Trong cuộc khai quật ở vùng ngoại ô Cambridge, Anh, các nhà khảo cổ đã phát hiện một hố chôn cất thời Viking chứa hài cốt bị phân mảnh của 10 người. Ngôi mộ tập thể bất thường này gây chú ý với thi hài của một người đàn ông cao lớn bất thường đã trải qua phẫu thuật não, có thể liên quan đến các cuộc xung đột giữa người Saxon và người Viking vào thế kỷ thứ 9.

Cụ thể, vào mùa Hè năm 2025, một nhóm các nhà khảo cổ học chuyên nghiệp và sinh viên đã khai quật một hố chôn cất trong một cuộc khai quật huấn luyện tại Wandlebury Country Park, cách Cambridge khoảng 5 km về phía Nam.

Cuộc khai quật khảo cổ trước đó trong khu vực đã phát hiện ra một pháo đài trên đồi thời Đồ sắt được sử dụng vào thế kỷ 2. Chính ngay bên ngoài pháo đài trên đồi, các nhà khảo cổ đã phát hiện hố chôn cất có kích thước 4 x 1m.

Tại đó, các nhà khảo cổ đã phát hiện 4 bộ hài cốt người hoàn chỉnh, nhiều hộp sọ nhưng không có phần còn lại của thi thể và một số xương chân. Kết quả nghiên cứu cho thấy tất cả đều thuộc về những người đàn ông trẻ tuổi.

Những phát hiện trên cùng với các bằng chứng khác được tìm thấy tại hiện trường cho thấy một số người đã bị trói và có cái chết một cách bạo lực.

Trong cuộc khai quật mới nhất, các chuyên gia phát hiện cả những bộ hài cốt hoàn chỉnh và hài cốt bị phân mảnh.

"Có thể một số bộ phận cơ thể người quá cố bị phân mảnh và từng được trưng bày như chiến lợi phẩm trước khi được thu gom và chôn cùng với những người bị hành quyết hoặc bị giết hại", nhà khảo cổ Oscar Aldred thuộc Đơn vị Khảo cổ Cambridge cho biết.

Nhà khảo cổ Aldred cho biết thêm rằng, các bộ phận cơ thể riêng lẻ "có thể đã trong tình trạng phân hủy và thực sự bị vỡ vụn khi chúng được đưa xuống hố chôn tập thể".

Theo nhà khảo cổ Aldred, vào thế kỷ 9, khu vực ngày nay là Cambridge từng là một "vùng biên giới" trong các cuộc chiến giữa người Saxon và người Viking. Một bộ hài cốt đã được xác định niên đại bằng phương pháp carbon phóng xạ cho thấy thi hài có niên đại từ khoảng năm 772 - 891. Vì vậy, các nhà nghiên cứu "nghi ngờ hố chôn cất này có thể liên quan đến những cuộc xung đột đó".

Do không tìm thấy các dấu vết bị thương thường thấy trong các trận chiến thời Trung cổ cho thấy những người đàn ông trong hố chôn cất có lẽ không chết trong chiến trận.

Trong ngôi mộ tập thể này, các chuyên gia chú ý đến thi hài gần như nguyên vẹn của một người đàn ông qua đời khi khoảng 17 - 24 tuổi. Người này cao khoảng 1,95m. Đây là chiều cao khổng lồ vào thời điểm đó khi chiều cao trung bình của nam giới là 1,68m. Ông còn có một lỗ hình bầu dục đường kính 3 cm trên hộp sọ, có thể liên quan đến vóc dáng cao lớn của bản thân.

"Người này có thể đã mắc một khối u ảnh hưởng đến tuyến yên và gây ra sự dư thừa hormone tăng trưởng", nhà nghiên cứu về xương Trish Biers tại Đại học Cambridge, lý giải.

Nhà nghiên cứu Biers cho biết thêm tình trạng như vậy ở não sẽ dẫn đến tăng áp lực trong hộp sọ, gây ra đau đầu. Điều này có thể đòi hỏi phải thực hiện ca phẫu thuật não gọi là khoan sọ khi một lỗ được khoan vào hoặc khoét vào hộp sọ, làm lộ ra các màng bảo vệ của não.

Ông Biers cho rằng, chiếc lỗ trên hộp sọ của người đàn ông trên có thể là một nỗ lực để giảm áp lực lên não và điều này "không phải là hiếm gặp trong các trường hợp chấn thương não ngày nay.