Vẹt xám châu Phi thông minh đến mức nào? Câu trả lời gây sốc

Nhỏ bé nhưng sở hữu bộ não đặc biệt, vẹt xám châu Phi có thể phân biệt màu sắc, hình dạng, số lượng và sử dụng từ có ngữ cảnh.

Trong thế giới loài chim, vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) nổi tiếng không chỉ vì khả năng bắt chước tiếng người mà còn bởi những năng lực nhận thức khiến các nhà khoa học phải xem xét lại khái niệm “trí thông minh của chim”.

Ảnh: mrcappsbio.weebly

Nhân vật nổi tiếng nhất là Alex, một con vẹt xám được nhà tâm lý học Irene Pepperberg nghiên cứu trong nhiều thập niên. Các thí nghiệm cho thấy Alex có thể nhận biết và gọi tên nhiều đồ vật, màu sắc, hình dạng và chất liệu; đồng thời phân biệt các khái niệm như “giống nhau” và “khác nhau”. Đặc biệt, Alex có thể nhận biết số lượng tới 6 và thể hiện sự hiểu biết về khái niệm “không có gì” (none) – một dạng nhận thức về sự vắng mặt rất đáng chú ý.

Ảnh: csmonitor

Điều quan trọng là các nhà nghiên cứu không đơn thuần dạy Alex nhắc lại âm thanh. Trong các bài kiểm tra, nó phải sử dụng từ đã học để trả lời câu hỏi về một vật cụ thể. Chẳng hạn, khi được đưa ra những vật có màu sắc, hình dạng và chất liệu khác nhau, nó có thể xác định đặc điểm của vật được yêu cầu. Một số thí nghiệm còn kiểm tra khả năng xử lý đồng thời nhiều thuộc tính của đồ vật.

Điều này khiến vẹt xám trở thành một trường hợp đặc biệt trong nghiên cứu ngôn ngữ động vật. Pepperberg cho rằng, khả năng của chúng cho thấy chim có thể hình thành biểu tượng và khái niệm, chứ không chỉ bắt chước âm thanh một cách máy móc. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa vẹt “nói tiếng người” giống con người; các nhà khoa học vẫn thận trọng khi diễn giải mức độ hiểu biết ngôn ngữ của chúng.

Ảnh: allthatsinteresting

Một điều thú vị khác là trí thông minh của vẹt không chỉ nằm ở khả năng nói. Trong tự nhiên, chúng là những loài chim xã hội, có khả năng học hỏi từ đồng loại và thích nghi với môi trường phức tạp. Bộ não nhỏ hơn rất nhiều so với động vật có vú nhưng lại có cấu trúc thần kinh cho phép chúng thực hiện những nhiệm vụ nhận thức đáng kinh ngạc.

Vì vậy, gọi vẹt xám châu Phi là “con chim biết nhại tiếng người” thực ra là một sự đánh giá thấp chúng. Điều khiến các nhà khoa học kinh ngạc không phải là nó có thể phát âm hàng loạt từ ngữ, mà là đôi khi nó biết dùng những âm thanh ấy để biểu đạt một khái niệm cụ thể.

Và đó cũng là lý do vẹt xám châu Phi trở thành một trong những minh chứng hấp dẫn nhất cho một sự thật: trí thông minh không nhất thiết phải tiến hóa cùng bộ não giống con người.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

Không chỉ con người, loài chuột cũng biết “ước gì mình đã chọn khác đi”

Trong nhiều năm, con người tin rằng khả năng nhìn lại quá khứ và tiếc nuối một lựa chọn sai lầm chỉ thuộc về những sinh vật có trí tuệ cao.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy chuột – loài vật thường bị xem là đơn giản và bản năng – có thể sở hữu một khả năng nhận thức đáng kinh ngạc: biết “hối tiếc” về những quyết định của chính mình.

Bị nhầm là cá ngựa, sinh vật này hóa ra thuộc một chi hoàn toàn mới

Một phát hiện từ những mẫu vật bảo tàng đã giúp các nhà khoa học xác định chi sinh vật biển hoàn toàn mới mà đến nay chưa ai từng nhìn thấy còn sống.

Mới đây, các nhà khoa học đã xác định một chi sinh vật biển hoàn toàn mới thuộc họ Syngnathidae - nhóm bao gồm cá ngựa và cá chìa vôi sau khi nghiên cứu những mẫu vật vốn bị nhầm lẫn trong nhiều năm.

Khi quan sát kỹ phần đầu phình to cùng các thùy thịt chạy dọc cơ thể, nhà nghiên cứu Graham Short cho biết, hình dáng của chúng khiến ông liên tưởng ngay đến các nhân vật trong chương trình truyền hình nổi tiếng The Muppet Show. Từ đó, nhóm nghiên cứu đặt biệt danh cho chúng là "Muppets biển", đồng thời đặt tên khoa học cho chi mới là Australyichthys, gồm ba loài: A. aegis, A. paradoxusA. minotaur.

eDNA – Vũ khí mới trong cuộc chiến cứu các loài động vật đang biến mất

Từ những giọt nước, hạt đất nhỏ bé, con người giờ đây có thể phát hiện dấu vết của sinh vật mà không cần nhìn thấy chúng.

Trong nhiều thế kỷ, các nhà động vật học muốn biết một loài có tồn tại ở đâu thường phải trực tiếp quan sát, đặt bẫy, thu thập mẫu vật hoặc theo dõi dấu chân, tiếng kêu. Tuy nhiên, một cuộc cách mạng âm thầm đang thay đổi ngành khoa học này: công nghệ DNA môi trường, hay eDNA (environmental DNA), cho phép con người tìm kiếm sinh vật thông qua những dấu vết di truyền mà chúng để lại trong tự nhiên.

Đọc nhiều nhất

Tin mới