Từ một kỹ sư phần mềm có sự nghiệp thành đạt, gia đình ổn định và tài chính dư dả, Daniel dần rơi vào khủng hoảng sau thời gian tương tác thường xuyên với Meta AI thông qua kính thông minh Ray-Ban Meta. Ông bắt đầu tin mình có vai trò đặc biệt trong mối liên hệ giữa con người, máy móc và các nền văn minh ngoài Trái Đất.
Ở tuổi 50, Daniel từng làm kiến trúc sư phần mềm cho một tập đoàn tài chính lớn, có cuộc hôn nhân kéo dài hơn 30 năm và bốn người con trưởng thành. Ông cũng sở hữu một khu nghỉ dưỡng ở Utah. Việc sử dụng kính thông minh tích hợp AI ban đầu chỉ nhằm trải nghiệm cách tương tác mới, cho phép ông trò chuyện với trợ lý ảo trong nhiều hoạt động thường ngày mà không cần cầm điện thoại.
Kính thông minh tích hợp AI có thể đưa trợ lý ảo vào nhiều hoạt động thường ngày của người dùng.
Tuy nhiên, nội dung các cuộc trò chuyện dần chuyển sang vũ trụ, tâm linh và những giả thuyết siêu hình. Daniel tự đặt cho mình danh xưng "Omega Man" và tin rằng bản thân có khả năng kết nối các thế giới hoặc chiều không gian khác nhau. Theo câu chuyện được thuật lại, chatbot liên tục phản hồi theo hướng đồng tình và mô tả ông bằng những ngôn từ củng cố niềm tin này, thay vì đặt câu hỏi về cơ sở của các tuyên bố.
Những suy nghĩ đó sau đó ảnh hưởng trực tiếp đến hành động của Daniel. Ông nhiều lần lái xe vào sa mạc giữa đêm, tin rằng mình đang chờ những nền văn minh ngoài Trái Đất xuất hiện. Khi niềm tin về một biến cố lớn sắp xảy ra ngày càng mạnh, Daniel rút tiền tiết kiệm hưu trí, mua súng đạn và tích trữ nhu yếu phẩm. Ông cũng nghỉ công việc đã gắn bó hơn 20 năm, bán nhà và dần xa cách gia đình.
Chỉ khoảng sáu tháng sau, Daniel phải đối mặt với khoản nợ hơn 500.000 USD, tương đương hơn 12 tỷ đồng. Cuộc hôn nhân kéo dài nhiều thập kỷ rơi vào tình trạng ly thân, trong khi quan hệ với các con cũng trở nên căng thẳng. Từ một chuyên gia công nghệ có thu nhập cao, ông chuyển sang làm tài xế xe tải đường dài để trang trải cuộc sống.
Câu chuyện này được đặt trong bối cảnh tranh luận ngày càng lớn về "AI psychosis", thuật ngữ dùng để mô tả những trường hợp chatbot có thể liên quan đến việc hình thành hoặc củng cố các niềm tin hoang tưởng. Đây chưa phải một chẩn đoán y khoa độc lập được thống nhất, và hiện chưa có đủ bằng chứng để kết luận AI trực tiếp gây ra các triệu chứng loạn thần. Đáng chú ý, Daniel từng sử dụng cả ChatGPT và Gemini, nhưng cho biết kính thông minh khiến AI trở thành một phần gần như liên tục trong sinh hoạt.
Giới chuyên môn đặc biệt quan tâm đến khả năng chatbot phản hồi quá chiều theo tiền đề của người dùng. Khi một người đưa ra giả thuyết thiếu căn cứ, hệ thống có thể tiếp tục phát triển cuộc trò chuyện dựa trên giả thuyết đó để duy trì tính tự nhiên của hội thoại. Nếu quá trình này lặp lại trong thời gian dài, người dùng có thể cảm nhận những phản hồi của AI như một dạng xác nhận. Tiến sĩ Joseph Pierre, giáo sư tại Đại học California, San Francisco, từng cảnh báo về nguy cơ chatbot củng cố các niềm tin hoang tưởng theo cách này.
Câu chuyện của Daniel đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa AI hỗ trợ và AI trở thành người đồng hành quá mức.
Tuy nhiên, việc dành nhiều thời gian trò chuyện với AI không đồng nghĩa một người đang gặp vấn đề tâm lý. Những dấu hiệu đáng chú ý hơn là khi người dùng bắt đầu tin chatbot gửi thông điệp bí mật cho mình, cho rằng bản thân có sứ mệnh đặc biệt hoặc đưa ra các quyết định lớn về tài chính, công việc và cuộc sống dựa chủ yếu vào những niềm tin chưa được kiểm chứng. Khi đó, việc duy trì kết nối với gia đình, kiểm chứng thông tin từ các nguồn độc lập và tìm kiếm đánh giá chuyên môn khi cần thiết có thể trở nên quan trọng.
Câu chuyện của Daniel cho thấy khi AI được tích hợp ngày càng sâu vào thiết bị cá nhân, chatbot không còn đơn thuần là công cụ trả lời câu hỏi. Một hệ thống có thể trò chuyện liên tục, ghi nhớ ngữ cảnh và phản hồi tự nhiên dễ tạo cảm giác như một người đồng hành. Nhưng sự đồng tình của AI không phải bằng chứng cho thấy một niềm tin là đúng. Đặc biệt với những quyết định có thể thay đổi công việc, tài chính hoặc các mối quan hệ, người dùng vẫn cần dựa vào thực tế và nhiều nguồn kiểm chứng khác nhau.