên và đáng trân trọng hơn.

* Bài viết mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức phong thủy cho bạn đọc