241 ký hiệu bí ẩn và thông điệp chưa được giải mã suốt 3.700 năm

Đã hơn một thế kỷ kể từ ngày được phát hiện, một chiếc đĩa đất sét nhỏ vẫn khiến các nhà nghiên cứu bất lực trước những ký hiệu bí ẩn.

Ngày 3/7/1908, nhà khảo cổ người Ý Luigi Pernier phát hiện một hiện vật đặc biệt tại cung điện Phaistos trên đảo Crete, Hy Lạp. Đó là một chiếc đĩa đất sét hình tròn, đường kính chỉ khoảng 16 cm, nhưng trên cả hai mặt phủ kín những ký hiệu được sắp xếp thành hình xoắn ốc.

Ảnh: worldhistory

Điều khiến Đĩa Phaistos trở thành một trong những bí ẩn nổi tiếng nhất của khảo cổ học không chỉ nằm ở tuổi đời khoảng 3.700 năm, mà còn ở cách nó được tạo ra. Thay vì dùng bút hay dao để khắc từng ký hiệu, người xưa dường như đã sử dụng những con dấu nhỏ để in các biểu tượng lên đất sét khi còn mềm. Tổng cộng có 241 dấu hiệu, được chia thành 61 nhóm, với những hình ảnh giống người, động vật, thực vật, tàu thuyền và nhiều vật thể khác.

Các nhóm ký hiệu được bố trí theo một đường xoắn ốc từ mép ngoài vào trung tâm. Một số nhóm lặp lại nhiều lần, giống như điệp khúc trong một bài hát. Chính đặc điểm này khiến Bảo tàng Khảo cổ Heraklion cho rằng văn bản có thể là một bài thánh ca, lời cầu nguyện hoặc một văn bản mang tính nghi lễ. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là giả thuyết.

Ảnh: Pinterest

Bí ẩn lớn nhất là chúng ta không biết những ký hiệu ấy thực sự có nghĩa gì.

Đĩa Phaistos thường được đặt cạnh Linear A và chữ tượng hình Crete – những hệ chữ của nền văn minh Minoan cũng chưa được giải mã hoàn toàn. Trong khi Linear B cuối cùng đã được giải mã và chứng minh có liên quan đến tiếng Hy Lạp cổ, Đĩa Phaistos lại quá độc đáo để có thể dễ dàng đặt vào bất kỳ hệ thống chữ viết nào đã biết.

Ảnh: Georgian Journal

Qua nhiều thập niên, vô số cách giải mã đã được đề xuất. Có người cho rằng đó là lời cầu nguyện dành cho một nữ thần, có người tìm kiếm dấu vết của một ngôn ngữ thất truyền, thậm chí có giả thuyết xem nó như một dạng lịch hoặc bản đồ. Nhưng chưa có cách giải thích nào được giới học thuật chấp nhận rộng rãi.

Có lẽ điều hấp dẫn nhất của Đĩa Phaistos nằm ở nghịch lý ấy: chúng ta có thể nhìn thấy từng dấu hiệu của một thông điệp được tạo ra cách đây hàng nghìn năm, nhưng vẫn không biết người tạo ra nó muốn nói gì. Một ngày nào đó, nếu tìm được một hiện vật song ngữ hoặc một “Rosetta Stone” của người Minoan, chiếc đĩa nhỏ bé này có thể bất ngờ cất tiếng nói sau gần bốn thiên niên kỷ im lặng.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Điều bất ngờ trong 41 ngôi mộ cổ thời nhà Thanh ở Trung Quốc

Các nhà khảo cổ phát hiện 135 hiện vật trong quần thể mộ rộng khoảng 2.000 m2, đáng chú ý có tiền từ thời Đường và Tống.

Các nhà khảo cổ học Trung Quốc đã khai quật 41 ngôi mộ thuộc triều đại nhà Thanh (khoảng năm 1.644–1.911 Sau Công Nguyên) tại tỉnh Hà Bắc, miền Bắc Trung Quốc.

Theo các nhà khảo cổ thuộc Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa tỉnh Hà Bắc cho biết, quần thể mộ táng này có diện tích khoảng 2.000 mét vuông, phần lớn có niên đại vào giai đoạn đầu của triều đại nhà Thanh.

“Cơn mưa” tia laser đang hé lộ những thành phố biến mất dưới rừng nhiệt đới

LiDAR đang giúp các nhà khảo cổ nhìn xuyên qua rừng rậm và địa hình để phát hiện những thành phố từng bị thời gian che giấu.

Nếu trước đây khảo cổ học phụ thuộc rất nhiều vào việc đi bộ khảo sát, đào đất và phân tích ảnh vệ tinh, thì LiDAR đang tạo ra một cuộc cách mạng. Công nghệ này sử dụng các xung laser để đo khoảng cách từ máy bay hoặc drone xuống mặt đất, sau đó xây dựng mô hình địa hình ba chiều với độ chi tiết rất cao.

Ngôi mộ Hy Lạp 3.500 năm tuổi và kho báu gây chấn động giới khảo cổ học

Một ngôi mộ nguyên vẹn ở Hy Lạp đã đưa các nhà khảo cổ đến gần hơn với thế giới bí ẩn của nền văn minh Mycenae.

Năm 2015, tại Pylos, miền nam Hy Lạp, các nhà khảo cổ thuộc Đại học Cincinnati bất ngờ phát hiện một ngôi mộ có niên đại khoảng 3.500 năm. Bên trong là bộ hài cốt của một người đàn ông khoảng 30–35 tuổi, được chôn cùng một lượng đồ tùy táng đặc biệt phong phú. Các nhà nghiên cứu đặt cho ông cái tên “Chiến binh Griffin” vì một tấm phù điêu bằng ngà voi hình sinh vật thần thoại có thân sư tử, đầu và cánh đại bàng (Griffin) được tìm thấy trong mộ.

Đọc nhiều nhất

Tin mới