Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 25/6/2026, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Tam Phước đã ký Quyết định số 253/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 1: Xây lắp thuộc dự án Xây mới Nhà văn hóa khu phố Long Khánh 2, TP Đồng Nai. Gói thầu này áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với nguồn vốn từ ngân sách địa phương.
Tỷ lệ tiết kiệm thấp khi gói thầu thiếu sự cạnh tranh giá
Dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, giá dự toán của gói thầu xây lắp nêu trên được công bố tại quyết định phê duyệt kết quả là 3.880.698.944 đồng. Đơn vị trúng thầu là Liên danh Xây mới Nhà văn hóa khu phố Long Khánh 2 với giá trúng thầu cụ thể là 3.822.000.000 đồng. Như vậy, giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau đấu thầu đạt khoảng 58.698.944 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 1,51%.
Biên bản mở thầu trực tuyến ngày 19/6/2026 thể hiện, trong suốt thời gian phát hành hồ sơ mời thầu rộng rãi, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là liên danh nêu trên. Việc không có sự xuất hiện của các nhà thầu đối trọng được xem là một trong những nguyên nhân dẫn đến biên độ giảm giá sâu không diễn ra, khiến dòng vốn đầu tư công chưa đạt được hiệu quả tối ưu về mặt kinh tế.
Chu kỳ trúng thầu của thành viên liên danh trên địa bàn
Liên danh trúng thầu tại dự án này được cấu thành từ hai doanh nghiệp có trụ sở tại TP Đồng Nai, bao gồm Công ty TNHH Phát triển Xây dựng Đại Dũng (đơn vị đứng đầu liên danh) và Công ty TNHH Xây dựng Cơ khí Bảo Ngọc Phát (thành viên liên danh).
Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Phát triển Xây dựng Đại Dũng (mã số thuế 3603758039, địa chỉ tại phường Trảng Dài, TP Đồng Nai) sở hữu một hồ sơ năng lực đặc biệt khi tham gia 9 gói thầu và trúng tuyệt đối cả 9 gói, tổng giá trị tích lũy khoảng 11.050.246.692 đồng. Đáng chú ý, tần suất xuất hiện và trúng thầu của doanh nghiệp này tập trung nhiều lần tại chính chủ đầu tư là Văn phòng HĐND và UBND phường Tam Phước.
Riêng trong nửa đầu năm 2026, Công ty TNHH Phát triển Xây dựng Đại Dũng đã liên tiếp được công bố trúng 4 gói thầu xây lắp do Văn phòng HĐND và UBND phường Tam Phước làm chủ đầu tư. Cụ thể, ngoài gói thầu xây mới nhà văn hóa vừa được phê duyệt ngày 25/6/2026, trước đó vào ngày 01/06/2026, doanh nghiệp này trúng liên tiếp 2 gói chỉ định thầu rút gọn, gồm:
Gói thầu số 1: Xây lắp + Đảm bảo ATGT thuộc dự án Nâng cấp, cải tạo đường bên hông trường THCS Hòa Bình với giá chỉ định thầu là 1.353.141.000 đồng và Gói thầu số 1: Xây lắp + Đảm bảo ATGT thuộc dự án Lắp đặt hệ thống chiếu sáng đường Nguyễn Hoàng (Đường Phùng Hưng đến trường Lục Quân) với giá chỉ định thầu là 1.522.284.000 đồng.
Vào ngày 08/01/2026, nhà thầu này đã trúng gói thầu số 1: Xây lắp thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa tuyến đường và xây dựng hệ thống thoát nước của đường Hẻm 80 phường Tam Phước dưới hình thức chỉ định thầu rút gọn với giá 683.688.311 đồng.
Thành viên còn lại là Công ty TNHH Xây dựng Cơ khí Bảo Ngọc Phát (mã số thuế 3603360625), có địa chỉ tại phường Biên Hòa, TP Đồng Nai là đơn vị có quy mô hoạt động lớn hơn với lịch sử tham gia 106 gói thầu, trúng 91 gói, tổng giá trị trúng thầu đạt xấp xỉ 83.723.778.479 đồng.
