Một tin nhắn với nội dung đơn giản như “Xin lỗi, tôi nhắn nhầm số rồi!” có thể không khiến nhiều người cảnh giác. Tuy nhiên, theo cảnh báo của Công an tỉnh Quảng Ninh, đây đang được các đối tượng lừa đảo tận dụng như một bước mở đầu cho thủ đoạn “Kết bạn nhầm”, còn được gọi là “bẫy tình cảm” hay “bẫy heo” (Pig Butchering Scam).
Từ một tin nhắn “nhầm số” đến chiếc bẫy được giăng sẵn
Điểm nguy hiểm của thủ đoạn này nằm ở chỗ kẻ gian không vội vàng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền ngay từ đầu. Thay vào đó, chúng dành nhiều thời gian xây dựng lòng tin, tạo dựng mối quan hệ và từng bước thao túng tâm lý. Khi nạn nhân đã tin tưởng, đối tượng mới đưa ra “cơ hội đầu tư” với mức lợi nhuận hấp dẫn, biến một cuộc trò chuyện tưởng như tình cờ thành con đường dẫn đến mất tiền.
Kịch bản thường bắt đầu trên SMS hoặc các nền tảng quen thuộc như Zalo, Facebook, Telegram. Đối tượng có thể viện lý do nhầm số khi hỏi về công việc, lịch hẹn, mua bán bất động sản hoặc một vấn đề nào đó. Sau khi người nhận phản hồi rằng họ đã nhắn nhầm, đối tượng nhanh chóng xin lỗi, rồi chuyển hướng cuộc trò chuyện bằng những lời lẽ thân thiện như “có duyên” hoặc đề nghị kết bạn.
Nếu người nhận tiếp tục trò chuyện, kịch bản bắt đầu bước sang giai đoạn xây dựng lòng tin. Tài khoản của đối tượng thường được chăm chút với hình ảnh sang trọng, cuộc sống thành đạt, ngoại hình hấp dẫn và những nội dung thể hiện khả năng tài chính. Họ liên tục hỏi han, chia sẻ về cuộc sống, tạo cảm giác thân thiết và có thể tiến tới xây dựng một mối quan hệ tình cảm.
Đáng chú ý, đây không phải kiểu lừa đảo dựa trên một cuộc gọi vài phút hay một tin nhắn thúc giục chuyển tiền ngay lập tức. “Bẫy heo” hoạt động theo hướng ngược lại: đối tượng kiên trì “nuôi” lòng tin của nạn nhân trong thời gian dài. Chính khoảng thời gian trò chuyện và quan tâm khiến nạn nhân có thể mất cảnh giác, thậm chí tự nguyện chia sẻ thêm thông tin về công việc, thu nhập, tài chính và đời sống riêng tư.
Sau khi xác định nạn nhân đã đủ tin tưởng, đối tượng bắt đầu chuyển câu chuyện sang tiền bạc. Những lời mời đầu tư vào chứng khoán quốc tế, tiền mã hóa, ngoại hối hoặc các sàn giao dịch trực tuyến có thể xuất hiện dưới dạng một “cơ hội” mà người quen trên mạng tình cờ biết được.
Ban đầu, nạn nhân thường được hướng dẫn đầu tư với số tiền nhỏ. Hệ thống giả mạo có thể hiển thị lợi nhuận và cho phép rút cả vốn lẫn tiền lời. Đây là bước quan trọng để tạo niềm tin, khiến nạn nhân tin rằng nền tảng đang hoạt động bình thường và người giới thiệu thực sự có kinh nghiệm đầu tư.
Khi lòng tin đã được củng cố, đối tượng bắt đầu thúc đẩy nạn nhân tăng số tiền đầu tư. Từ vài triệu đồng, số tiền có thể tăng lên rất nhanh khi nạn nhân tin rằng khoản đầu tư lớn sẽ mang lại lợi nhuận lớn hơn. Một số người thậm chí có thể vay mượn để tiếp tục nạp tiền vì tin rằng chỉ cần hoàn tất một bước cuối cùng là có thể rút toàn bộ số tiền cùng lợi nhuận.
Đây cũng là thời điểm cái bẫy thực sự khép lại. Khi nạn nhân muốn rút tiền, hệ thống có thể xuất hiện yêu cầu đóng thuế, xác minh danh tính, nâng cấp tài khoản hoặc nộp thêm phí để mở khóa. Mỗi lần nạn nhân chuyển tiền, một lý do mới lại được đưa ra.
