Cỗ máy tính 2.000 năm tuổi cực tinh xảo khiến khoa học hiện đại kinh ngạc

Một con tàu đắm cổ đại đã giữ bí mật về một phát minh khiến cả thế giới sửng sốt: một cỗ máy tinh vi ra đời trước kỷ nguyên máy móc hàng nghìn năm.

Năm 1901, các thợ lặn tìm thấy xác một con tàu La Mã bị chìm gần đảo Antikythera của Hy Lạp. Trong số những bức tượng bằng đồng, đồ gốm và các hiện vật quý giá, họ phát hiện một khối kim loại rỉ sét. Ban đầu, món đồ này không được chú ý nhiều, nhưng sau nhiều thập kỷ nghiên cứu, các nhà khoa học nhận ra đây là một trong những phát minh đáng kinh ngạc nhất của thế giới cổ đại: Cơ cấu Antikythera.

Ảnh: livescience

Được chế tạo khoảng thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, Cơ cấu Antikythera thường được gọi là “máy tính analog đầu tiên của nhân loại”. Thiết bị này chỉ có kích thước tương đương một chiếc hộp giày nhỏ, nhưng bên trong chứa hơn 30 bánh răng bằng đồng được chế tác với độ chính xác đáng kinh ngạc. Khi người sử dụng xoay một tay quay, hệ thống bánh răng sẽ mô phỏng chuyển động của các thiên thể trên bầu trời.

Ảnh: scitechdaily

Cỗ máy có thể tính toán vị trí của Mặt Trời, Mặt Trăng, dự đoán các pha của Mặt Trăng, thậm chí xác định thời điểm xảy ra nhật thực và nguyệt thực. Một số nghiên cứu cho rằng nó còn được dùng để theo dõi lịch thi đấu của các đại hội thể thao Hy Lạp cổ đại, chẳng hạn Olympic, vốn gắn liền với chu kỳ thời gian và lịch âm dương.

Điều khiến các nhà khoa học kinh ngạc không chỉ nằm ở chức năng của thiết bị mà còn ở trình độ kỹ thuật của người chế tạo. Vào thời điểm đó, châu Âu chưa có đồng hồ cơ khí, và phải hơn một thiên niên kỷ sau, những cơ cấu bánh răng phức tạp tương tự mới xuất hiện trở lại trong các thiết bị thiên văn thời Trung cổ. Cơ cấu Antikythera cho thấy nền văn minh Hy Lạp cổ đại đã đạt tới trình độ toán học, thiên văn học và cơ khí cao hơn nhiều so với những gì trước đây người ta từng tưởng tượng.

Ảnh: flickr

Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: ai là người chế tạo ra cỗ máy phi thường này? Một số nhà nghiên cứu cho rằng nó có thể liên quan đến nhà toán học Archimedes và các học trò của ông, hoặc được tạo ra trong môi trường khoa học sôi động ở đảo Rhodes – một trung tâm thiên văn học quan trọng của thế giới Hy Lạp cổ đại.

Ngày nay, những mảnh vỡ của Cơ cấu Antikythera được bảo quản tại Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Athens. Dù chỉ còn lại phần nhỏ của thiết bị ban đầu, nó vẫn là minh chứng rằng lịch sử công nghệ của nhân loại không phải lúc nào cũng phát triển theo đường thẳng. Đôi khi, những ý tưởng tưởng như thuộc về tương lai đã từng xuất hiện từ hàng ngàn năm trước, rồi biến mất trong dòng chảy của thời gian.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Thành phố Inca bí ẩn- kho báu khảo cổ quan trọng nhất của Nam Mỹ

Ẩn sâu trong dãy Andes hiểm trở của Peru là một thành phố Inca cổ đại ít người biết đến, được ví như "Machu Picchu thứ hai".

Giữa những hẻm núi sâu của dãy Andes, nơi mây mù thường bao phủ những sườn núi dựng đứng, tồn tại một quần thể kiến trúc Inca rộng lớn nhưng vẫn còn là bí ẩn đối với phần lớn thế giới: Choquequirao. Không nổi tiếng như Machu Picchu, nơi đây lại sở hữu quy mô tương đương, cảnh quan hùng vĩ hơn và những bí mật khảo cổ vẫn chưa được khám phá hết.

Thế giới ngầm dưới sàn đấu Colosseum khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc

Ẩn dưới sàn đấu nổi tiếng nhất La Mã là cả một thế giới ngầm, nơi những bí mật khảo cổ vẫn đang dần hé lộ sau gần hai thiên niên kỷ.

Ít ai ngờ rằng phần hấp dẫn nhất của đấu trường Colosseum không nằm ở những bức tường đá khổng lồ hay khán đài có sức chứa khoảng 50.000 khán giả, mà lại ẩn sâu dưới lòng đất. Khi lớp sàn gỗ của đấu trường biến mất theo thời gian, các nhà khảo cổ mới có cơ hội khám phá hệ thống hypogeum – mê cung gồm hơn một trăm hành lang, phòng giam, chuồng thú và kho chứa được xây dựng dưới thời Hoàng đế Domitian vào cuối thế kỷ I.

Chan Chan- thành phố bằng đất lớn nhất thế giới khiến giới khảo cổ kinh ngạc

Giữa vùng sa mạc khô cằn ven Thái Bình Dương, một thành phố khổng lồ được xây gần như hoàn toàn bằng đất đã tồn tại suốt nhiều thế kỷ.

Chan Chan nằm gần thành phố Trujillo, miền bắc Peru, và từng là kinh đô của nền văn minh Chimú – một trong những nền văn minh hùng mạnh nhất Nam Mỹ trước khi bị Đế chế Inca chinh phục vào khoảng năm 1470. Được xây dựng từ khoảng thế kỷ IX, Chan Chan phát triển thành trung tâm chính trị, kinh tế và tôn giáo của một vương quốc trải dài dọc bờ biển Peru.

Đọc nhiều nhất

Tin mới