Quy trình thẩm định nhân sự và góc nhìn chuyên môn
Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 10/BCĐG-BTP-TCG do tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Kiểm định và Tư vấn Xây dựng Bách Thiên Phúc lập thể hiện, quá trình chấm thầu ban đầu đã ghi nhận điểm nghẽn về nhân sự chủ chốt của liên danh.
Cụ thể, vào ngày 20/6/2026, bên mời thầu đã phải phát đi yêu cầu làm rõ kỹ thuật do Giấy chứng nhận huấn luyện an toàn lao động của Chỉ huy trưởng Trần Xuân Lộc đã hết hạn từ ngày 08/5/2026, đồng thời nhân sự phụ trách thi công Nguyễn Thành Đức thiếu văn bản chứng nhận kèm theo. Đến ngày 22/6/2026, liên danh nhà thầu đã kịp thời nộp bổ sung các tài liệu gia hạn có hiệu lực đến năm 2028, qua đó hoàn thành bước đánh giá kỹ thuật và được xét duyệt trúng thầu. Do gói thầu chỉ có một nhà thầu duy nhất, tổ chuyên gia không tiến hành xếp hạng theo quy định.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập, Đoàn Luật sư TP HCM, việc các gói thầu chào hàng cạnh tranh qua mạng nhưng thường xuyên chỉ thu hút được một nhà thầu tham gia sẽ làm suy giảm tính đối kháng về giá, ảnh hưởng trực tiếp đến biên độ tiết kiệm ngân sách. Luật sư Nguyễn Văn Lập nhận định hành lang pháp lý của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP luôn hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng dòng vốn nhà nước thông qua việc khuyến khích tính cạnh tranh rộng rãi. Hiện tượng một doanh nghiệp liên tiếp trúng nhiều gói thầu tại một đơn vị hành chính cấp xã trong thời gian ngắn với tỷ lệ giảm giá thấp là những dữ liệu chuyên môn cần được các cơ quan quản lý xem xét, phân tích để đánh giá tính khách quan và hiệu quả trong công tác phát hành hồ sơ mời thầu, bám sát tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu quả quản lý đầu tư công.
NHÀ THẦU LIÊN DANH VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ RÀNG BUỘC
Nhà thầu liên danh là hình thức hợp tác giữa các tổ chức hoặc cá nhân để cùng tham dự thầu, đứng tên dự thầu và thực hiện hợp đồng. Theo Khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu, văn bản thỏa thuận liên danh là tài liệu bắt buộc, trong đó phải quy định rõ trách nhiệm của thành viên đứng đầu liên danh và trách nhiệm chung, trách nhiệm riêng của từng thành viên đối với toàn bộ phạm vi gói thầu. Tư cách hợp lệ của nhà thầu liên danh được quy định tại Điều 5, yêu cầu tất cả các thành viên phải đáp ứng các điều kiện về đăng ký kinh doanh, hạch toán độc lập và không trong quá trình giải thể.
Về bảo đảm dự thầu, Khoản 7 Điều 14 Luật Đấu thầu cho phép các thành viên thực hiện bảo đảm riêng hoặc thỏa thuận để một thành viên chịu trách nhiệm thực hiện cho cả liên danh. Tuy nhiên, nếu một thành viên vi phạm quy định dẫn đến không được hoàn trả bảo đảm dự thầu (như rút hồ sơ sau thời điểm đóng thầu hoặc gian lận), thì bảo đảm dự thầu của tất cả các thành viên trong liên danh đều sẽ bị tịch thu.
Khi ký kết hợp đồng, Khoản 3 Điều 67 Luật Đấu thầu và Khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP nhấn mạnh: Tất cả các thành viên trong liên danh phải trực tiếp ký và đóng dấu vào văn bản hợp đồng. Việc phân chia công việc trong liên danh phải căn cứ vào bảng giá dự thầu hoặc các hạng mục công việc cụ thể, không được phân chia các phần việc không thuộc phạm vi gói thầu. Năm 2026, tại các dự án cấp tỉnh và xã, cơ chế liên danh giúp các doanh nghiệp địa phương hợp tác với các tập đoàn lớn để nâng cao năng lực thực hiện, nhưng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ về tính độc lập pháp lý theo Điều 6 Luật Đấu thầu.