Bí ẩn vùng tối khổng lồ đang lan rộng trên sao Hỏa

Một vùng tối khổng lồ bí ẩn nằm bên trong một hõm chảo lớn tiếp tục lan rộng sau 50 năm kể từ khi được phát hiện trên bề mặt sao Hỏa.

tienn-3.png
Vùng tối tiếp tục lan rộng ở Utopia Planitia trên sao Hỏa. Ảnh: ESA/DLR/FU Berlin.

Vùng tối khổng lồ bí ẩn trên là một khu vực bề mặt bị phủ bởi tro bụi và đá núi lửa từ các đợt phun trào cổ đại cách đây hàng triệu năm, trước khi sao Hỏa chuyển sang giai đoạn "tử vong" về mặt địa chất.

Vùng tối đã được phát hiện ở Utopia Planitia - đồng bằng rộng khoảng 3.300 km ở bán cầu Bắc của sao Hỏa. Các tàu thăm dò theo chương trình Viking của NASA vào thời điểm đến sao Hỏa đã lần đầu chụp được ảnh vùng tối khổng lồ bí ẩn ở Utopia Planitia.

Kể từ đó, một số hình ảnh được chụp bởi các tàu vũ trụ cho thấy "bóng tối" đang lan rộng ra xung quanh bề mặt sao Hỏa. Trong số này, có những hình ảnh mới từ tàu quỹ đạo Mars Express của Cơ quan Không gian châu Âu (ESA), được chụp năm 2024 và mới công bố ngày 15/4.

Đến nay, các chuyên gia, nhà khoa học vẫn chưa thể xác định chính xác mức độ bao phủ của vùng tối trên sao Hỏa. Theo dữ liệu mới nhất từ ESA, những đoạn ranh giới phía Nam của nó đã dịch chuyển thêm ít nhất 320 km về phía Nam. Số liệu này cho thấy vùng tối đang mở rộng với tốc độ khoảng 6,5 km mỗi năm.

Các nhà khoa học cho rằng, vùng tối đang lan rộng khắp sao Hỏa nhiều khả năng liên quan đến gió trên hành tinh đỏ. Đây là hiện tượng tự nhiên lâu nay vẫn bào mòn bề mặt sao Hỏa và cuốn theo bụi, tro khắp nơi.

Chuyên gia của ESA đưa ra 2 giả thuyết về việc này. Giả thuyết đầu tiên là tro bụi theo thời gian bị gió cuốn đi và phân tán. Trong khi đó, giả thuyết thứ hai cho rằng, một lớp bụi màu vàng nhạt từng phủ lên vùng tro đen đã bị thổi bay, làm lộ ra bề mặt tối bên dưới. Hiện các nhà khoa học chưa có bằng chứng rõ ràng để khẳng định giả thuyết nào là chính xác.

Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.

Giả thuyết khó tin việc con người từng đặt chân lên Sao Hỏa

Từ những lời đồn râm ran trên mạng đến các “tài liệu mật” gây sốc, giả thuyết con người từng đặt chân lên Sao Hỏa luôn kích thích trí tò mò.

Trong thế giới của các thuyết âm mưu, ý tưởng rằng con người đã bí mật đặt chân lên Sao Hỏa từ nhiều thập kỷ trước không phải là điều mới mẻ. Trái với lịch sử khoa học chính thống – nơi các sứ mệnh không gian mới chỉ dừng lại ở việc đưa robot thám hiểm lên hành tinh đỏ – một số người tin rằng các chương trình không gian bí mật đã đi xa hơn rất nhiều so với những gì công chúng được biết.

Một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất xoay quanh khái niệm “chương trình không gian bí mật” (Secret Space Program). Theo đó, từ thời NASA và thậm chí trước cả kỷ nguyên Apollo, các cường quốc như Mỹ đã phát triển công nghệ tiên tiến cho phép du hành liên hành tinh. Một số “người tiết lộ” tuyên bố rằng họ từng tham gia các nhiệm vụ quân sự trên Sao Hỏa, thậm chí mô tả chi tiết về căn cứ bí mật và các hoạt động khai thác tài nguyên.

Khoáng vật 'chảy máu' gắn với dấu vết của nước trên sao Hỏa

Mang màu sắc từ xám kim loại đến đỏ sẫm, hematite là một trong những khoáng vật quen thuộc nhưng ẩn chứa nhiều điều thú vị của tự nhiên.

Một oxit sắt quan trọng. Hematite là khoáng vật có công thức Fe₂O₃, thuộc nhóm oxit sắt và là một trong những nguồn quặng sắt quan trọng nhất trên Trái Đất. Ảnh: Flickr.
Một oxit sắt quan trọng. Hematite là khoáng vật có công thức Fe₂O₃, thuộc nhóm oxit sắt và là một trong những nguồn quặng sắt quan trọng nhất trên Trái Đất. Ảnh: Flickr.
Màu vệt luôn đỏ dù bề ngoài khác nhau. Dù hematite có thể có màu xám bạc, đen hoặc đỏ, khi cọ xát lên bề mặt thô, nó luôn để lại vệt màu đỏ nâu. Đây là đặc điểm giúp các nhà địa chất nhận diện khoáng vật này một cách dễ dàng. Ảnh: Flickr.
Màu vệt luôn đỏ dù bề ngoài khác nhau. Dù hematite có thể có màu xám bạc, đen hoặc đỏ, khi cọ xát lên bề mặt thô, nó luôn để lại vệt màu đỏ nâu. Đây là đặc điểm giúp các nhà địa chất nhận diện khoáng vật này một cách dễ dàng. Ảnh: Flickr.

Vì sao hành tinh đỏ ngày càng quay nhanh hơn?

Sử dụng dữ liệu từ NASA, các nhà khoa học phát hiện hoạt động dưới lòng đất có thể làm tăng tốc quay của sao Hỏa.

saoooo-1.jpg
Các nhà khoa học biết được sao Hỏa ngày càng quay nhanh hơn nhờ dữ liệu từ sứ mệnh InSight của NASA. Vòng xoay của hành tinh này tăng tốc mỗi năm khoảng 4 mili giây góc. Điều này khiến mỗi ngày trên sao Hỏa ngắn đi 1/1.000 giây. Nguyên nhân dẫn đến điều này là một bí ẩn lớn. Ảnh: NASA, modifications by Seddon, Public domain, via Wikimedia Commons.
saoooo-2.jpg
Một nghiên cứu mới được công bố ngày 18/2 cho thấy lý do khiến hành tinh đỏ ngày càng quay nhanh hơn có thể nằm sâu dưới lòng đất, nơi một luồng đá nổi khổng lồ có thể đang chuyển động bên dưới lớp vỏ của sao Hỏa. Ảnh: NASA/JPL/USGS.

Đọc nhiều nhất

Tin mới