Trong nhiều năm, cuộc gọi thoại truyền thống dần bị xem là công nghệ lỗi thời khi smartphone và internet di động đưa các ứng dụng nhắn tin, gọi video lên ngôi. Thế nhưng tại Nga, xu hướng này đang bất ngờ đảo chiều. Trong nửa đầu năm 2026, lưu lượng cuộc gọi thoại di động tại nước này tăng khoảng 25-30%, trong khi lưu lượng dữ liệu trên mạng di động lại giảm 10-15%. Đây là sự thay đổi đáng chú ý bởi dữ liệu di động đã duy trì đà tăng trong suốt nhiều năm cùng với sự phổ biến của video trực tuyến, mạng xã hội và các ứng dụng OTT. Điều đáng nói là người Nga không thực sự giảm nhu cầu sử dụng internet. Thay vào đó, họ đang thay đổi con đường để truy cập mạng và liên lạc, chuyển những hoạt động cần nhiều dữ liệu sang Wi-Fi và đường truyền cố định, đồng thời quay lại sử dụng mạng thoại truyền thống khi cần một phương thức kết nối ổn định.

Lưu lượng cuộc gọi thoại di động tại Nga tăng mạnh trong khi dữ liệu internet di động lần đầu ghi nhận xu hướng giảm.

Sự dịch chuyển này thể hiện rõ khi đặt các loại hạ tầng cạnh nhau. Trong lúc internet di động suy giảm, lưu lượng trên mạng băng rộng cố định tại Nga lại tăng khoảng 18-20%. Điều đó cho thấy người dùng vẫn xem video, làm việc trực tuyến, sử dụng mạng xã hội hay các dịch vụ internet như trước, nhưng có xu hướng thực hiện những tác vụ này tại nhà, văn phòng hoặc những nơi có Wi-Fi ổn định. Khi ra ngoài, thay vì liên tục xem video độ phân giải cao hay thực hiện cuộc gọi video qua mạng di động, người dùng có thể trì hoãn các hoạt động tiêu tốn nhiều băng thông cho đến khi trở lại vùng có kết nối cố định. Trong khi đó, cuộc gọi thoại trên mạng di động được sử dụng cho nhu cầu liên lạc cơ bản. Sự thay đổi này không phản ánh việc người dân “chán internet”, mà cho thấy tính ổn định đang trở thành yếu tố quyết định cách họ sử dụng từng loại kết nối. Khi một kênh gặp vấn đề, người dùng nhanh chóng phân bổ lại nhu cầu sang hạ tầng còn hoạt động tốt hơn.

Nguyên nhân quan trọng đứng sau hiện tượng này được cho là tình trạng internet di động thiếu ổn định tại một số khu vực do các biện pháp hạn chế và những gián đoạn kỹ thuật. Khi kết nối dữ liệu tế bào không còn đảm bảo khả năng truy cập liên tục, các dịch vụ phụ thuộc vào internet như gọi thoại OTT hay gọi video cũng chịu ảnh hưởng. Những ứng dụng phổ biến như Telegram hoặc WhatsApp vì thế có thể không còn là lựa chọn thuận tiện trong một số tình huống. Cuộc gọi qua mạng di động truyền thống, bao gồm GSM hoặc VoLTE, lại trở thành phương án dự phòng có tính sẵn sàng cao hơn. Chuyên gia Oleg Yablokov thuộc Sáng kiến Công nghệ Quốc gia Nga (NTI) cho rằng hiện tượng này không phải dấu hiệu người tiêu dùng mất hứng thú với internet, mà là sự phân bổ lại lưu lượng giữa các loại hạ tầng để duy trì trải nghiệm sử dụng. Nói cách khác, người dùng đang thích nghi với điều kiện kết nối thay đổi thay vì từ bỏ các dịch vụ trực tuyến.

Trong khi mạng di động phải đối mặt với sự sụt giảm dữ liệu, mạng cố định lại chịu thêm áp lực từ một loạt xu hướng công nghệ mới. Sự phát triển của AI tạo sinh, trợ lý ảo, video chất lượng cao và thiết bị nhà thông minh đang khiến nhu cầu truyền tải dữ liệu ngày càng lớn. Các dịch vụ AI hiện đại có thể yêu cầu kết nối ổn định và độ trễ thấp để gửi dữ liệu cũng như nhận phản hồi gần như theo thời gian thực. Wi-Fi sử dụng đường truyền cố định vì thế trở thành lựa chọn phù hợp hơn cho những tác vụ cần băng thông lớn. Không chỉ người dùng cá nhân, doanh nghiệp cũng đang góp phần thúc đẩy nhu cầu này. Hệ thống thanh toán POS, phần mềm quản lý, camera, kho vận và mạng Wi-Fi phục vụ khách hàng đều cần một kết nối ổn định để hoạt động liên tục. Khi nhiều hoạt động được chuyển sang hạ tầng cố định, các nhà cung cấp băng rộng phải đối mặt với yêu cầu mở rộng công suất và duy trì chất lượng dịch vụ.

Người dùng đang chuyển các tác vụ cần nhiều băng thông sang Wi-Fi và mạng cố định khi kết nối di động thiếu ổn định.

Sự trở lại của cuộc gọi thoại truyền thống vì thế không hẳn là một bước lùi công nghệ, mà là minh chứng cho cách người dùng thích nghi khi hạ tầng thay đổi. Internet di động vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng khi tính ổn định bị ảnh hưởng, những công nghệ tưởng như đã lỗi thời lại có thể nhanh chóng tìm thấy vị trí mới. Mạng thoại đảm nhiệm nhiệm vụ liên lạc cơ bản, trong khi cáp quang và Wi-Fi gánh phần lớn lưu lượng dữ liệu nặng. Với các nhà mạng, diễn biến tại Nga cũng cho thấy việc phát triển hạ tầng không nên chỉ tập trung vào một phương thức kết nối. Một hệ thống viễn thông đủ sức chống chịu cần có nhiều lớp dự phòng, từ mạng di động, mạng thoại đến băng rộng cố định. Trong thế giới ngày càng phụ thuộc vào internet, tốc độ không phải lúc nào cũng là yếu tố quan trọng nhất; khi xảy ra sự cố, độ tin cậy của kết nối mới là thứ quyết định người dùng sẽ chọn công nghệ nào.