Những năm gần đây, Omega-3 trở thành một trong những sản phẩm bổ sung dinh dưỡng được nhiều người tìm mua với kỳ vọng tốt cho tim mạch, trí nhớ, thị lực và giảm viêm. Tuy nhiên, không ít người uống đều đặn trong nhiều tháng nhưng vẫn không nhận thấy sự khác biệt.
Không phải cứ “1.000 mg dầu cá” là đủ Omega-3
Trao đổi với phóng viên Tri Thức & Cuộc sống về vấn đề này, BS Đinh Minh Trí, Hội Tim mạch Việt Nam cho biết, một trong những nguyên nhân khiến việc bổ sung Omega-3 không đạt kỳ vọng là người dùng chưa xác định rõ nhu cầu, lựa chọn sản phẩm dựa vào quảng cáo hoặc chỉ nhìn vào con số nổi bật trên bao bì mà chưa quan tâm đến thành phần thực sự.
BS Trí phân tích, Omega-3 là nhóm axit béo thiết yếu, trong đó hai dạng quan trọng nhất là EPA (eicosapentaenoic acid) và DHA (docosahexaenoic acid). Đây là các chất tham gia vào cấu trúc màng tế bào, hoạt động của não bộ, võng mạc và có vai trò trong quá trình điều hòa phản ứng viêm của cơ thể.
Tuy nhiên, Omega-3 là chất hỗ trợ sức khỏe, không phải thuốc điều trị và không thể thay thế các phương pháp điều trị bệnh lý theo chỉ định của bác sĩ.
BS Đinh Minh Trí cảnh báo, một sai lầm phổ biến của mọi người khi chọn sản phẩm là chỉ nhìn vào dòng chữ “1.000 mg dầu cá” trên nhãn. Trên thực tế, lượng dầu cá và lượng Omega-3 mà cơ thể nhận được là hai khái niệm khác nhau.
Một viên chứa 1.000 mg dầu cá có thể chỉ cung cấp một phần EPA và DHA tùy vào công thức sản phẩm. Vì vậy, người dùng cần quan tâm đến tổng hàm lượng EPA + DHA thay vì chỉ nhìn vào tổng trọng lượng dầu.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành có thể bổ sung khoảng 250–500 mg EPA và DHA mỗi ngày để duy trì sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, nhu cầu có thể khác nhau tùy tình trạng sức khỏe.
Với những người có triglyceride máu cao, một số hướng dẫn của các tổ chức tim mạch như Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) cho thấy có thể cần lượng EPA+DHA cao hơn dưới sự tư vấn của nhân viên y tế.
Đặc biệt, hiện nay, thị trường có nhiều dạng Omega-3 khiến người tiêu dùng dễ nhầm lẫn. Thực tế, dầu cá, Omega-3 3-6-9 hay dầu nhuyễn thể: Không giống nhau
Dầu cá (Fish Oil) là dạng phổ biến nhất, cung cấp EPA và DHA. Ưu điểm của dầu cá là dễ tiếp cận, nhiều mức giá và một số sản phẩm có hàm lượng EPA+DHA cao.
Tuy nhiên, chất lượng dầu cá phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, công nghệ tinh lọc và bảo quản. Một số người có thể gặp tình trạng ợ tanh, đầy bụng hoặc khó chịu đường tiêu hóa khi sử dụng.
Đáng chú ý, dầu cá dễ bị oxy hóa nếu bảo quản không đúng cách. Vì vậy, cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng.
Omega-3 3-6-9 thường được quảng bá là sự kết hợp đầy đủ các loại chất béo Omega. Tuy nhiên, Omega-6 vốn đã có nhiều trong chế độ ăn hằng ngày như dầu thực vật, thịt, các loại hạt; còn Omega-9 là loại chất béo cơ thể có thể tự tổng hợp.
Do đó, không phải ai cũng cần bổ sung thêm cả Omega-6 và Omega-9. Việc cân bằng khẩu phần chất béo trong chế độ ăn vẫn quan trọng hơn việc bổ sung càng nhiều loại Omega càng tốt.
Omega-3 từ dầu nhuyễn thể (Krill Oil) là dạng được chiết xuất từ loài nhuyễn thể sống ở biển lạnh. Loại dầu này cũng chứa EPA và DHA, trong đó một phần Omega-3 gắn với phospholipid – thành phần tham gia cấu tạo màng tế bào.
Ngoài ra, dầu nhuyễn thể còn chứa astaxanthin – một chất chống oxy hóa tự nhiên tạo màu đỏ đặc trưng. Một số người có thể cảm thấy dễ dung nạp hơn do ít gây mùi tanh, nhưng hàm lượng EPA+DHA trong mỗi sản phẩm cần được xem xét cụ thể.
"Hiện chưa có loại Omega-3 nào phù hợp tuyệt đối với tất cả mọi người. Lựa chọn cần dựa trên mục tiêu sử dụng, khả năng dung nạp, chi phí và tình trạng sức khỏe", BS Trí nhấn mạnh.
Đừng uống theo phong trào
Theo BS Đinh Minh Trí, Omega-3 không phải là “viên uống cho yên tâm”. Omega-3 không phải là một “xu hướng sức khỏe” có thể áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người. Hiệu quả của việc bổ sung phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng sản phẩm, dùng đúng cách và kết hợp với chế độ ăn uống, vận động phù hợp.
Đây là nhóm axit béo thiết yếu gồm EPA và DHA – tham gia cấu trúc màng tế bào, điều hòa phản ứng viêm, hỗ trợ tim mạch, não bộ.
Hiểu đúng về Omega-3 sẽ giúp người dùng tránh tình trạng uống theo phong trào, tốn chi phí nhưng không đạt được lợi ích như kỳ vọng. Nếu muốn bổ sung hiệu quả cần nắm vững 5 nguyên tắc sau:
Xác định mục tiêu trước khi uống : Không nên sử dụng Omega-3 chỉ vì “nghe nói tốt”. Người dùng cần xác định mình bổ sung để hỗ trợ vấn đề gì: duy trì sức khỏe tim mạch, cải thiện chế độ dinh dưỡng, hỗ trợ người có nguy cơ tim mạch hay nhu cầu DHA trong một số giai đoạn đặc biệt.
Đọc bảng thành phần thay vì nhìn quảng cáo: Cần kiểm tra: Hàm lượng EPA; Hàm lượng DHA; Tổng EPA+DHA; Nguồn nguyên liệu; Tiêu chuẩn chất lượng.
Uống đúng thời điểm: Omega-3 là chất béo nên thường được hấp thu tốt hơn khi dùng cùng bữa ăn có chứa chất béo. Uống sau bữa ăn cũng có thể giúp giảm cảm giác ợ tanh hoặc khó chịu dạ dày ở một số người.
Kiên trì và đánh giá bằng chỉ số sức khỏe: Omega-3 không tạo ra thay đổi tức thời. Với người sử dụng vì mục tiêu kiểm soát triglyceride hoặc nguy cơ tim mạch, hiệu quả cần được đánh giá thông qua các chỉ số sức khỏe như mỡ máu, huyết áp và sự thay đổi lối sống đi kèm.
Lưu ý nhóm cần thận trọng: Người đang dùng thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, người có rối loạn đông máu, chuẩn bị phẫu thuật hoặc có bệnh lý đặc biệt nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung.
>>> Mời độc giả xem thêm video Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay, hay uống nước chanh, gừng cấp tốc không giúp hạ áp mà còn mất "thời gian vàng" cấp cứu:
