Tiết kiệm ngân sách ấn tượng nhưng vắng bóng cạnh tranh

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 05/5/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Phường Bình Phú đã ban hành Quyết định số 246/QĐ-BQLDA phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án cải tạo hàng rào công viên Bình Phú. Nguồn vốn thực hiện được trích từ nguồn dự phòng ngân sách của địa phương.

Đến ngày 15/5/2026, thông qua Quyết định số 286/QĐ-BQLDA do Phó Giám đốc Nguyễn Phước Hùng ký, hồ sơ mời thầu (E-HSMT) chính thức được phê duyệt, mở đường cho việc phát hành thông báo mời thầu (Mã TBMT: IB2600205330) rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Gói thầu thi công xây dựng này có giá dự toán là 1.104.339.506 đồng, áp dụng phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Đến thời điểm đóng thầu vào lúc 09:00 phút ngày 25/05/2026, dữ liệu từ biên bản mở thầu ghi nhận một thực tế đáng lưu tâm khi chỉ có duy nhất Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Sự kiện An Phát nộp hồ sơ dự thầu. Với tư cách là nhà thầu độc lập, doanh nghiệp này đã thuận lợi vượt qua các bước đánh giá về năng lực, kỹ thuật và tài chính. Ngày 05/06/2026, Quyết định số 336/QĐ-BQLDA về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đã công bố Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Sự kiện An Phát là đơn vị trúng thầu với giá là 1.018.570.586 đồng. Thời gian thực hiện hợp đồng theo hình thức trọn gói là 90 ngày.

Nhìn vào những con số tài chính, gói thầu này mang lại một điểm sáng đáng ghi nhận trong công tác quản lý vốn đầu tư công tại cơ sở. Mức chênh lệch giữa giá dự toán gói thầu và giá trúng thầu là 85.768.920 đồng. Điều này đồng nghĩa với việc tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước đạt xấp xỉ 7,76%.

Hồ sơ năng lực của Công ty An Phát

Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Sự kiện An Phát (MSDN: vn0310522694), có địa chỉ tại số 103/4A Lý Chiêu Hoàng, Phường Bình Phú, TP HCM, được thành lập năm 2010 và tham gia mạng đấu thầu quốc gia năm 2017, do bà Lê Thị Kim Nga làm đại diện pháp luật.

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 06/2026 nhà thầu đã tham gia khoảng 92 gói thầu, trong đó trúng 81 gói, trượt 9 gói, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 64.594.248.659 đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập: 64.085.183.659 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh: 509.065.000 đồng.

Góc nhìn từ chuyên gia

Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính chuyên môn, bức tranh đấu thầu tại gói thầu thi công xây dựng hàng rào công viên Bình Phú mang lại nhiều giá trị nghiên cứu. Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ hiện tượng đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ có một nhà thầu tham gia phản ánh một khía cạnh đáng suy ngẫm về tính cạnh tranh thực chất. Mặc dù tỷ lệ tiết kiệm đạt xấp xỉ 7,76% là một điểm sáng đáng biểu dương của Chủ đầu tư, nhưng việc hoàn toàn vắng bóng các đối thủ cạnh tranh trong một thị trường năng động và nhiều doanh nghiệp xây lắp như TP HCM đặt ra câu hỏi về các điều kiện kỹ thuật của hồ sơ mời thầu.

Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ nguyên tắc cốt lõi của hoạt động đấu thầu là tạo ra một môi trường cạnh tranh, công bằng và minh bạch. Khi một gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi nhưng kết quả lại chỉ có duy nhất một ứng viên nộp hồ sơ, mục tiêu cạnh tranh nhằm lựa chọn ra giải pháp tối ưu nhất về kỹ thuật và tài chính chưa đạt được hiệu suất cao nhất như kỳ vọng của các cơ quan quản lý nhà nước. Công tác khảo sát thị trường và thiết lập tiêu chí đánh giá cần được Chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn thực hiện cẩn trọng, mang tính phổ quát cao hơn. Việc thu hút từ hai nhà thầu trở lên tham gia không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công mà còn tạo ra sự cọ xát năng lực thực sự, nâng cao chất lượng công trình khi đi vào khai thác sử dụng. Việc một doanh nghiệp liên tục trúng thầu và thường xuyên là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ tại một địa bàn đòi hỏi Chủ đầu tư phải có sự nhìn nhận lại về phương pháp tiếp cận thị trường và cách thức xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu để không vô tình tạo ra các rào cản cản trở sự tham gia của các nhà thầu khác.