Con quấy khóc không ngờ bệnh nặng

Giữa những ngày đầu Xuân năm mới, các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt đã kịp thời phẫu thuật nội soi cấp cứu thành công cho một bệnh nhi mới 4 tháng tuổi bị lồng ruột nặng.

Trước đó, bé Đ.N.H. (4 tháng tuổi) xuất hiện quấy khóc từng cơn. Đến rạng sáng hôm sau, tình trạng trở nên nghiêm trọng khi bé đi ngoài ra máu – dấu hiệu cảnh báo lồng ruột muộn, có nguy cơ thiếu máu ruột nguy hiểm. Nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến hoại tử và phải cắt đoạn ruột.

Qua siêu âm, các bác sĩ xác định bé bị lồng ruột. Do bệnh nhi còn quá nhỏ, nhập viện muộn, khối lồng chặt, phương pháp tháo lồng bằng hơi không hiệu quả, ê-kíp đã quyết định mổ nội soi cấp cứu.

Ca phẫu thuật được thực hiện kịp thời, giúp bé tránh mổ mở, hạn chế nguy cơ dính ruột, bảo tồn tối đa đoạn ruột và rút ngắn thời gian hồi phục. Sau 5 ngày điều trị, sức khỏe bệnh nhi ổn định và được xuất viện.

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt cho biết, đáng chú ý, đây là trường hợp thứ hai trong vòng 3 tháng qua phải phẫu thuật vì lồng ruột ở trẻ nhỏ tại bệnh viện. Điều này cho thấy bệnh lý này không hiếm gặp và có thể diễn tiến nhanh, nguy hiểm nếu phát hiện muộn.

Những trẻ dễ bị lồng ruột:

- Trẻ từ 3–24 tháng tuổi, đặc biệt dưới 1 tuổi.

- Trẻ đang hoặc vừa mắc nhiễm khuẩn hô hấp, tiêu hóa.

- Trẻ có rối loạn nhu động ruột hoặc bất thường đường ruột bẩm sinh.

- Trẻ từng có tiền sử lồng ruột.

Dấu hiệu cảnh báo sớm: Quấy khóc từng cơn dữ dội, co chân lên bụng, bỏ bú, nôn, chướng bụng, đi ngoài ra máu hoặc phân nhầy máu như “thạch dâu”.

Khi xuất hiện các biểu hiện trên, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên môn càng sớm càng tốt để tránh biến chứng nguy hiểm.

Nguy cơ bị hoại tử ruột rất nhanh

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, lồng ruột là một bệnh lý thường xảy ra ở trẻ đang bú mẹ. Lồng ruột là tình trạng cấp cứu ngoại khoa thường xảy ra ở trẻ em do một đoạn ruột (phần ruột bị lồng) chui vào lòng của một đoạn ruột kế cạnh (phần ruột nhận đoạn ruột bị lồng).

Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, phổ biến nhất ở trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi. Trong đó, có đến 65% trường hợp trẻ bị lồng ruột trước 1 tuổi và khoảng 80 – 90% trường hợp xảy ra trước 2 tuổi. Nguy cơ mắc bệnh lồng ruột ở bé trai cao gấp 2-3 lần so với các bé gái, chiếm đến 70% trường hợp lồng ruột ở trẻ.

Khi bị lồng ruột, trẻ phải đối mặt với tình trạng tắc nghẽn, ứ trệ thức ăn ở phía trên khối lồng do tắc ruột hoặc bán tắc ruột.

Bên cạnh đó, lồng ruột gây tắc mạch máu nuôi ruột, khiến đoạn ruột bị lồng sẽ thiếu máu, nhanh chóng giãn to, viêm nhiễm, phù nề, dẫn đến hoại tử, xuất huyết, khiến trẻ đối mặt với nguy cơ tử vong cao.

