Năm học 2026 - 2027, công tác tuyển sinh đầu cấp tại Nghệ An diễn ra trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, mở ra nhiều thay đổi đáng chú ý. Việc điều chỉnh địa giới hành chính sau sáp nhập giúp gia tăng số lượng trường học trên cùng địa bàn, qua đó tạo thêm lựa chọn cho phụ huynh và học sinh.

Thay vì chỉ giới hạn trong một vài cơ sở giáo dục như trước, phụ huynh nay có thể cân nhắc nhiều trường phù hợp với điều kiện đi lại, học tập của con em. Điều này góp phần giảm áp lực “trái tuyến”, đồng thời phân bổ học sinh hợp lý hơn, hạn chế tình trạng quá tải cục bộ tại một số trường.

Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi, mô hình mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý. Nếu không có phương án tổ chức khoa học, nguy cơ mất cân đối giữa các trường, đặc biệt tại khu vực trung tâm, vẫn có thể xảy ra.

Theo Hướng dẫn số 1058/SGD&ĐT-GDTrH, GDTH ngày 10/4 của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, công tác tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 phải đảm bảo khách quan, công bằng, nghiêm túc và thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phổ cập giáo dục. Đồng thời, trong bối cảnh mới, việc tuyển sinh không cứng nhắc theo địa giới hành chính cấp xã, hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện trong giai đoạn cơ bản.

Ở bậc tiểu học, tuyển sinh lớp 1 được thực hiện theo hình thức xét tuyển, căn cứ quy định của UBND cấp xã, phường. Đối tượng là trẻ 6 tuổi (sinh năm 2020), với mục tiêu huy động 100% trẻ trong độ tuổi ra lớp. Đáng chú ý, các trường tiểu học không được tổ chức thi tuyển, khảo sát đầu vào; không thu các khoản ngoài quy định, không tổ chức chọn lớp, chọn giáo viên, đảm bảo công bằng, minh bạch ngay từ bậc học đầu tiên.

Đối với bậc THCS, việc tuyển sinh lớp 6 cũng thực hiện theo hình thức xét tuyển, bảo đảm quyền học tập của học sinh và phù hợp điều kiện thực tế từng địa phương. Trường hợp số lượng hồ sơ vượt chỉ tiêu, các trường sẽ xét theo tiêu chí cụ thể như kết quả học tập, rèn luyện ở tiểu học, kết quả kiểm tra cuối cấp, đánh giá năng lực và thành tích trong các cuộc thi. Việc đánh giá năng lực, nếu tổ chức, phải đảm bảo công khai, minh bạch và không gây áp lực thi cử.

Một điểm mới đáng chú ý là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyển sinh. Ngành Giáo dục khuyến khích triển khai tuyển sinh trực tuyến, đồng thời khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm giấy tờ cho phụ huynh.

Cùng với đó, chính quyền địa phương được giao trách nhiệm chỉ đạo, phê duyệt kế hoạch tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu phù hợp với điều kiện thực tế. Các cơ sở giáo dục phải xây dựng, công khai kế hoạch tuyển sinh; người đứng đầu chịu trách nhiệm toàn diện về công tác này.

Dự kiến, toàn bộ công tác tuyển sinh đầu cấp trên địa bàn Nghệ An sẽ hoàn thành trước ngày 31/7/2026. Sau đó, các địa phương, nhà trường sẽ tổng hợp, báo cáo kết quả về Sở Giáo dục và Đào tạo để phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo.