Nhiệt điện Duyên Hải: Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu [Kỳ 3]

Trước hàng loạt dấu hiệu bất thường về tính cạnh tranh và tỷ lệ tiết kiệm tại các gói thầu sửa chữa thiết bị, Giám đốc Công ty Nhiệt điện Duyên Hải cần thực hiện trách nhiệm giải trình trước pháp luật theo quy định hiện hành.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, xuyên suốt chuỗi gói thầu mà Sài Gòn IDC tham gia và trúng thầu tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải trong năm 2026, vai trò của người đứng đầu đơn vị làm Chủ đầu tư luôn mang tính quyết định, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước và niềm tin vào môi trường cạnh tranh.

Dấu ấn của người ra quyết định

Hồ sơ các gói thầu thể hiện rất rõ, từ những văn bản mang tính định hình ban đầu như Quyết định phê duyệt dự toán, Quyết định phê duyệt hồ sơ mời thầu (E-HSMT) cho đến nét bút cuối cùng tại Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đều do Giám đốc Công ty Nhiệt điện Duyên Hải - ông Ngô Văn Sỹ trực tiếp ký duyệt.

Đơn cử, tại Gói thầu 01PTV-SCL-2026 (trị giá hơn 54 tỷ đồng), chính chữ ký của lãnh đạo đơn vị này đã chính thức phê chuẩn kết quả đánh giá của Tổ chuyên gia, trực tiếp gạt bỏ nhà thầu Nhật Quang do lỗi kỹ thuật và sự im lặng của nhà thầu này, để trao thầu cho Sài Gòn IDC. Hay như việc đặt bút ký phê duyệt hồ sơ dự toán và thông qua kết quả trúng thầu tại hàng loạt dự án có biên độ giảm giá từ 25% đến gần 47% như Gói 08PTV-SXKD-2026, Gói 01PTV-SXKD-2026 và Gói 42HH-SXKD-2026 (Lô số 3), vai trò thẩm định, rà soát của Chủ đầu tư cần được làm rõ khi xuất hiện những con số chênh lệch lớn giữa dự toán và giá trị thực thi công.

11.png
Nguồn MSC

Dư luận có quyền đặt những câu hỏi về tính khách quan: Liệu công tác khảo sát thị trường, lập dự toán ban đầu tại Nhiệt điện Duyên Hải có thực sự được tiến hành trung thực, hay đang có dấu hiệu chênh lệch so với giá thị trường? Liệu E-HSMT có được thiết kế công bằng, hay ẩn chứa những rào cản kỹ thuật vô hình nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác?

Cần sự vào cuộc của cơ quan thanh tra, kiểm tra

Trao đổi về trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư trong hoạt động đấu thầu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Pháp luật không cho phép Chủ đầu tư phó mặc toàn bộ trách nhiệm cho Tổ chuyên gia hay Đơn vị tư vấn đấu thầu. Tại điểm a khoản 1 Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Chính phủ quy định rõ ràng, cá nhân người đứng đầu cơ quan, tổ chức là Chủ đầu tư phải trực tiếp chịu trách nhiệm giải trình trước pháp luật về mọi quyết định của mình trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Đối với các gói thầu bộc lộ dấu hiệu im lặng bất thường của nhà thầu tham gia như gói 01PTV-SCL-2026, hay tỷ lệ tiết kiệm nhảy múa từ 25% đến 47%, Chủ đầu tư cần minh bạch căn cứ xác lập dự toán và minh chứng được tính kinh tế, độ an toàn của dự án."

Để khẳng định tính khách quan và làm rõ có hay không sự thiếu cạnh tranh thực chất, trục lợi ngân sách nhà nước thông qua đấu thầu, cần sự vào cuộc kiểm tra, rà soát hồ sơ và kết luận chính thức từ các cơ quan bảo vệ pháp luật. Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần sớm rà soát toàn bộ quy trình từ khâu lập dự toán, phát hành E-HSMT đến công tác chấm thầu tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải để bảo vệ sự nghiêm minh, minh bạch trong đầu tư công.

Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH VÀ BẢO VỆ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Căn cứ Thông tư 79/2025/TT-BTC và đặc biệt là điểm a khoản 1 Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao làm Chủ đầu tư phải gánh vác trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong toàn bộ vòng đời của một dự án đấu thầu.