Theo thống kê, sau khi trẻ bị lồng ruột, nguy cơ bị hoại tử ruột khoảng 2.5% trong khoảng 48 giờ và lên đến 80% sau 72 giờ.

Hiện nay, nguyên nhân khiến trẻ bị lồng ruột hiện vẫn chưa được xác định cụ thể. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể tăng nguy cơ bị lồng ruột ở trẻ gồm:

Trẻ đang trong giai đoạn tập ăn dặm. Việc chuyển từ bú sữa sang ăn dặm khiến ruột co bóp nhiều hơn. Hơn nữa, sự chênh lệch kích thước ở các đoạn ruột khiến trẻ dễ bị lồng ruột hơn.

Viêm hạch mạc treo ruột, viêm ruột, dính ruột.

Trẻ có khối u lành tính hoặc bị ung thư ruột non, mắc bệnh túi thừa Meckel, xuất huyết Schönlein-Henoch, polyp lòng ruột, u lympho hệ quả của những lần nhiễm bệnh, mắc bệnh đường hô hấp trước đó.

Trẻ trong độ tuổi từ 3-6 tháng tuổi.

Trẻ bụ bẫm, là bé trai.

Cấu tạo ruột bất thường.

Đã có tiền sử bị lồng ruột, tiền sử gia đình mắc bệnh lồng ruột.

Hệ miễn dịch bị suy giảm.

Thời tiết chuyển mùa vào mùa thu và mùa đông.

Trẻ bị đau bụng do lồng ruột

Trẻ bị đau bụng do lồng ruột.

Triệu chứng lồng ruột ở trẻ em

Dựa vào từng giai đoạn lồng ruột, trẻ sẽ có các triệu chứng khác nhau và ngày càng nghiêm trọng hơn.

Giai đoạn đầu: Trẻ bị đau bụng, đột nhiên bỏ bú, ngừng chơi đùa; Cảm thấy khó chịu, khóc thét, gối co lên ngực do dạ dày co thắt; Nôn ói ra thức ăn hoặc dịch xanh/vàng; Đổ nhiều mồ hôi; Da xanh xao, tím tái; Các triệu chứng trên xuất hiện theo từng cơn (15-20 phút/cơn và càng ngày càng kéo dài hơn), lặp đi lặp lại nhiều lần.

Giai đoạn nghiêm trọng: Trẻ đi ngoài có phân màu nâu, có lẫn nhầy máu hoặc phân lẫn máu tươi; Trẻ có biểu hiện mệt lả, mất nước, môi khô; Mạch đập nhanh; Mắt trũng; Sốt cao, người lạnh; Da tái nhợt; Thỉnh thoảng có khối u nhỏ nhô lên ở cuối dạ dày; Tiêu phân máu, có mùi hôi.

Giai đoạn muộn: Trẻ nôn ói liên tục, bụng chướng dần lên; Da lạnh, nhợt nhạt; Thở nhanh, nông; Mạch đập nhỏ, nhanh, nông; Lờ đờ, hôn mê, mất ý thức;

Có triệu chứng mất nước nghiêm trọng và dấu hiệu nhiễm khuẩn, nhiễm độc, sốc do nhiễm khuẩn.

Lưu ý, không phải tất cả trẻ bị lồng ruột đều có đủ các triệu chứng trên. Có khoảng 5-10% trẻ bị lồng ruột không có triệu chứng đau bụng hoặc cơn đau bụng không có biểu hiện rõ ràng.

Một số trẻ không có triệu chứng đi ngoài phân máu hay có khối u ở bụng, thậm chí có thể khối lồng sa ra hậu môn. Đối với trẻ lớn, ngoài đau bụng, trẻ có thể không có bất kỳ triệu chứng bất thường nào.

Trẻ bị lồng ruột nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm, gồm: Viêm phúc mạc; Nhiễm trùng đường ruột; Hoại tử ruột; Thủng ruột; Xuất huyết trong; Hội chứng ruột ngắn; Tử vong.