Từ chỉ định thầu rút gọn đến hồ sơ dự thầu bất hợp lệ

Theo dòng lịch sử phê duyệt dự án, ngày 02/02/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 04/QĐ-VKS phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu tư vấn giai đoạn chuẩn bị cho công trình "Cải tạo, sửa chữa VKSND khu vực 5 - Cần Thơ". Chỉ một tuần sau đó, ngày 09/02/2026, tại Quyết định số 03/QĐ-VKS, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại Dịch vụ Nam Quân (gọi tắt là Công ty Nam Quân) được lựa chọn theo hình thức chỉ định thầu rút gọn để thực hiện gói thầu “Tư vấn thẩm tra bản vẽ thiết kế kỹ thuật và dự toán" với giá trúng thầu là 23.661.754 đồng.

Tuy nhiên, câu chuyện pháp lý phát sinh khi dự án bước vào giai đoạn lựa chọn nhà thầu cho gói thầu thi công xây lắp cốt lõi mang mã số hiệu IB2600123148-00. Dù đã hoàn thành vai trò lập báo cáo thẩm tra kỹ thuật, Công ty Nam Quân vẫn tiếp tục nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) với tư cách nhà thầu thi công cho chính công trình này.

Báo cáo đánh giá số 07-7/BCĐG-VTĐ ngày 26/5/2026 của đơn vị tư vấn độc lập – Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Vạn Thành Đạt đã chỉ ra sự trùng lặp vai trò của nhà thầu Nam Quân, dẫn đến Quyết định xử phạt số 39/QĐ-VKS ban hành đầu tháng 6/2026 của Viện trưởng VKSND TP Cần Thơ. Theo đó, doanh nghiệp này bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu trong vòng 06 tháng đối với tất cả các dự án do đơn vị này làm chủ đầu tư.

Góc nhìn từ chuyên gia và các quy định pháp lý hiện hành

Theo dữ liệu hệ thống thông tin nhà thầu, Công ty Nam Quân là một doanh nghiệp quy mô nhỏ nhưng có bề dày kinh nghiệm tham gia tới 113 gói thầu, tỷ lệ trúng thầu đạt con số khá cao (89 gói). Việc một nhà thầu có năng lực chuyên môn và hiểu biết thị trường lại vướng phải lỗi sơ đẳng về tính độc lập trong đấu thầu đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia pháp lý.

Dưới góc nhìn chuyên môn, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định:

"Tính độc lập, khách quan giữa nhà thầu tư vấn thiết kế, thẩm tra và nhà thầu thi công xây lắp là một trong những nguyên tắc cốt lõi của Luật Đấu thầu nhằm ngăn ngừa tình trạng 'vừa đá bóng, vừa thổi còi', can thiệp vào tính minh bạch về giá trị dự toán và kỹ thuật của công trình. Quy định này đã được chuẩn hóa rất rõ ràng xuyên suốt qua các văn bản pháp lý."

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích cụ thể dưới góc độ luật viện dẫn:

"Căn cứ theo điểm đ khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, hành vi tham gia dự thầu gói thầu xây lắp của chính công trình mà mình đã cung cấp dịch vụ tư vấn trước đó là hành vi bị cấm tuyệt đối nhằm bảo đảm tính cạnh tranh. Ngoài ra, các văn bản hướng dẫn chi tiết như Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Luật sửa đổi số 90/2025/QH15 liên quan đến quản lý đầu tư công bằng vốn ngân sách nhà nước đều siết chặt quy trình giám sát này. Bản án hành chính cấm thầu 06 tháng là đúng thẩm quyền pháp lý của chủ đầu tư."

Sự việc tại gói thầu IB2600123148-00 của VKSND TP Cần Thơ diễn ra trong bối cảnh toàn quốc đang tăng cường triệt để công tác giám sát đầu tư công theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu, quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách. Hiện tại, quyết định xử phạt này đã được giao cho Văn phòng VKSND TP Cần Thơ thực hiện đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng trình tự pháp luật.

​