Gói thầu SC2-CGNB-2026: "Thay thế hệ thống ATGT theo quy chuẩn QCVN 41:2024/BGTVT và vạch sơn kẻ đường toàn tuyến đường cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình" do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm Chủ đầu tư có giá dự toán là 24.402.897.750 đồng. Nguồn vốn thực hiện được trích từ nguồn thu phí hoàn vốn theo phương án tài chính các dự án đường cao tốc của VEC đã được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt. Gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng đơn giá cố định.
Bức tranh năng lực và sự cố của các nhà thầu tại Biên bản mở thầu
Theo biên bản mở thầu ngày 13/04/2026, gói thầu ghi nhận sự tham gia của 02 nhà thầu: Công ty Cổ phần cơ khí và thương mại xây dựng Tiến Đức (giá dự thầu sau giảm giá: 20.162.606.505,8775 đồng) và Liên danh SC2-CGNB-2026 (giá dự thầu sau giảm giá: 21.806.294.040,3 đồng). Cả hai nhà thầu đều nộp bảo đảm dự thầu trị giá 500.000.000 đồng. Xét về mặt tài chính, nhà thầu Tiến Đức có lợi thế cạnh tranh rất lớn khi bỏ giá thấp hơn giá gói thầu khoảng 4,2 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ chào giá chỉ khoảng 82,62%.
Tuy nhiên, kết quả đánh giá chi tiết của Tổ chuyên gia tại Báo cáo số 06/BC-TCG/CGNB ngày 15/05/2026 đã hé lộ những sai sót nghiêm trọng từ cả hai phía.
- Công ty Cổ phần cơ khí và thương mại xây dựng Tiến Đức: Mặc dù vượt qua bước đánh giá tính hợp lệ và năng lực kinh nghiệm, nhà thầu này đã bị loại ngay tại bước đánh giá kỹ thuật. Cụ thể, E-HSMT quy định thời gian thi công hiện trường tối đa là 90 ngày, nhưng Tiến Đức lại đề xuất tiến độ thi công lên tới 100 ngày. Nghiêm trọng hơn, trong quá trình xác minh nhân sự chủ chốt, Trường Đại học Giao thông vận tải xác nhận bằng tốt nghiệp đại học hệ tại chức của ông Hoàng Khắc Hân (nhân sự do Tiến Đức đệ trình) không phải do trường này cấp. Khi VEC yêu cầu giải trình và tổ chức buổi làm việc trực tiếp vào ngày 24/04/2026, phía nhà thầu Tiến Đức đã không hợp tác làm rõ, quá thời hạn yêu cầu nhưng không gửi văn bản phản hồi.
Liên danh SC2-CGNB-2026: Nhà thầu này ban đầu được xếp hạng thứ nhất do đáp ứng các tiêu chuẩn về tính hợp lệ, năng lực và kỹ thuật. Thế nhưng, tại bước đánh giá chi tiết nhân sự và thiết bị, Liên danh đã bị loại do tài liệu đính kèm đối với thiết bị xe cần trục ô tô ≥3T (thuê của Công ty TNHH Xây dựng và Quảng cáo Hồng Sang) có sự sai lệch thông tin kiểm định giữa bản scan PDF trong hồ sơ và bản xác minh từ Trung tâm kiểm định kỹ thuật an toàn khu vực III. Dù Liên danh giải trình đây là sự nhầm lẫn ngoài ý muốn khi phía đơn vị cho thuê gửi bản nháp PDF trước khi phát hành bản cứng chính thức, Tổ chuyên gia vẫn phải căn cứ vào mục E-CDNT 10.8 của E-HSMT để loại bỏ hồ sơ.
