AI đang len vào một hoạt động tưởng như rất truyền thống tại Trung Quốc: uống trà. Thay vì bước vào cửa hàng, xem thực đơn rồi chọn trà theo sở thích, một số khách hàng nay phải trải qua bước kiểm tra bằng công nghệ trước khi được tư vấn đồ uống. Họ có thể chụp ảnh lưỡi, quét khuôn mặt hoặc đặt tay lên thiết bị bắt mạch, sau đó dữ liệu được hệ thống AI phân tích để đưa ra đánh giá về thể chất và gợi ý loại trà phù hợp. Mô hình này đang xuất hiện tại ngày càng nhiều cửa hàng trà dưỡng sinh, cho thấy AI không chỉ được dùng trong bệnh viện hay văn phòng mà còn đang tiến vào những hoạt động tiêu dùng hàng ngày.

Tại một số cửa hàng, quy trình diễn ra chỉ trong vài phút. Khách hàng cung cấp hình ảnh lưỡi, khuôn mặt hoặc dữ liệu mạch, đồng thời trả lời thêm các câu hỏi liên quan đến giấc ngủ, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt. AI sau đó đối chiếu thông tin với cơ sở dữ liệu Trung y để phân loại một số đặc điểm thể chất và đưa ra đề xuất đồ uống. Tại Thạch Gia Trang, thương hiệu You Gui Yan từng triển khai hình thức khách chụp ảnh lưỡi và khuôn mặt thông qua mini app, sau khoảng 30 giây hệ thống đưa ra kết quả và đề xuất đồ uống thảo dược. Mô hình tương tự cũng được đưa vào một cửa hàng trà dưỡng sinh đặt tại bệnh viện thuộc hệ thống Đại học Trung y Bắc Kinh ở Tần Hoàng Đảo. Trong khi đó, tại Hoàng Sơn, một số cửa hàng đã trang bị máy bắt mạch thông minh để khách kiểm tra thể chất ngay tại quầy trước khi mua trà.

Điểm đáng chú ý là AI không chỉ dừng ở việc đưa ra lời khuyên. Một số doanh nghiệp còn kết nối hệ thống phân tích với máy pha đồ uống thảo dược, biến dữ liệu cá nhân thành công thức và tự động hoàn thiện một cốc trà. Khách hàng vì thế không còn đơn giản gọi trà hoa cúc, trà gừng hay một loại trà thảo dược có sẵn trong menu, mà được giới thiệu một công thức dựa trên thông tin vừa cung cấp. Với doanh nghiệp, đây là cách tạo ra trải nghiệm cá nhân hóa mà một cốc trà thông thường khó có được. Thay vì hỏi nhân viên “loại nào ngon?”, khách hàng được dẫn dắt tới câu hỏi “tôi nên uống loại nào?”. AI vì thế trở thành một phần của mô hình kinh doanh, vừa tạo cảm giác hiện đại, vừa giúp cửa hàng xây dựng câu chuyện về sản phẩm dựa trên dữ liệu của từng người.

Mô hình này cũng phù hợp với cách tiếp cận của Trung y, vốn coi trọng việc đánh giá thể trạng để đưa ra phương án khác nhau cho từng người. AI có thể giúp số hóa một phần quy trình thu thập và xử lý thông tin, từ hình ảnh lưỡi đến tín hiệu mạch, sau đó đưa kết quả vào một trải nghiệm tiêu dùng đơn giản hơn. Đằng sau những cửa hàng trà là một xu hướng rộng hơn khi Trung Quốc đang phát triển các hệ thống AI phục vụ Trung y tại bệnh viện và cơ sở nghiên cứu. Một số giải pháp được thiết kế để hỗ trợ bác sĩ tổng hợp dữ liệu, phân tích thông tin từ quá trình thăm khám và xây dựng hồ sơ, thay vì chỉ phục vụ mục đích bán trà. Những cửa hàng trà có AI vì thế có thể được xem như lớp giao diện dễ tiếp cận nhất của một xu hướng đang mở rộng.

Công nghệ phân tích lưỡi và bắt mạch bằng AI đang được thử nghiệm trong nhiều mô hình dịch vụ liên quan đến Trung y tại Trung Quốc. (Nguồn ảnh: Que Tang Yu Fang)

Tuy nhiên, việc một hệ thống có thể chụp ảnh lưỡi hoặc đo tín hiệu mạch trong vài giây không đồng nghĩa nó có thể chẩn đoán sức khỏe chính xác như bác sĩ. Kết quả của AI còn phụ thuộc vào chất lượng hình ảnh, vị trí cảm biến, dữ liệu huấn luyện và cách thuật toán được xây dựng. Khi số lượng nhóm thể chất cần phân loại tăng lên, độ chính xác của một số hệ thống phân tích hình ảnh cũng có thể giảm. Vì vậy, ranh giới giữa “tư vấn trà cá nhân hóa” và “chẩn đoán bệnh bằng AI” cần được xác định rõ, đặc biệt khi người dùng có thể dễ dàng hiểu nhầm một báo cáo do máy tạo ra là kết luận y khoa.

Dù còn nhiều câu hỏi về độ chính xác và trách nhiệm, sự xuất hiện của AI trong tiệm trà Trung Quốc cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý: công nghệ đang biến những sản phẩm quen thuộc thành dịch vụ được cá nhân hóa bằng dữ liệu. Từ một cốc trà, doanh nghiệp có thể tạo ra cả quy trình gồm kiểm tra, phân tích, tư vấn và pha chế tự động. Nếu xu hướng này tiếp tục mở rộng, AI có thể không còn chỉ là công cụ đứng phía sau màn hình mà trở thành “nhân viên tư vấn” ngay tại quầy, tham gia trực tiếp vào cách người tiêu dùng lựa chọn những thứ họ sử dụng mỗi ngày.