Tổng thống Donald Trump đã khiến hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO rơi vào tình trạng hỗn loạn vào ngày thứ Tư khi yêu cầu Mỹ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha và tiếp tục đưa ra yêu sách về Greenland của Đan Mạch.

Phát biểu tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ, ông Trump gọi Madrid là “một đối tác tồi tệ” trong NATO khi chỉ trích các đồng minh không ủng hộ cuộc chiến với Iran và ra lệnh cho Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ngừng toàn bộ hoạt động thương mại với Tây Ban Nha.

Những phát biểu của ông Trump, đồng thời tuyên bố lệnh ngừng bắn mong manh với Iran đã chấm dứt, đã làm lu mờ hội nghị thượng đỉnh. Hội nghị diễn ra với kỳ vọng từ các nhà lãnh đạo châu Âu là thể hiện sự đoàn kết, ủng hộ Ukraine và khép lại hàng loạt tranh cãi đe dọa chia rẽ liên minh quân sự này.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte, đã nỗ lực trấn an những lo ngại của ông Trump về chi tiêu quốc phòng, Iran và Greenland, đồng thời ca ngợi Tổng thống Mỹ vì đã đưa những vấn đề này ra ánh sáng.

Những phát biểu này cũng làm suy yếu thông điệp được chuẩn bị kỹ lưỡng trước hội nghị rằng các nước NATO châu Âu đã tăng cường chi tiêu quốc phòng, với ít nhất 50 tỷ USD cho các sáng kiến quốc phòng được công bố vào thứ Ba.

Washington và Madrid đã nhiều lần bất đồng, khi Tây Ban Nha công khai bác bỏ yêu cầu của ông Trump về việc các nước châu Âu phải tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và tự chi trả cho an ninh của mình.

Chính phủ xã hội chủ nghĩa của Madrid cũng từ chối cho phép Mỹ sử dụng không phận hoặc căn cứ trên lãnh thổ mình cho cuộc chiến với Iran.

“Tây Ban Nha là một nguyên nhân lãng phí. Chúng tôi không muốn làm ăn gì với Tây Ban Nha nữa. Nhân tiện, tôi muốn cắt đứt hoàn toàn. Tây Ban Nha là một đối tác tồi tệ trong NATO. Họ không tham gia, không đóng góp. Tôi không muốn liên quan gì đến Tây Ban Nha. Hãy cắt đứt toàn bộ thương mại với Tây Ban Nha, kể cả các chuyến thăm.” - Ông Trump nói.

Đáp lại, Văn phòng Thủ tướng Pedro Sanchez cho biết họ coi các phát biểu của ông Trump là chuyện bình thường, đồng thời nhấn mạnh quan hệ song phương mang lại lợi ích cho cả hai nước.

Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia viết trên X để đáp lại rằng: “Chúng tôi là một quốc gia có chủ quyền, dân chủ, bảo vệ chủ nghĩa đa phương và hòa bình. Điều tồi tệ là nhầm lẫn ngoại giao với bắt nạt.”

Khi được hỏi về phát biểu của ông Trump, một nhà ngoại giao NATO cho biết: “Câu trả lời cho mọi câu hỏi mà Tổng thống Mỹ đặt ra đều rõ ràng: xây dựng một NATO mang tính châu Âu hơn. Đó là điều chúng tôi đang làm ở Ankara.”

Ông Trump cũng một lần nữa yêu cầu Mỹ kiểm soát Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, làm dấy lên lại vấn đề từng gây căng thẳng nghiêm trọng cho liên minh đã bảo đảm an ninh phương Tây từ thời Chiến tranh Lạnh.

“Greenland rất quan trọng đối với Mỹ, nhưng không quan trọng với Đan Mạch. Thực tế, khi Đan Mạch bị phát xít Đức chiếm đóng chưa đầy một ngày – Hitler đánh bại họ trong một ngày, chiếm đóng – họ đã nhờ chúng tôi chăm sóc Greenland. Thực tế, chúng tôi đã tiếp quản Greenland, rồi ngớ ngẩn là lại trả lại.”

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen một lần nữa khẳng định Greenland không phải là đối tượng để mua bán.

“Chúng tôi sẵn sàng bảo vệ từng tấc đất của NATO, bao gồm cả lãnh thổ của mình,” bà nói.