Khối gồ bất thường vùng vai không đau, ai ngờ dị tật hiếm gặp
Từ khi mới sinh, bé gái 3 tuổi, ngụ xã Hưng Thuận, tỉnh Tây Ninh, đã xuất hiện một khối gồ bất thường ở vùng vai phải. Do không đau, trẻ vẫn sinh hoạt bình thường nên gia đình cho rằng đây chỉ là một đặc điểm bẩm sinh và tiếp tục theo dõi.
Khi đưa trẻ đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, gia đình bất ngờ khi các bác sĩ xác định bé mắc khớp giả bẩm sinh xương đòn, một dị tật rất hiếm gặp trong chuyên ngành Chấn thương Chỉnh hình Nhi.
Theo tư liệu bệnh viện, y văn thế giới mới ghi nhận khoảng 200 trường hợp kể từ lần đầu dị tật này được mô tả vào năm 1910.
Qua thăm khám và chụp X-quang, bác sĩ xác định xương đòn phải của trẻ không phát triển thành một khối liên tục mà bị gián đoạn hoàn toàn, hình thành một “khớp giả” ngay từ giai đoạn phát triển bào thai.
Theo y văn, dị tật xảy ra do hai trung tâm cốt hóa của xương đòn không hợp nhất trong quá trình phát triển thai nhi. Phần lớn trường hợp xuất hiện ở xương đòn bên phải. Do thường không gây đau, bệnh có thể bị bỏ sót hoặc nhầm với một bất thường giải phẫu đơn thuần.
Tuy nhiên, theo thời gian, khối gồ vùng vai có thể ngày càng rõ, làm hai vai mất cân đối, ảnh hưởng thẩm mỹ. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể ảnh hưởng sức mạnh vùng vai và chức năng vận động nếu không được theo dõi, điều trị phù hợp.
Phẫu thuật tái lập sự liên tục của xương đòn
BS.CKII. Phan Văn Tiếp, chuyên gia Chấn thương Chỉnh hình Nhi, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, cho biết đây mới là trường hợp thứ ba ông gặp trong hơn 40 năm điều trị hàng nghìn trẻ mắc dị tật bẩm sinh và bệnh lý cơ xương khớp.
Sau khi đánh giá toàn diện, Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh đã hội chẩn cùng chuyên gia để xây dựng phương án điều trị cho trẻ.
Ca phẫu thuật do ThS.BS. Nguyễn Hoàng Cương, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, phối hợp cùng TTƯT. BS.CKII. Phan Văn Tiếp thực hiện.
Trong phẫu thuật, ê-kíp bộc lộ ổ khớp giả, cắt bỏ toàn bộ mô xơ nằm giữa hai đầu xương, giải phóng màng xương và kết hợp xương bằng hệ thống nẹp vít chuyên dụng.
Các bác sĩ đồng thời lấy xương mào chậu tự thân kết hợp với xương ghép nhân tạo để bù phần khuyết xương, tăng khả năng liền xương, sau đó phục hồi màng xương và đóng vết mổ.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, trẻ được theo dõi, chăm sóc và tập phục hồi chức năng theo phác đồ chuyên biệt. Sau 5 ngày điều trị, sức khỏe ổn định, vết mổ khô, liền tốt, trẻ được xuất viện.
Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật
BS.CKII Phan Văn Tiếp cho biết, khớp giả bẩm sinh xương đòn rất hiếm nên việc điều trị cần được cá thể hóa.
“Không phải tất cả trẻ mắc khớp giả bẩm sinh xương đòn đều cần phẫu thuật. Chỉ định điều trị phụ thuộc vào mức độ biến dạng, khoảng cách giữa hai đầu xương, chức năng vận động, nhu cầu thẩm mỹ cũng như độ tuổi của trẻ. Khi có chỉ định, mục tiêu là tái lập sự liên tục của xương đòn, tạo điều kiện để xương liền vững và giúp trẻ phát triển bình thường”.
Việc điều trị các dị tật hiếm gặp đòi hỏi sự phối hợp giữa chuyên gia Chấn thương Chỉnh hình Nhi, gây mê hồi sức, chẩn đoán hình ảnh và phục hồi chức năng. Trong đó, lựa chọn đúng thời điểm và phương pháp điều trị có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả lâu dài.
Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa nếu nhận thấy khối gồ bất thường ở vùng xương đòn xuất hiện từ nhỏ, hai vai không cân xứng hoặc sờ thấy đoạn xương cử động bất thường, ngay cả khi trẻ không đau và vẫn sinh hoạt bình thường.
"Khớp giả bẩm sinh xương đòn là dị tật hiếm, vì vậy không nên tự chẩn đoán dựa trên hình dạng bên ngoài. Thăm khám chuyên khoa và chẩn đoán hình ảnh giúp xác định chính xác tình trạng xương, từ đó bác sĩ có thể quyết định theo dõi hay can thiệp.
Chẩn đoán đúng bệnh, theo dõi định kỳ và lựa chọn thời điểm điều trị phù hợp giúp trẻ có cơ hội phục hồi tốt, hạn chế ảnh hưởng lâu dài đến chức năng vận động và hình thể vùng vai", BS.CKII Phan Văn Tiếp nhấn mạnh.
>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Bộ nội vụ đề xuất tăng lương tối thiểu 7,8% từ 1/1/2027, cao hơn mức sống
