Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Global Challenges, các nhà khoa học đã tổng hợp nhiều công trình thuộc các lĩnh vực khác nhau như an ninh lương thực, vũ khí sinh học và núi lửa. Họ tìm kiếm những đặc điểm giúp một quốc gia hoặc cộng đồng duy trì hoạt động và đáp ứng nhu cầu cơ bản trong những tình huống khủng hoảng nghiêm trọng.

Theo nhóm nghiên cứu, các thảm họa này có thể rất khác nhau nhưng thường gây ra một vấn đề chung: hệ thống lương thực bị đe dọa. Nếu mùa màng thất bát hoặc mạng lưới thương mại quốc tế bị gián đoạn, nhiều quốc gia có thể nhanh chóng thiếu thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu.

Vì vậy, những quốc gia giàu có, có nền công nghiệp phát triển và không phụ thuộc quá nhiều vào hàng hóa nhập khẩu thường có lợi thế hơn.

Địa lý cũng đóng vai trò quan trọng. Các quốc đảo lớn có thể dễ dàng hạn chế sự phụ thuộc vào bên ngoài hơn các khu vực nằm giữa lục địa, nhưng lợi thế này chỉ phát huy nếu nền kinh tế của họ đủ khả năng tự cung cấp những nhu cầu cơ bản.

Nhóm nghiên cứu cũng nhận thấy, các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc nằm trong những khu vực có nguy cơ liên quan đến xung đột hạt nhân sẽ chịu rủi ro lớn hơn nếu chiến tranh xảy ra. Theo cách đánh giá này, Bắc bán cầu có thể dễ bị ảnh hưởng hơn Nam bán cầu trong một cuộc xung đột hạt nhân quy mô lớn.

Nam bán cầu còn có một số lợi thế khác. Khu vực này có ít núi lửa hơn, trong khi diện tích đại dương lớn có thể giúp giảm bớt một số tác động khí hậu.

Từ nhiều yếu tố khác nhau, Australia đứng đầu danh sách. Quốc gia này nằm ở Nam bán cầu và cách xa những khu vực có nguy cơ xảy ra xung đột hạt nhân cao hơn, đồng thời là một trong những nước sản xuất lương thực lớn. Australia cũng có nhiều vùng khí hậu khác nhau và sở hữu cơ sở hạ tầng năng lượng đáng kể, giúp nước này có thêm khả năng duy trì nguồn cung trong trường hợp thương mại toàn cầu gặp sự cố.

Đứng sau Australia là Argentina, Brazil và New Zealand. New Zealand có nhiều lợi thế nhờ vị trí biệt lập và nguồn tài nguyên, nhưng lại có núi lửa đang hoạt động, nền công nghiệp tương đối nhỏ và có nguy cơ chịu ảnh hưởng của sóng thần. Argentina và Brazil có tiềm năng về lương thực và tài nguyên, nhưng nghiên cứu cho rằng mức độ bất bình đẳng và những vấn đề về ổn định chính trị có thể làm giảm khả năng ứng phó với khủng hoảng.

Iceland cũng từng được xem là một ứng viên tiềm năng cho nơi trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, vị trí ở cực bắc khiến nước này dễ chịu tác động nếu một thảm họa lớn làm giảm lượng ánh sáng mặt trời, kéo theo những thay đổi mạnh về nhiệt độ và sản xuất lương thực.

Mỹ, dù có nền kinh tế và công nghiệp lớn, lại không nằm trong nhóm dẫn đầu. Nước này có nguy cơ chịu ảnh hưởng đáng kể từ bão địa từ do vị trí địa lý, đồng thời có liên quan trực tiếp đến các rủi ro từ xung đột hạt nhân.

Tuy nhiên, Australia không phải một “nơi trú ẩn an toàn tuyệt đối”. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng không có quốc gia nào có thể chống chọi tốt với mọi loại thảm họa, bởi mỗi nơi đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng.

Ngoài tiền bạc hay tài nguyên, cách một quốc gia tổ chức xã hội cũng có thể quyết định khả năng vượt qua thảm họa. Các nhà nghiên cứu cho rằng một hệ thống quản trị hiệu quả, khả năng ra quyết định nhanh và mức độ bình đẳng cao có thể giúp xã hội phối hợp tốt hơn khi khủng hoảng xảy ra. Ngược lại, bất bình đẳng lớn có thể làm suy yếu năng lực quản lý và khiến việc ứng phó trở nên khó khăn.