Hủy thầu và lệnh cấm thầu 3 năm
Trên cơ sở Báo cáo thẩm định số 149/BC-TĐ ngày 20/05/2026 của Ban Thẩm định VEC, ngày 09/06/2026, Tổng giám đốc VEC Phạm Hồng Quang đã ký Quyết định số 532/QĐ-VEC phê duyệt hủy thầu gói thầu SC2-CGNB-2026. Tiếp đó, ngày 11/06/2026, VEC ban hành Quyết định số 941/QĐ-VEC chính thức cấm Công ty Cổ phần cơ khí và thương mại xây dựng Tiến Đức tham gia hoạt động đấu thầu đối với các dự án, gói thầu do VEC làm Chủ đầu tư hoặc bên mời thầu trong thời gian 03 năm. Đồng thời, VEC tiến hành tịch thu bảo lãnh dự thầu 500.000.000 đồng của nhà thầu này.
Góc nhìn của Luật sư và Chuyên gia đấu thầu
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định:
"Quyết định cấm thầu và tịch thu bảo lãnh dự thầu của VEC đối với nhà thầu Tiến Đức hoàn toàn có cơ sở pháp lý vững chắc, tuân thủ nghiêm túc khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các quy định sửa đổi bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15. Hành vi nộp bằng cấp không chính xác của nhân sự và thiếu hợp tác trong việc đối chất làm rõ được xem là cố ý cung cấp thông tin không trung thực. Điều này cũng bám sát tinh thần xử lý nghiêm sai phạm theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ."
Phân tích thêm về trách nhiệm của các bên, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ chia sẻ:
"Vụ việc tại gói thầu này phản ánh sự quyết liệt của Chủ đầu tư trong việc thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu quả, công khai, minh bạch và xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực trong hoạt động đấu thầu. Đối với trường hợp của Liên danh SC2-CGNB-2026, dù Tổ chuyên gia ghi nhận lỗi chủ quan do sơ suất rà soát tài liệu từ đơn vị cho thuê và không cấm thầu, đây vẫn là bài học xương máu cho các nhà thầu khi thiết lập hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT). Mọi thông tin, chứng từ đính kèm đều phải được kiểm tra chéo kỹ lưỡng, bởi tính chính xác là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính công bằng, minh bạch của cuộc thầu."
Hiện tại, VEC đã giao Ban Đấu thầu và Tổ chuyên gia nhanh chóng triển khai các bước tiếp theo để tổ chức đấu thầu lại nhằm đảm bảo tiến độ thay thế hệ thống an toàn giao thông cho tuyến cao tốc trọng điểm Cầu Giẽ - Ninh Bình.
ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ VÀ CHẾ TÀI XỬ LÝ VI PHẠM TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU
Tính liêm chính và đạo đức công vụ là nền tảng cốt lõi để đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong đầu tư công. Theo quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối 09 nhóm hành vi trục lợi, bao gồm: Đưa, nhận, môi giới hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu; Thông thầu (như dàn xếp để một bên trúng thầu hoặc cố ý không cung cấp tài liệu chứng minh năng lực); Gian lận trong việc làm giả hoặc làm sai lệch thông tin hồ sơ ; và Tiết lộ tài liệu, thông tin về quá trình lựa chọn nhà thầu trước khi công khai theo quy định.
Về chế tài, Điều 87 Luật Đấu thầu và các hướng dẫn tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân vi phạm tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định. Đặc biệt, người vi phạm còn bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 05 năm. Thẩm quyền cấm thầu được phân cấp rõ ràng: Người có thẩm quyền cấm trong phạm vi dự án quản lý; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấm trong phạm vi địa phương; Bộ trưởng Bộ Tài Chính có quyền cấm trên phạm vi toàn quốc.
Để tăng cường giám sát, Điều 22 Nghị định 214/2025/NĐ-CP yêu cầu chủ đầu tư phải đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia danh sách nhà thầu không bảo đảm uy tín, nhà thầu bị chấm dứt hợp đồng do lỗi của nhà thầu và các tổ chức, cá nhân bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu. Thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng (tiến độ, chất lượng, vi phạm) cũng phải được công khai chậm nhất 06 tháng kể từ khi kết thúc gói thầu. Trong bối cảnh năm 2026, việc tuân thủ các quy định về đạo đức và hậu kiểm là điều kiện tiên quyết để bảo vệ tài sản công và thúc đẩy trách nhiệm giải trình của mọi bên liên quan.