Một phụ nữ 55 tuổi ở Hà Tĩnh trong lần khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, dù hoàn toàn không có triệu chứng bất thường, đã được phát hiện nhiều polyp đại trực tràng qua nội soi. Trong đó, một tổn thương khoảng 2 cm, dạng polyp không cuống được cắt bỏ qua nội soi.

Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định đây là “u tuyến ống có loạn sản độ cao” – một chẩn đoán khiến người bệnh lo lắng.

TS.BS Ngô Thị Minh Hạnh, Chủ nhiệm Khoa Giải phẫu bệnh lý, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, loạn sản (dysplasia) là tình trạng tế bào trong các mô như thực quản, dạ dày, đại trực tràng, cổ tử cung… có biến đổi bất thường về hình thái và cấu trúc, nhưng chưa xâm nhập qua màng đáy.

Tổn thương này được chia thành ba mức độ: loạn sản nhẹ, vừa và độ cao (nặng). Trong đó, loạn sản độ cao là mức nặng nhất, với đặc điểm tế bào biến đổi mạnh, gần giống tế bào ung thư.

Tuy nhiên, điểm khác biệt then chốt là các tế bào này chưa phá vỡ màng đáy, chưa xâm lấn mô xung quanh, chưa có khả năng di căn. Ngược lại, ung thư xâm nhập là khi tế bào ác tính đã vượt qua hàng rào này và có thể lan rộng trong cơ thể.

Như vậy, loạn sản độ cao chưa phải ung thư, nhưng được xem là tổn thương tiền ung thư ở ranh giới cuối trước khi chuyển thành ung thư thực

So với loạn sản nhẹ và vừa, mức độ độ cao có tốc độ tiến triển nhanh hơn và nguy cơ cao hơn rõ rệt. Trong một số trường hợp, tổn thương còn có thể đã tồn tại những ổ ung thư vi thể chưa được phát hiện.

TS.BS Ngô Thị Minh Hạnh khuyến cáo, khi nhận chẩn đoán loạn sản độ cao, người bệnh không nên chỉ theo dõi đơn thuần mà cần được đánh giá và điều trị sớm.

Tùy từng vị trí và đặc điểm tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp như: cắt bỏ tổn thương qua nội soi, cắt hớt niêm mạc, vi phẫu, laser hoặc các kỹ thuật phá hủy tại chỗ.

Mục tiêu điều trị là loại bỏ hoàn toàn vùng tế bào bất thường, ngăn chặn tiến triển thành ung thư xâm nhập.

Các chuyên gia gọi đây là “giai đoạn vàng” trong phòng ngừa ung thư. Nếu phát hiện và xử trí kịp thời, tỷ lệ điều trị khỏi rất cao, đồng thời giúp người bệnh tránh được các phương pháp điều trị phức tạp như phẫu thuật rộng, hóa trị hay xạ trị sau này.

Chẩn đoán loạn sản độ cao được xác định dựa trên xét nghiệm giải phẫu bệnh, hiện được coi là tiêu chuẩn vàng trong đánh giá tổn thương tiền ung thư.

Bác sĩ giải phẫu bệnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mức độ biến đổi tế bào, phân biệt loạn sản với ung thư xâm nhập, từ đó giúp bác sĩ lâm sàng lựa chọn hướng điều trị phù hợp và kịp thời.

Mời quý độc giả theo dõi video: Giám đốc tuồn 10.000 tấn chân gà mốc trắng ra thị trường bị bắt