Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 09/06/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Tây Nam - Đỗ Minh Quân đã ký Quyết định số 03/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Xây lắp thuộc dự án Lắp đặt hệ thống chiếu sáng các tuyến đường trên địa bàn phường Tây Nam. Đơn vị trúng thầu là Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES.
Gói thầu trị giá hơn 11 tỷ, tiết kiệm gần 5 tỷ đồng ngân sách
Cụ thể, ngày 28/01/2026, UBND phường Tây Nam ban hành Quyết định số 189/QĐ-BVPHCN về việc phê duyệt chủ trương đầu tư dự án. Tiếp đó, Quyết định số 1105/QĐ-UBND ngày 17/04/2026 phê duyệt dự án và Quyết định số 1161/QĐ-UBND ngày 20/04/2026 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã tạo hành lang pháp lý vững chắc để đưa dự án vào thực tiễn. Đáng chú ý nhất trong dự án này là gói thầu Xây lắp (Mã TBMT: IB2600175420) với giá dự toán được duyệt là 11.434.491.485 đồng, sử dụng nguồn vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030.
Ngày 28/04/2026, Quyết định số 1246/QĐ-UBND phê duyệt E-HSMT chính thức được ban hành. Biên bản mở thầu ngày 08/5/2026 ghi nhận sự tham gia cạnh tranh của hai đơn vị gồm Liên danh Chiếu Sáng Phường Tây Nam và Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES. Liên danh Chiếu Sáng Phường Tây Nam đưa ra mức giá dự thầu là 11.320.146.571 đồng, bám rất sát với giá trị dự toán và có tỷ lệ giảm giá là 0%. Ngược lại, Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES đã mang đến một con số gây bất ngờ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia khi chào giá ở mức 6.532.274.241 đồng. Khoảng cách 4.787.872.330 đồng giữa hai hồ sơ dự thầu lập tức đặt ra những bài toán phân tích chuyên sâu cho Tổ chuyên gia đấu thầu thuộc Công ty TNHH Tư vấn Thương mại Dịch vụ Chính Tiên Cát.
Với mức giá 6.532.274.241 đồng so với dự toán 11.434.491.485 đồng, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt xấp xỉ 43%. Trong lĩnh vực xây lắp hạ tầng, mức tiết kiệm ngân sách nhà nước từ 3% đến 6% đã được giới chuyên môn đánh giá là một tín hiệu rất tích cực. Do đó, tỷ lệ giảm giá lên tới 43% đòi hỏi một sự thẩm định cực kỳ khắt khe về tính khả thi của phương án tài chính và các biện pháp kỹ thuật nhằm tránh rủi ro phá vỡ hợp đồng trong tương lai.
Giải mã mức giá "sốc" và bài toán năng lực của Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES
Theo nội dung Báo cáo đánh giá E-HSDT số 15/BCĐG.KQLCNT-CTC ngày 20/05/2026, Tổ chuyên gia đã thực hiện đúng quy trình quản lý rủi ro khi yêu cầu Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES giải trình chi tiết về mức giá dự thầu thấp bất thường này. Ngày 11/05/2026, chủ đầu tư ban hành Văn bản số 1530/UBND-KT yêu cầu làm rõ E-HSDT. Trực tiếp phản hồi vào ngày 13/05/2026, Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES đã cung cấp các tài liệu chứng minh biện pháp thi công, giải pháp kinh tế và những lợi thế đặc biệt giúp doanh nghiệp có thể tối ưu hóa chi phí để đạt được mức giá cạnh tranh khốc liệt kể trên.
Đồng thời, nhà thầu cũng bổ sung đầy đủ hồ sơ chứng minh năng lực của Cán bộ phụ trách an toàn lao động, phòng vệ sinh lao động, phòng cháy chữa cháy và hệ thống thiết bị thi công dự kiến huy động. Từ những căn cứ giải trình hợp lý và hợp lệ này, Tổ chuyên gia kết luận E-HSDT của Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES đáp ứng toàn bộ yêu cầu về giá dự thầu, năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật. Đến ngày 09/06/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Tây Nam Đỗ Minh Quân đã ký Quyết định số 03/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Xây lắp. Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES chính thức trúng thầu với giá 6.532.274.241 đồng.
Một chi tiết đáng lưu tâm là thời gian thực hiện gói thầu trong Quyết định trúng thầu được rút ngắn xuống còn 195 ngày, so với yêu cầu ban đầu là 210 ngày được nêu trong kế hoạch và biên bản mở thầu. Việc rút ngắn thời gian thực hiện cho thấy hiệu quả tích cực của quá trình thương thảo hợp đồng, không chỉ mang lại lợi ích to lớn về tài chính mà còn đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình để sớm đưa vào phục vụ dân sinh.