Một người đã đầu tư số tiền lớn có thể tiếp tục chuyển thêm tiền chỉ vì không muốn mất khoản đã bỏ ra trước đó. Đến khi nạn nhân không còn khả năng thanh toán, đối tượng lập tức cắt liên lạc, nền tảng đầu tư không thể truy cập hoặc số tiền trong tài khoản chỉ còn là những con số không thể rút.
Thông tin được cung cấp cho bài viết chưa nêu trường hợp nạn nhân cụ thể, tên tuổi hoặc số tiền thiệt hại của một cá nhân. Vì vậy, không nên tự bổ sung một “nạn nhân” cụ thể khi chưa có nguồn xác thực. Tuy nhiên, chính kịch bản mà Công an tỉnh Quảng Ninh cảnh báo cho thấy một nạn nhân có thể bị dẫn dắt qua nhiều tầng: từ một tin nhắn nhầm số, trở thành bạn bè, phát triển thành quan hệ tình cảm rồi được giới thiệu đầu tư và cuối cùng mất toàn bộ số tiền đã nạp.
Một trường hợp khác có thể hình dung từ chính thủ đoạn này là người dùng ban đầu chỉ trả lời một tin nhắn vì nghĩ mình đang nói chuyện với một người vô tình nhắn nhầm. Sau một thời gian, khi đã hình thành sự tin tưởng, người này được giới thiệu một nền tảng đầu tư và thử nạp một khoản nhỏ. Việc rút được tiền lời ở giai đoạn đầu khiến nạn nhân tiếp tục tăng vốn. Khi số tiền trở nên lớn, hệ thống liên tục yêu cầu nộp thêm phí để rút tiền. Đây là tình huống minh họa theo đúng kịch bản được cơ quan Công an cảnh báo, không phải một vụ việc nạn nhân cụ thể được nguồn cung cấp xác nhận.
Điều khiến “bẫy heo” nguy hiểm là ranh giới giữa một mối quan hệ xã hội bình thường và hành vi lừa đảo có thể bị làm cho rất mờ nhạt. Nạn nhân không chỉ bị thuyết phục bằng một lời hứa lợi nhuận mà còn bị tác động bởi cảm xúc, sự quan tâm và lòng tin được xây dựng trong thời gian dài.
Chuyên gia: Đừng để thông tin cá nhân trở thành “nguyên liệu” cho kịch bản lừa đảo
Theo Công an tỉnh Quảng Ninh, người dân cần đặc biệt cảnh giác khi một người lạ chủ động nhắn tin với lý do “nhầm số” nhưng sau đó cố tình kéo dài cuộc trò chuyện. Đây là dấu hiệu đầu tiên cần được đặt nghi vấn, nhất là khi người lạ nhanh chóng đề nghị kết bạn hoặc thể hiện sự thân thiết bất thường.
Một dấu hiệu khác là hồ sơ cá nhân của đối phương được xây dựng quá hoàn hảo: hình ảnh sang trọng, cuộc sống giàu có, thành đạt và thường xuyên thể hiện khả năng tài chính. Nếu sau một thời gian làm quen, người này bắt đầu đề cập tới những cơ hội đầu tư “siêu lợi nhuận”, “đảm bảo thắng” hoặc gần như không có rủi ro, người dùng càng cần cảnh giác.
Cơ quan Công an khuyến cáo không kết bạn, chia sẻ thông tin cá nhân, tình trạng tài chính hoặc đời sống riêng tư với người quen qua mạng khi chưa xác minh rõ danh tính. Người dân cũng không nên truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng đầu tư theo hướng dẫn của người quen trên mạng hoặc tham gia các nền tảng không rõ nguồn gốc.
Đặc biệt, mọi lời mời đầu tư với lợi nhuận cao nhưng ít hoặc không có rủi ro đều cần được xem xét thận trọng. Người dân chỉ nên đầu tư thông qua các tổ chức tài chính, sàn giao dịch được cơ quan có thẩm quyền cấp phép thay vì tin vào một người mới quen trên mạng.
Ở góc độ an ninh mạng, chuyên gia Vũ Ngọc Sơn cũng khuyến cáo người dùng cá nhân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, không tham gia các hội nhóm không rõ nguồn gốc, không cài đặt ứng dụng không chính thống và quan trọng nhất là phải xác minh lại những thông tin nhận được thay vì lập tức tin tưởng hoặc làm theo.