Trách nhiệm giải trình này không phải là những văn bản chiếu lệ, mà đòi hỏi Chủ đầu tư phải chứng minh được bằng dữ liệu thực tế về tính chính xác của giá dự toán gói thầu, tính hợp lý của các tiêu chí kỹ thuật trong E-HSMT, và các căn cứ pháp lý vững chắc khi ra các quyết định phê duyệt.

Trong trường hợp cơ quan thanh tra, kiểm tra phát hiện E-HSMT có chứa các điều kiện nhằm mục đích hạn chế cạnh tranh, hoặc quá trình đánh giá hồ sơ có dấu hiệu thiếu khách quan, pháp luật sẽ truy cứu trách nhiệm đến cùng. Tùy thuộc vào mức độ vi phạm, Người đứng đầu cơ quan phê duyệt và các tổ chức liên quan sẽ phải đối mặt với các hình thức xử lý hành chính nghiêm khắc, hoặc truy cứu trách nhiệm theo luật định. Mọi thông tin trong đấu thầu đều phải được công khai, minh bạch tuyệt đối để nhân dân và báo chí giám sát.

Sài Gòn IDC và những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm lạ tại Nhiệt điện Duyên Hải [Kỳ 1]

Hàng loạt gói thầu do Sài Gòn IDC trúng tại Nhiệt điện Duyên Hải bất ngờ ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm cao kỷ lục lên tới gần 50%, trái ngược hoàn toàn lịch sử đấu thầu của đơn vị này, đặt ra dấu hỏi lớn về công tác lập dự toán.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghiệp Sài Gòn IDC (MSDN: 0104198499) là một doanh nghiệp lớn có trụ sở chính tại TP Hà Nội. Thống kê dữ liệu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, trong quá trình hoạt động, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 270 gói thầu, trong đó trúng 150 gói với tổng giá trị trúng thầu lên tới hơn 1.281 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán trung bình lịch sử của doanh nghiệp này duy trì ở mức 95.89% (tương đương tỷ lệ tiết kiệm trung bình khoảng 4.11%). Thế nhưng, khi bước sang "sân khách" tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải (tỉnh Vĩnh Long) trong giai đoạn đầu năm 2026, bức tranh đấu thầu của Sài Gòn IDC bỗng xuất hiện những diễn biến lạ lùng.

Giải mã sự "im lặng" của các đối thủ tại Nhiệt điện Duyên Hải [Kỳ 2]

Có mức giá dự thầu rẻ hơn đối thủ hàng tỷ đồng, nhưng nhiều nhà thầu lại dễ dàng bị đánh gục bởi rào cản kỹ thuật và có động thái "im lặng" đến khó hiểu, mở đường cho Sài Gòn IDC trúng thầu.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, không chỉ liên tiếp trúng thầu nhờ những màn bỏ giá thấp hoặc độc diễn, hành trình trúng các hợp đồng tiền tỷ của Sài Gòn IDC tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải còn ghi nhận nhiều kịch bản loại đối thủ một cách chóng vánh. Bức màn đằng sau các hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và hồ sơ dự thầu (E-HSDT) cho thấy sự xuất hiện của những nhà thầu chào giá cực tốt nhưng lại dễ dàng bị loại bỏ.

Sự "im lặng" của đối thủ giá rẻ

Vĩnh Long: Nhiệt điện Duyên Hải tiết kiệm hơn 1,7 tỷ đồng tại gói thầu vật tư [Kỳ 1]

Thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng với sự tham gia của 8 nhà thầu, gói thầu 14HH-SXKD-2026 tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải đã đạt tỉ lệ tiết kiệm ngân sách ấn tượng lên đến hơn 30%.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, tại gói thầu 14HH-SXKD-2026: "Cung cấp vật tư và dịch vụ thay các tấm chịu mòn ống xuống than cho Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải 1 và Duyên Hải 3" do Công ty Nhiệt điện Duyên Hải làm chủ đầu tư, một kết quả kinh tế đáng chú ý đã được ghi nhận. Gói thầu này thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu sử dụng nguồn vốn sản xuất kinh doanh năm 2026 của đơn vị.

Căn cứ Quyết định số 266/QĐ-NĐDH ngày 26/02/2026 của Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, dự toán gói thầu được phê duyệt là 5.628.531.064 đồng. Sau khi tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng, đơn vị đã thu hút được 8 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu.

Đọc nhiều nhất

Tin mới