Sau một phần tư thế kỷ gắn bó với ngành công nghệ, James Strawn từng có một sự nghiệp mà nhiều người có thể mơ ước. Ông từng đảm nhiệm vị trí Senior Software Quality Engineer tại Adobe Digital Video, sở hữu nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm thử phần mềm và xây dựng chất lượng sản phẩm. Thế nhưng, sau khi bị Adobe sa thải vào tháng 8/2025, hành trình tìm kiếm một công việc mới đã đưa người kỹ sư kỳ cựu này đến một lựa chọn không ai nghĩ tới: trở thành tài xế xe buýt trường học tại Colorado.

Điều khiến câu chuyện của Strawn gây chú ý không chỉ nằm ở việc một kỹ sư công nghệ lâu năm phải chuyển nghề, mà còn ở nghịch lý đang diễn ra trên thị trường lao động Mỹ. Ngành công nghệ vẫn tuyển dụng, nhu cầu nhân lực vẫn tồn tại, nhưng điều đó không đồng nghĩa những người có nhiều năm kinh nghiệm sẽ dễ dàng tìm được một vị trí tương đương. Với Strawn, hơn một năm tìm việc là quãng thời gian đầy thất vọng khi hàng loạt hồ sơ không nhận được phản hồi, các liên hệ trực tiếp với nhà tuyển dụng rơi vào im lặng và thậm chí có những cuộc phỏng vấn mà phía tuyển dụng không xuất hiện.

Trong thời gian tìm việc, Strawn vẫn cố gắng bám trụ với ngành công nghệ. Kinh nghiệm 25 năm khiến ông tin rằng mình có đủ năng lực để tiếp tục làm việc trong lĩnh vực quen thuộc, đặc biệt khi từng giữ vị trí kỹ sư cấp cao tại một trong những công ty phần mềm lớn của Mỹ. Tuy nhiên, thực tế tuyển dụng lại khắc nghiệt hơn nhiều. Những vòng lọc hồ sơ tự động có thể loại ứng viên trước khi nhà tuyển dụng trực tiếp xem xét, trong khi các vị trí phù hợp với một nhân sự giàu kinh nghiệm không xuất hiện đủ nhiều để ông có thể nhanh chóng tìm được cơ hội mới.

Cuối cùng, Strawn quyết định ngừng chờ đợi một công việc công nghệ khác. Tháng 8/2026, ông bắt đầu lái một chiếc xe buýt trường học dài khoảng 40 feet cho một học khu địa phương ở Colorado. Đây là công việc có thu nhập thấp hơn đáng kể so với vị trí trong ngành công nghệ, nhưng lại đem đến cho ông một thứ mà quá trình tìm việc kéo dài không thể mang lại: cảm giác được kết nối với cộng đồng. Strawn cho biết ông khá hài lòng với công việc mới, mô tả nó là thú vị, các học sinh nhìn chung ngoan và những đồng nghiệp mới rất thân thiện.

James Strawn từng có 25 năm làm việc trong ngành công nghệ trước khi chuyển sang lái xe buýt trường học. (Ảnh: James Strawn/LinkedIn))

Điều đáng nói là Strawn không xem bước ngoặt này hoàn toàn là một thất bại. Trái lại, ông cho rằng những trải nghiệm khó khăn trong quá trình tìm việc đã vô tình đẩy mình đến một hướng đi mới. Trong chia sẻ trên LinkedIn, ông gửi lời cảm ơn những đồng nghiệp cũ và các mối quan hệ đã hỗ trợ mình trong thời gian thất nghiệp. Đồng thời, ông cũng dành những lời khá chua chát cho những nhà tuyển dụng và công ty từng bỏ qua hồ sơ của mình. Theo cách nhìn của ông, chính những cánh cửa đóng lại đã đưa ông đến một công việc mà hiện tại ông cảm thấy vui vẻ hơn, dù phải ngồi sau vô lăng thay vì làm việc trước màn hình máy tính.

Câu chuyện của Strawn xuất hiện trong bối cảnh ngành công nghệ Mỹ đang trải qua một đợt tái cấu trúc nhân sự quy mô lớn. Theo số liệu được Financial Times phân tích và dẫn lại, các công ty công nghệ Mỹ đã cắt giảm hơn 140.000 việc làm chỉ trong nửa đầu năm 2026. Lĩnh vực công nghệ chiếm hơn một phần ba tổng số đợt sa thải được công bố tại Mỹ trong cùng giai đoạn, trong đó Amazon, Oracle, Meta và Microsoft đóng góp gần 50.000 trường hợp. Những con số này cho thấy làn sóng tinh giản nhân sự vẫn đang tác động mạnh đến thị trường lao động công nghệ, bất chấp nhu cầu đầu tư vào công nghệ và trí tuệ nhân tạo tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, bức tranh không đơn giản là ngành công nghệ đang thiếu việc làm. Dữ liệu việc làm tháng 6/2026 do CompTIA phân tích cho thấy lực lượng lao động công nghệ tại Mỹ thực tế tăng thêm khoảng 47.000 người trong tháng. Tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm nghề công nghệ cũng giảm xuống 2,9%, thấp hơn đáng kể so với mức 4,2% của toàn bộ thị trường lao động Mỹ. Seth Robinson, Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu ngành của CompTIA, cho rằng những con số này phản ánh việc doanh nghiệp vẫn đang tăng đầu tư vào công nghệ và cần tuyển người để đáp ứng các khoản đầu tư đó.

Nghịch lý vì thế nằm ở cơ cấu của nhu cầu tuyển dụng. Doanh nghiệp có thể vẫn cần nhân sự công nghệ, nhưng những kỹ năng, chức danh và mô hình tổ chức mà họ tìm kiếm đang thay đổi nhanh chóng. Các công ty đồng thời tiến hành tái cấu trúc, cắt giảm những vị trí được xem là dư thừa và ưu tiên những vai trò phục vụ trực tiếp cho các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu, điện toán đám mây hay tự động hóa. Điều này khiến một bộ phận nhân sự lâu năm phải cạnh tranh trong một thị trường có ít vị trí tương đồng với kinh nghiệm trước đây của họ.

Trường hợp của Strawn cho thấy kinh nghiệm lâu năm không phải lúc nào cũng là tấm vé đảm bảo cho một công việc mới trong ngành công nghệ. Sau 25 năm, những kiến thức và kỹ năng ông tích lũy vẫn có giá trị, nhưng chúng không thể tự động chuyển thành một vị trí mới khi nhu cầu của doanh nghiệp thay đổi. Đặc biệt, với nhóm lao động cấp cao, số lượng vị trí phù hợp thường ít hơn, yêu cầu tuyển dụng cao hơn và quá trình tìm kiếm có thể kéo dài đáng kể.

Dù vậy, câu chuyện của cựu kỹ sư Adobe cũng cho thấy một góc nhìn khác về việc mất việc trong ngành công nghệ. Thay vì tiếp tục theo đuổi một thị trường ngày càng khó khăn, Strawn lựa chọn bước sang một lĩnh vực hoàn toàn mới và tìm thấy sự hài lòng ở đó. Với ông, việc lái chiếc xe buýt dài 40 feet không chỉ là giải pháp tạm thời để kiếm sống mà còn trở thành một khởi đầu mới sau quãng thời gian đầy áp lực. Câu chuyện này đồng thời là lời nhắc rằng trong thị trường lao động công nghệ đang thay đổi nhanh, một sự nghiệp dài 25 năm có thể vẫn là tài sản lớn, nhưng khả năng thích nghi đôi khi mới là yếu tố quyết định con đường tiếp theo.