Khuyến cáo này đặc biệt đáng chú ý với “bẫy heo”, bởi thủ đoạn này không chỉ dựa vào công nghệ mà còn dựa vào lượng thông tin mà nạn nhân vô tình chia sẻ. Khi một người lạ biết được công việc, sở thích, tình trạng tài chính hoặc những vấn đề trong cuộc sống của nạn nhân, họ có thêm dữ liệu để xây dựng cách tiếp cận phù hợp.
Nói cách khác, mỗi thông tin được chia sẻ trong quá trình trò chuyện có thể trở thành một mảnh ghép giúp đối tượng hiểu rõ hơn về “con mồi”. Nếu biết nạn nhân đang quan tâm đến đầu tư, đối tượng có thể nói nhiều hơn về chứng khoán hoặc tiền mã hóa. Nếu nhận thấy nạn nhân đang có nhu cầu cải thiện thu nhập, chúng có thể đưa ra câu chuyện về một kênh kiếm tiền hấp dẫn.
Đây cũng là lý do chuyên gia khuyến cáo người dùng không nên chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân với những người mới quen trên môi trường mạng. Việc xác minh danh tính cần được thực hiện độc lập, thay vì chỉ dựa trên những gì đối phương cung cấp trong cuộc trò chuyện.
Một điểm đáng chú ý khác là các đối tượng có thể yêu cầu nạn nhân cài đặt ứng dụng hoặc truy cập website đầu tư do chúng giới thiệu. Nếu người dùng làm theo, nguy cơ không chỉ nằm ở việc mất tiền mà còn có thể phát sinh các rủi ro về tài khoản và dữ liệu cá nhân.
Theo khuyến cáo được chuyên gia đưa ra, nếu nhận thấy mình vừa bị lừa đảo, việc đầu tiên là dừng gửi tiền và chặn toàn bộ liên lạc từ đối tượng. Người bị hại cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc tổ chức tài chính đang sử dụng để yêu cầu hỗ trợ dừng các giao dịch nếu còn khả năng xử lý.
Bên cạnh đó, nạn nhân cần lưu giữ toàn bộ bằng chứng như tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, thông tin tài khoản nhận tiền, sao kê giao dịch và các dữ liệu liên quan để phục vụ việc trình báo. Việc xóa cuộc trò chuyện vì xấu hổ hoặc lo sợ không giải quyết được vấn đề, thậm chí có thể khiến quá trình xác minh sau đó khó khăn hơn.
Người dùng cũng nên thay đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng nếu đã chia sẻ thông tin nhạy cảm, đồng thời cảnh báo người thân, bạn bè để họ không tiếp tục rơi vào cùng một kịch bản. Việc theo dõi các cảnh báo từ cơ quan chức năng và các kênh thông tin phòng chống tội phạm trên không gian mạng cũng là một cách giúp nhận diện sớm những thủ đoạn mới.
Điều đáng nói là “bẫy heo” không khai thác một lỗ hổng kỹ thuật đơn thuần. Nó khai thác chính cảm xúc và niềm tin của con người. Công nghệ giúp kẻ gian tiếp cận nạn nhân nhanh hơn, nhưng thứ khiến nạn nhân đi đến bước chuyển tiền lại thường là cảm giác tin tưởng được tạo dựng trong thời gian dài.
Vì vậy, với những tin nhắn “nhầm số”, nguyên tắc an toàn không nhất thiết là phải nghi ngờ mọi người lạ trên mạng, mà là không vội biến một mối quan hệ không rõ danh tính thành sự tin tưởng về tài chính. Một người mới quen có thể trò chuyện thân thiện, nhưng điều đó không đồng nghĩa họ có thể trở thành người tư vấn đầu tư đáng tin cậy.
Trong không gian số, “nhầm số” có thể chỉ là một lời xin lỗi, nhưng cũng có thể là bước đầu tiên của một kịch bản đã được chuẩn bị từ trước. Khi một mối quan hệ trực tuyến nhanh chóng chuyển từ làm quen sang tình cảm rồi sang tiền bạc và đầu tư, đó là lúc người dùng cần dừng lại, xác minh độc lập và tuyệt đối không chuyển tiền chỉ vì lời hứa về lợi nhuận.