Cơ quan Quản lý Dược phẩm Pháp (ANSM) khuyến cáo không sử dụng các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen hoặc ketoprofen làm lựa chọn đầu tay trong điều trị sốt, đau liên quan đến các nhiễm trùng thường gặp vào mùa đông như viêm họng, viêm phế quản, viêm tai giữa.

Theo ANSM, việc sử dụng NSAID có thể che lấp các triệu chứng nhiễm trùng do vi khuẩn (liên cầu, phế cầu), làm chậm chẩn đoán và điều trị, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng nặng.

Trong các trường hợp này, paracetamol được khuyến cáo là lựa chọn ưu tiên để điều trị triệu chứng. NSAID chỉ nên được cân nhắc như lựa chọn hàng hai và cần có ý kiến của bác sĩ.

Ghi nhận các ca nhiễm khuẩn nặng liên quan NSAID

Qua rà soát dữ liệu cảnh giác dược, ANSM ghi nhận nhiều trường hợp nhiễm khuẩn nghiêm trọng xảy ra trong thời gian người bệnh sử dụng NSAID. Tại Pháp, từ ngày 1/1/2019 đến 30/6/2023, có 162 trường hợp nhiễm khuẩn nặng liên quan đến ibuprofen và 54 trường hợp liên quan đến ketoprofen.

Các nhiễm trùng chủ yếu do liên cầu hoặc phế cầu, gây ra các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm màng não hoặc nhiễm trùng da nặng. Đã ghi nhận 12 trường hợp tử vong, trong đó có trẻ em và người trẻ tuổi trước đó khỏe mạnh. Phần lớn bệnh nhân sử dụng ibuprofen để điều trị các triệu chứng cảm cúm, viêm đường hô hấp trên hoặc dùng ketoprofen để giảm đau cơ xương khớp.

Khuyến cáo đối với bác sĩ

Paracetamol là lựa chọn đầu tay trong hạ sốt và giảm đau, đặc biệt khi có nhiễm trùng; sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.

Tránh kê đơn NSAID trong các trường hợp thủy đậu, cúm hoặc nhiễm trùng tai - mũi - họng chưa xác định rõ căn nguyên, kể cả khi bệnh nhân đang dùng kháng sinh.

Thông báo cho người bệnh về các dấu hiệu cảnh báo biến chứng như sốt kéo dài, phát ban, khó thở và hướng dẫn tái khám kịp thời khi triệu chứng xuất hiện.

Khuyến cáo đối với dược sĩ

Ưu tiên tư vấn paracetamol trong điều trị sốt, đau, hướng dẫn sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn.

Không khuyến khích người bệnh tự ý dùng NSAID khi có triệu chứng giống cúm, thủy đậu hoặc nhiễm trùng tai - mũi - họng.

Cảnh báo nguy cơ NSAID che giấu triệu chứng nhiễm trùng, làm tăng nguy cơ biến chứng và trì hoãn điều trị.

Khuyên người bệnh đi khám nếu sốt kéo dài quá 3 ngày hoặc đau quá 5 ngày ở người lớn, thời gian theo dõi cần ngắn hơn ở trẻ em.

Khuyến cáo đối với người bệnh

Ưu tiên sử dụng paracetamol để hạ sốt, giảm đau trong các nhiễm trùng thông thường; dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn.

Tránh dùng NSAID (ibuprofen, ketoprofen…) khi có các dấu hiệu nhiễm trùng như sốt, ho, mệt mỏi, đau nhức.

Đi khám bác sĩ nếu triệu chứng sốt hoặc đau nặng lên hoặc kéo dài.

Trao đổi với bác sĩ nếu đang sử dụng NSAID để điều trị bệnh viêm mạn tính và nghi ngờ mắc nhiễm trùng, đặc biệt khi có sốt.

Hiện nay, một số thuốc chứa ibuprofen đang có trong danh mục thuốc của Bệnh viện Bạch Mai gồm: Ibuhadi suspension 100mg/5ml; Antarene Codeine 200mg/30mg.

Đặng Minh Đức, DS Lê Hoàng Trung (Bệnh viện Bạch Mai)