Con người sắp có những khu vườn đầu tiên ngoài Trái Đất?

Một ngày nào đó, những khu vườn đầu tiên của nhân loại có thể không nằm trên Trái Đất, mà mọc lên giữa những căn cứ ngoài không gian.

Trồng cây ngoài không gian từng được xem là ý tưởng gần như viễn tưởng. Nhưng ngày nay, các nhà khoa học đã thực sự đưa nhiều loại cây lên quỹ đạo và quan sát chúng sinh trưởng trong môi trường vi trọng lực. Mục tiêu không chỉ là tạo ra rau tươi cho phi hành gia, mà còn tìm cách xây dựng những hệ sinh thái nhân tạo có thể hỗ trợ các chuyến du hành dài ngày tới Mặt Trăng, sao Hỏa và xa hơn nữa.

Ảnh: issnationallab

Một trong những nơi quan trọng nhất cho các thí nghiệm này là Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). NASA đã phát triển hệ thống Veggie, một “khu vườn không gian” sử dụng đèn LED và môi trường kiểm soát để trồng rau. Các phi hành gia từng thu hoạch xà lách, cải Mizuna, củ cải, đậu Hà Lan và một số loại cây khác. Những luống cây nhỏ bé ấy có ý nghĩa lớn: chúng giúp các nhà khoa học tìm hiểu cách thực vật thích nghi khi không còn trọng lực quen thuộc của Trái Đất.

Ảnh: the-scientist

Trên Trái Đất, rễ cây thường mọc xuống và thân hướng lên nhờ trọng lực. Nhưng trong không gian, cây mất đi “la bàn” tự nhiên này. Thay vào đó, chúng phải dựa nhiều hơn vào ánh sáng và các tín hiệu hóa học để định hướng sự phát triển. Điều đáng kinh ngạc là cây vẫn có thể nảy mầm, mọc rễ và tạo ra lá trong điều kiện vi trọng lực.

Năm 2015, các phi hành gia trên ISS thậm chí đã ăn xà lách trồng trong không gian. Đây là một cột mốc mang tính biểu tượng: lần đầu tiên con người có thể trồng và thưởng thức một loại thực phẩm được gieo trồng ngoài Trái Đất.

Ảnh: space

Nhưng nếu muốn đưa con người tới sao Hỏa, vài khay rau là chưa đủ. Các nhà khoa học phải giải quyết hàng loạt vấn đề: cây cần nước, chất dinh dưỡng, ánh sáng và không khí; trong khi mỗi kilogram vật tư đưa từ Trái Đất lên quỹ đạo đều có giá trị. Vì vậy, tương lai có thể là những hệ thống khép kín, trong đó chất thải của con người được xử lý để cung cấp dinh dưỡng cho cây, còn thực vật hấp thụ carbon dioxide và giải phóng oxygen.

Một khu vườn như vậy còn có thể mang giá trị tinh thần. Giữa một con tàu vũ trụ lạnh lẽo hoặc căn cứ kín mít trên sao Hỏa, màu xanh của một chiếc lá có thể trở thành lời nhắc nhở rằng con người vẫn đang mang theo một phần Trái Đất bên mình.

Có lẽ hình ảnh gây xúc động nhất của thời đại du hành liên hành tinh sẽ không phải là một phi hành gia đặt chân lên thế giới xa lạ, mà là một hạt giống đầu tiên nảy mầm trên đó.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Radio thiên văn thay đổi cách con người khám phá vũ trụ ra sao?

Radio thiên văn đã mở ra một "đôi tai" khổng lồ giúp nhân loại lắng nghe vũ trụ theo cách mà mắt người không bao giờ làm được.

Khi ngước nhìn bầu trời, chúng ta thường nghĩ đến những kính thiên văn quang học ghi lại ánh sáng từ các vì sao. Thế nhưng, vũ trụ còn phát ra vô số sóng vô tuyến mà mắt người hoàn toàn không thể nhìn thấy. Chính radio thiên văn là ngành khoa học chuyên thu nhận những tín hiệu ấy, mở ra một góc nhìn hoàn toàn mới về vũ trụ và dẫn đến nhiều khám phá làm thay đổi hiểu biết của con người.

Phát hiện khối nước lớn nhất vũ trụ, cách Trái Đất 12 tỷ năm ánh sáng

Các nhà thiên văn học đã phát hiện ra nguồn nước lớn nhất trong vũ trụ, cách Trái Đất 12 tỷ năm ánh sáng.

Sau nhiều năm quan sát và hợp tác nghiên cứu quốc tế, nhóm chuyên gia do Matt Bradford thuộc Phòng thí nghiệm Phản lực (JPL) của NASA dẫn đầu đã phát hiện khối nước lớn nhất từng được biết đến trong vũ trụ. Nguồn nước này nằm cách Trái Đất khoảng 12 tỷ năm ánh sáng, cho thấy nước đã hiện diện phổ biến ngay từ thời kỳ đầu hình thành vũ trụ.

anh-chup-man-hinh-2026-05-25-115422.png
Các nhà thiên văn học người Mỹ đã phát hiện ra nguồn nước lớn nhất trong vũ trụ, nằm cách Trái Đất 12 tỷ năm ánh sáng. Lượng nước này lớn hơn rất nhiều so với bất kỳ nguồn nước nào trên Trái Đất. Ảnh: @NASA/EAS.

Chúng ta có thể đã bỏ lỡ tín hiệu người ngoài hành tinh suốt nhiều năm

Dữ liệu từ kính thiên văn ALMA mở ra một dải tần số hoàn toàn mới, hé lộ cơ hội tìm kiếm nền văn minh ngoài Trái Đất.

Một nghiên cứu mới vừa công bố tại Hội nghị Thiên văn Quốc gia ở Birmingham cho thấy giới khoa học có thể đã bỏ qua một vùng sóng vô tuyến rất tiềm năng. Việc kiểm tra lại các dữ liệu lưu trữ từ hệ thống kính thiên văn ALMA tại Chile đã mở ra một hướng đi hoàn toàn mới, đồng thời chứng minh chúng ta từng quan sát nhiều hơn hàng triệu ngôi sao so với ước tính trước đây.

Suốt nhiều năm qua, giới khoa học chủ yếu chỉ tìm kiếm người ngoài hành tinh ở một dải sóng vô tuyến rất hẹp (từ 1.42 đến 1.66 GHz). Họ gọi đây là dải "hố nước" vì nó nằm giữa tần số phát ra của hai chất cấu tạo nên nước (hydro và hydroxyl). Các nhà nghiên cứu từng tin rằng dải sóng này vừa yên tĩnh vừa phổ biến, nên nếu có người ngoài hành tinh muốn phát tín hiệu liên lạc, họ cũng sẽ chọn chính khung giờ "phủ sóng" này.

Đọc nhiều nhất

Tin mới