Con người thường xem 100 tuổi là một cột mốc đặc biệt. Thế nhưng trong tự nhiên, tuổi thọ ấy vẫn chưa là gì nếu đặt cạnh một số sinh vật có thể tồn tại hàng trăm, hàng nghìn năm.

1. Bọt biển thủy tinh

Bọt biển thủy tinh là một trong những sinh vật có tuổi thọ đáng kinh ngạc nhất trên Trái đất. Một số loài trong nhóm này được ước tính có thể sống tới 15.000 năm, vượt xa tuổi thọ của hầu hết các sinh vật khác.

Dù có vẻ ngoài mỏng manh, bọt biển thủy tinh lại sinh sống trong môi trường biển sâu, thường ở độ sâu hơn 450m. Chúng được tìm thấy ở nhiều đại dương trên thế giới nhưng tương đối hiếm gặp.

2. Ngao đại dương

Một trong những động vật sống lâu nhất từng được ghi nhận là ngao đại dương (Arctica islandica). Năm 2006, các nhà khoa học phát hiện một cá thể ngoài khơi Iceland có tuổi thọ lên tới 507 năm.

Cá thể này được báo chí đặt biệt danh là “Ming”, theo tên triều đại nhà Minh của Trung Quốc, vốn tồn tại vào thời điểm con ngao được sinh ra. Tại Iceland, nó được gọi là “Hafrun”, một cái tên nữa có nghĩa gần với “bí ẩn của đại dương”.

Tuổi của ngao đại dương có thể được xác định tương tự như cách tính tuổi của cây. Mỗi năm, một vòng tăng trưởng hình thành trên vỏ.

3. Cá mập Greenland

Cá mập Greenland là loài cá mập có tuổi thọ cao nhất được biết đến. Tuy nhiên, việc xác định tuổi của chúng khó hơn nhiều so với các loài cá mập khác.

Hầu hết cá mập có những vòng tăng trưởng trên các mô cứng ở vây. Cá mập Greenland lại không có mô cứng như vậy nên các nhà khoa học phải sử dụng phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ.

Bằng phương pháp này, các nhà nghiên cứu từng ước tính một con cá mập Greenland cái có tuổi từ 252 đến 512 năm. Loài này sống trong vùng nước lạnh và có tốc độ trao đổi chất rất chậm, yếu tố có thể góp phần giúp chúng duy trì sự sống trong nhiều thế kỷ.

4. Rùa khổng lồ Aldabra

Trong số các loài động vật trên cạn, rùa khổng lồ Aldabra là một trong những loài có tuổi thọ đáng nể nhất. Cá thể già nhất được biết đến có tên Adwaita, một con rùa đực được cho là đã khoảng 255 tuổi khi chết tại một vườn thú ở Kolkata, Ấn Độ vào năm 2006.

Adwaita được cho là đã nở vào khoảng năm 1750 và sống hơn 100 năm trong vườn thú. Loài rùa này có nguồn gốc từ đảo san hô Aldabra thuộc Seychelles.

Hiện khu vực này là nơi sinh sống của khoảng 100.000 con rùa khổng lồ Aldabra, tạo thành quần thể rùa lớn nhất thế giới.

5. Con người

Trong nhóm động vật có vú trên cạn, con người cũng sở hữu một kỷ lục đáng chú ý. Jeanne Calment, người Pháp, được công nhận là người có tuổi thọ cao nhất từng được xác minh, khi sống tới 122 năm và 164 ngày.

Calment sinh năm 1875 tại thành phố Arles, Pháp và qua đời năm 1997. Bà cho rằng tuổi thọ của mình có liên quan đến việc ít căng thẳng và luôn giữ khiếu hài hước.

Điều thú vị là Calment không duy trì một lối sống đặc biệt nghiêm ngặt. Bà từng hút thuốc sau mỗi bữa ăn và chỉ bỏ thuốc khi đã 117 tuổi.

6. Chuột chũi trụi lông

Với một loài gặm nhấm nhỏ bé, chuột chũi trụi lông có tuổi thọ đáng kinh ngạc. Năm 2020, một cá thể đực được ghi nhận đã sống tới 37 năm, khiến nó trở thành loài gặm nhấm sống lâu nhất được biết đến.

Không chỉ sống lâu, chuột chũi trụi lông còn sở hữu nhiều khả năng đặc biệt. Chúng có thể sống khoảng 18 phút trong điều kiện không có oxy và có khả năng chống lại nhiều loại ung thư.

Việc sống sâu dưới lòng đất cũng giúp chúng tránh được nhiều kẻ săn mồi. Các nghiên cứu cho thấy tế bào của chúng có khả năng sao chép chính xác hơn và ít bị tổn thương, có thể góp phần vào tuổi thọ đặc biệt này.

7. Vẹt mào hồng Cookie

Ở nhóm chim, kỷ lục thuộc về Cookie, một con vẹt mào hồng (Cacatua leadbeateri) từng sống tại vườn thú Brookfield ở Chicago, Mỹ.

Năm 2014, Cookie được Guinness World Records công nhận là con vẹt già nhất thế giới khi đã 81 tuổi. Nó sau đó qua đời vào năm 2016, hưởng thọ 83 tuổi.

Đáng chú ý, Cookie sống lâu hơn con vẹt mào hồng có tuổi thọ cao thứ hai tới 52 năm.

Điều gì giúp những loài này sống lâu đến vậy?

Những sinh vật có tuổi thọ vượt xa con người cho thấy quá trình lão hóa trong tự nhiên không diễn ra theo một công thức duy nhất. Môi trường sống, tốc độ trao đổi chất, khả năng sửa chữa tổn thương ở tế bào và mức độ đối mặt với kẻ săn mồi đều có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ.

Việc nghiên cứu những loài sống lâu nhất thế giới vì thế không chỉ giúp con người hiểu thêm về tự nhiên. Các cơ chế giúp chúng duy trì cơ thể trong hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn năm cũng có thể cung cấp những manh mối quan trọng cho các nghiên cứu về lão hóa và sức khỏe con người.