Thông qua sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb, một nhóm khoa học gia quốc tế đã "cân" được khối lượng của một lỗ đen quái vật khổng lồ đang ngủ yên. Lỗ đen siêu khối lượng này không hoạt động và nằm cách Trái đất 10 tỉ năm ánh sáng. Điều này khiến lỗ đen này trở thành lỗ đen siêu khối lượng xa nhất mà các nhà khoa học từng đo được khối lượng.
Kết quả nghiên cứu của các chuyên gia cho thấy "quái vật" này - trái tim của thiên hà MRG-M0138, tồn tại khi vũ trụ chưa đầy 4 tỉ năm tuổi - nặng gấp 6 tỉ lần khối lượng Mặt trời.
Mặt trời vốn được sử dụng như một đơn vị đo cân nặng của các vật thể lớn trong vũ trụ. Để so sánh, lỗ đen Sagittarius A* (viết tắt là Sgr A*) chỉ nặng hơn 4 triệu Mặt trời.
Các lỗ đen siêu khối lượng có thể rất dễ nhận thấy khi đang tích cực hút vật chất và tỏa sáng rực rỡ. Tuy nhiên, lỗ đen không hoạt động khó phát hiện hơn nhiều bởi vì chúng lặng lẽ và tăm tối.
Tuy nhiên, những lỗ đen này cũng có ảnh hưởng hấp dẫn rất lớn, bao gồm chuyển động của các ngôi sao quay quanh lỗ đen. Các ngôi sao đó thực sự có thể quan sát được.
Để phát hiện và đo khối lượng của lỗ đen siêu khối lượng trên, nhóm nghiên cứu đã sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb để theo dõi chuyển động của các ngôi sao ở trung tâm của thiên hà MRG-M0138. Kỹ thuật này đã được giới chuyên gia sử dụng trong quá khứ để đo khối lượng của các hố đen "ngủ đông" ở gần Trái đất hơn nhiều.
MRG-M0138 nằm ở vị trí cực xa và chỉ hiện ra trước mắt người Trái đất dưới dạng một dải sáng, là hình ảnh bị méo mó vì một "thấu kính hấp dẫn" - tức một cụm thiên hà hoặc một thiên hà hoạt động như kính lúp - nằm chen giữa nó và chúng ta.
"Đây là một trong những kỹ thuật tốt nhất mà chúng ta có để đo khối lượng của hố đen, vì vậy chúng tôi rất hào hứng khi mở rộng ứng dụng này đến một giai đoạn sớm hơn nhiều trong lịch sử vũ trụ", đồng tác giả nghiên cứu Andrew Newman thuộc Viện Khoa học Carnegie (Mỹ) cho biết.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn xác định được chính thiên hà MRG-M0138 cũng đang ở trạng thái "ngủ đông", nghĩa là nó không còn hình thành sao mới nữa. Điều này có thể là kết quả của việc hố đen siêu khối lượng trải qua một giai đoạn "ăn mồi" dữ dội trước. Phát hiện mới cung cấp thêm thông tin để giới thiên văn hiểu hơn về thuở sơ khai của vũ trụ.