Phát hiện mới về cấu trúc bên trong Mặt trời

Các nhà thiên văn học đã phát hiện những dấu hiệu cho thấy cấu trúc bên trong Mặt trời có thể đang thay đổi theo cách chưa từng được ghi nhận trước đây.

Tâm Anh (TH) 04/06/2026 13:03

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, các chuyên gia cho biết đã có phát hiện trên sau gần 40 năm quan sát "nhịp tim" của Mặt trời. Qua đó, họ phát hiện hoạt động từ trường bên trong Mặt trời đang dần tập trung vào các lớp nông hơn dưới bề mặt.

Nhóm chuyên gia đã nghiên cứu dao động sóng âm lan truyền trong lòng Mặt trời. Bằng cách phân tích các dao động này, họ có thể nghiên cứu cấu trúc và hoạt động bên trong của ngôi sao mà không cần quan sát trực tiếp.

Nhóm nghiên cứu cho hay đã sử dụng dữ liệu thu thập trong giai đoạn từ năm 1987 - 2025 từ 6 kính viễn vọng thuộc Mạng lưới quan sát dao động Mặt trời Birmingham (BiSON). Các dữ liệu này ghi lại những thay đổi tinh vi trong tần số dao động của Mặt trời qua nhiều chu kỳ hoạt động.

Kết quả cho thấy kể từ chu kỳ Mặt trời 23, mối liên hệ giữa các dao động bên trong và những chỉ số hoạt động quan sát được trên bề mặt đã thay đổi đáng kể. Đặc biệt, những rung động ở dải tần số thấp, trung bình và cao đều cho thấy hoạt động từ trường đang bị "nén" vào một lớp ngày càng nông ngay bên dưới quang quyển - lớp bề mặt phát sáng mà con người có thể quan sát được của Mặt trời.

Chuyên gia phát hiện dấu hiệu bất thường trong "nhịp tim" của Mặt trời. Ảnh: SDO/NASA.

GS Bill Chaplin - tác giả chính của nghiên cứu thuộc Đại học Birmingham (Anh) cho hay Mặt trời có một dạng "nhịp sinh học" riêng, tạo ra các giai đoạn hoạt động từ trường mạnh và yếu luân phiên. Tuy nhiên, các phép đo truyền thống trên bề mặt có thể chưa phản ánh đầy đủ những biến đổi đang diễn ra sâu bên trong Mặt trời.

Nhóm nghiên cứu nhận định phát hiện mới không đơn thuần là hệ quả của việc từ trường Mặt trời suy yếu mà có thể phản ánh sự tái tổ chức cấu trúc bên trong cách năng lượng từ trường được lưu trữ và vận chuyển.

Điều này giúp giải thích vì sao chu kỳ Mặt trời 25 hiện nay dù có vẻ kém nổi bật qua các dấu hiệu bề mặt nhưng thực tế lại có mức độ hoạt động mạnh hơn khi quan sát bằng dữ liệu địa chấn.

Các chuyên gia cho biết sẽ tiếp tục theo dõi phần còn lại của chu kỳ Mặt trời 25 và chu kỳ Mặt trời 26, dự kiến bắt đầu vào khoảng năm 2030, nhằm xác định xem đây là xu hướng lâu dài hay chỉ là một biến động tạm thời của ngôi sao này.

Theo các nhà khoa học, hoạt động của Mặt trời có ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết không gian, bao gồm các cơn bão từ có thể tác động đến vệ tinh, hệ thống định vị, thông tin liên lạc và lưới điện trên Trái đất. Do đó, việc hiểu rõ những thay đổi trong "nhịp tim" của Mặt trời có thể nâng cao khả năng dự báo chính xác các hiện tượng này.

Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.

#Cấu trúc bên trong Mặt trời #Mặt trời #chu kỳ Mặt trời

Phát hiện từ trường ở các ngoại hành tinh, tồn tại sự sống ngoài Hệ Mặt trời?

Các nhà thiên văn học tìm được bằng chứng về sự hiện diện của từ trường trên các ngoại hành tinh, mở ra kỳ vọng sẽ có thể tìm thấy sự sống ngoài Hệ Mặt trời.

Dựa trên hành vi của gió trên 7 hành tinh khí khổng lồ và nóng ở ngoài Hệ Mặt trời, các nhà thiên văn học đã tìm được bằng chứng mạnh mẽ nhất cho thấy các ngoại hành tinh cũng sở hữu từ trường như Trái đất và 5 hành tinh khác trong Hệ Mặt trời.

Các nhà thiên văn học có phát hiện mới dựa trên các quan sát bằng kính viễn vọng ở Chile và bang Hawaii (Mỹ). Khám phá này cung cấp thêm hiểu biết về các ngoại hành tinh khi cho thấy ít nhất một số hành tinh có chung đặc điểm quan trọng với 6 trong số 8 hành tinh trong Hệ Mặt trời.

Xem chi tiết

Liệu Trái Đất có thể thoát khỏi nguy cơ bị Mặt trời 'nuốt chửng'?

Các nhà thiên văn học phát hiện ra rằng, các sao khổng lồ đỏ có sức phá hoại đối với các hành tinh lân cận lớn hơn dự kiến.