Nhìn lại hồ sơ năng lực, Công ty Cổ phần Giải pháp Cơ điện MES (Mã số doanh nghiệp: 3701501948) được thành lập từ năm 2009, do Giám đốc Hà Quốc Minh làm đại diện pháp luật. Doanh nghiệp có trụ sở tại TP HCM và đăng ký lĩnh vực kinh doanh rất đa dạng từ cung cấp hàng hóa, dịch vụ phi tư vấn đến lĩnh vực xây lắp. Dữ liệu lịch sử đấu thầu tính đến tháng 06/2026 ghi nhận nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 225 gói thầu, trong đó trúng 70 gói, trượt 144 gói, 3 chưa có kết quả, 8 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 368.205.436.859 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập khoảng 162.758.134.084 đồng, với vai trò liên danh khoảng 205.447.302.775 đồng. Địa bàn hoạt động trải dài khắp cả nước như TP HCM, Tây Ninh, thành phố Đồng Nai, Đồng Tháp.
Góc nhìn chuyên gia
Dưới góc độ quản lý vốn đầu tư công, việc một gói thầu thu hút được nhiều nhà thầu tham gia cạnh tranh và mang lại tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 43% là một thành công lớn của Chủ đầu tư trong việc tổ chức đấu thầu rộng rãi, minh bạch. Ngân sách nhà nước tiết kiệm được xấp xỉ 4,9 tỷ đồng có thể được điều chuyển, tái đầu tư cho nhiều hạng mục an sinh xã hội cấp thiết khác trên địa bàn.
Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ "Thực tiễn đấu thầu luôn khuyến khích các doanh nghiệp cạnh tranh về giá để mang lại lợi ích cao nhất cho ngân sách. Khi nhà thầu đã vượt qua bước giải trình giá thấp bất thường và chứng minh được tính khả thi, việc trao hợp đồng là hoàn toàn đúng quy định. Tuy nhiên, mức giá siêu rẻ luôn đi kèm với áp lực về biên độ lợi nhuận. Do đó, bài toán quan trọng nhất lúc này sẽ được chuyển giao cho Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giám sát trong quá trình thi công thực tế".
Có thể thấy, để gói thầu Xây lắp tại phường Tây Nam thực sự là một điển hình về hiệu quả đầu tư công, yếu tố chất lượng công trình phải được đặt lên hàng đầu. Dư luận và người dân kỳ vọng UBND phường Tây Nam sẽ phát huy vai trò giám sát chặt chẽ, nghiệm thu nghiêm ngặt từng hạng mục, từ vật tư đầu vào đến kỹ thuật thi công, đảm bảo hệ thống chiếu sáng vận hành an toàn, bền bỉ, đúng thiết kế, để mức tiết kiệm ngân sách xấp xỉ 43% mang lại giá trị trọn vẹn.
CƠ CHẾ LÀM RÕ HỒ SƠ DỰ THẦU VÀ GIỚI HẠN PHÁP LÝ CHO PHÉP
Làm rõ hồ sơ dự thầu là quy trình quan trọng để đảm bảo tính chính xác trong đánh giá. Theo Điều 30 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, sau khi mở thầu, nhà thầu có trách nhiệm giải thích các nội dung chưa rõ theo yêu cầu của bên mời thầu. Nếu hồ sơ thiếu tài liệu về tư cách hợp lệ, báo cáo tài chính, nhân sự hoặc thiết bị, chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu bổ sung tài liệu chứng minh. Thậm chí, nhà thầu có quyền chủ động gửi tài liệu làm rõ nếu phát hiện sai sót sau khi đóng thầu.
Tuy nhiên, việc làm rõ phải tuân thủ nguyên tắc "không làm thay đổi bản chất" quy định tại Khoản 3 Điều 30. Cụ thể: Không được làm thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ đã nộp và tuyệt đối không được thay đổi giá dự thầu. Các tài liệu bổ sung sau thời điểm đóng thầu chỉ được chấp nhận để chứng minh năng lực, kinh nghiệm đã có trước đó chứ không phải là tạo ra năng lực mới cho nhà thầu.
Toàn bộ quá trình làm rõ phải được thực hiện bằng văn bản và lưu trữ như một phần của hồ sơ dự thầu. Đối với các gói thầu thực hiện qua mạng, việc làm rõ cũng phải tiến hành trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để đảm bảo tính minh bạch và lưu vết giao dịch. Quy định này giúp loại bỏ tình trạng chủ đầu tư và nhà thầu "thỏa thuận ngầm" để hợp thức hóa các hồ sơ yếu kém, bảo vệ quyền lợi của các nhà thầu tuân thủ đúng luật tại mọi địa phương.