Các nhà thiên văn học sử dụng Vệ tinh Khảo sát Ngoại hành tinh Quá cảnh (TESS) của NASA, đã phát hiện ra rằng các ngôi sao già ở giai đoạn được gọi là "sao khổng lồ đỏ" có sức tàn phá đối với các hành tinh gần quỹ đạo của nó mạnh hơn so với suy nghĩ trước đây. Phát hiện này rất quan trọng để hiểu được số phận của Trái đất và toàn bộ hệ mặt trời khi Mặt trời tiến hóa thành sao khổng lồ đỏ trong tương lai.

Cụ thể, các nhà khoa học sử dụng Vệ tinh Khảo sát Ngoại hành tinh Quá cảnh (TESS ) để tìm kiếm các hành tinh ngoài hệ mặt trời bằng cách quan sát sự giảm độ sáng mờ nhạt của ánh sáng sao khi một hành tinh ngoài hệ mặt trời đi ngang qua phía trước ngôi sao chủ của nó (gọi là hiện tượng "quá cảnh"). Các nhà nghiên cứu bắt đầu với dữ liệu ban đầu từ các hệ hành tinh của gần 500.000 ngôi sao chủ, cuối cùng lọc ra khoảng 15.000 tín hiệu hành tinh tiềm năng được Vệ tinh Khảo sát Ngoại hành tinh Quá cảnh ( TESS ) phát hiện.

Xem chi tiết

Phát hiện mới về mặt trăng lớn nhất Hệ Mặt trời

Theo nghiên cứu mới, Ganymede - mặt trăng lớn nhất của sao Mộc và cũng là mặt trăng lớn nhất trong Hệ Mặt trời - đang nóng lên.

Mặt trăng Ganymede là một trong 4 vệ tinh lớn của sao Mộc. Được nhà bác học Galileo Galilei phát hiện từ đầu thế kỷ thứ 17, Ganymede mang những đặc điểm độc đáo bao gồm: kích thước to hơn cả sao Thủy; là mặt trăng duy nhất trong Thái Dương hệ có từ trường...

Từ quyển của mặt trăng Ganymede được cung cấp năng lượng bởi chất lỏng sắt dẫn điện đang chuyển động bên trong lõi gần giống với Trái đất, gọi là cơ chế Dynamo. Dù vậy, Ganymede vẫn có những khác biệt cơ bản so với Trái Đất về phương diện này.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Tìm thấy thiên thể bí ẩn, phát ra tín hiệu kỳ lạ trong vũ trụ

Kính viễn vọng tia X Chandra của NASA phát hiện ra một thiên thể bí ẩn, kỳ quặc, nó phát ra sóng vô tuyến và tia X cứ sau mỗi 44 phút.

“Giao diện” ngoạn mục ở trung tâm Tinh vân Bướm

Cách Trái Đất khoảng 3.400 năm ánh sáng, ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm đã được ghi lại hình ảnh lần đầu tiên.

Cuộc chiến Nam – Bắc triều giữa nhà Mạc và nhà Lê đã tàn phá Đại Việt ra sao?

Trong gần sáu thập niên, Đại Việt chìm trong cuộc nội chiến khốc liệt giữa hai triều đại đối địch, để lại những vết thương sâu sắc cho đất nước.

Bức tranh hơn 500 tuổi nghi vẽ hoàng hậu nổi tiếng nước Anh

Theo các chuyên gia, bức vẽ của họa sĩ người Đức Hans Holbein the Younger thực hiện vào khoảng những năm 1530 có thể là chân dung của hoàng hậu Anh Anne Boleyn.

Lần đầu ghép cả gan và thận lợn biến đổi gene cho người

Một bệnh nhân mới được cấy ghép đồng thời 2 quả thận và gan từ lợn biến đổi gene. Đây là ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn biến đổi gene đầu tiên trên thế giới.

NASA sẵn sàng chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng 6

Theo thông báo của NASA, máy bay X-59 đã sẵn sàng cho chuyến bay siêu thanh Mach 1.6 (1.960 km/h) đầu tiên trong tháng 6.

Dự đoán ngày mới 5/6/2026 cho 12 con giáp: Tuất tiêu tiền không phải nghĩ

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Tuất cân nhắc các phương án để sớm có quyết định riêng và tiêu tiền không phải nghĩ nhiều.

[INFOGRAPHIC] Loài cá Ông Chuông quý hiếm có trí thông minh cao

Cá Ông Chuông là thành viên lớn trong họ cá heo, có hộp sọ giống cá voi sát thủ. Chúng khá thông minh, chuyên hợp tác săn mồi.

Độc đáo 'thác nước' được tạo thành từ các cột đá bazan cổ xưa

Khác với những thác nước thông thường, Šomoška có những cột đá bazan giống như đổ xuống từ trên cao.

Chất độc đáng sợ của loài hoa đẹp mang cái tên gây giật mình

Giữa những đồng cỏ châu Âu khi mùa hè vừa khép lại, một loài hoa tím thanh nhã bất ngờ xuất hiện, đẹp đến mức khó ai ngờ nó lại chứa chất độc chết người.