Từ ngày 1/7/2026 tới đây, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em khi di chuyển bằng ôtô chính thức có hiệu lực tại Việt Nam. Theo đó, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m phải được trang bị thiết bị an toàn phù hợp khi ngồi trên xe.

Tuy nhiên, không ít phụ huynh vẫn còn nhầm lẫn giữa các khái niệm như ghế trẻ em, CRS, ECRS hay ISOFIX. Trên thực tế, QCVN 123:2024 không chỉ đơn thuần yêu cầu lắp ghế trẻ em mà còn đưa ra những tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể đối với thiết bị bảo vệ trẻ em trên ôtô.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024, thiết bị an toàn cho trẻ em là hệ thống được thiết kế để giữ trẻ ở tư thế ngồi hoặc nằm an toàn trên xe, đồng thời hạn chế tối đa sự dịch chuyển của cơ thể khi xảy ra va chạm hoặc phanh gấp.

Mục tiêu của thiết bị không chỉ là cố định vị trí của trẻ mà còn giúp phân tán lực tác động lên nhiều vùng cơ thể nhằm giảm thiểu nguy cơ chấn thương trong các tình huống nguy hiểm.

Điều này đồng nghĩa với việc một chiếc ghế trẻ em đạt chuẩn không chỉ cần vừa vặn với trẻ mà còn phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật về khả năng bảo vệ khi xảy ra tai nạn.

Ghế trẻ em CRS là gì?

QCVN 123:2024 phân loại thiết bị an toàn cho trẻ em thành hai nhóm chính, trong đó phổ biến nhất là CRS (Child Restraint System).

CRS là tổ hợp bao gồm ghế ngồi, dây đai an toàn, khóa cố định và các bộ phận điều chỉnh đi kèm. Tùy từng thiết kế, hệ thống này có thể bổ sung thêm nôi dành cho trẻ sơ sinh hoặc các tấm chắn va chạm nhằm tăng cường khả năng bảo vệ.

Điểm đặc trưng của CRS là sử dụng dây đai an toàn của xe để cố định ghế. Nhờ không yêu cầu hệ thống gắn kết chuyên biệt, CRS có thể lắp đặt trên hầu hết các mẫu xe đang lưu hành tại Việt Nam. Đây cũng là lý do loại ghế này hiện vẫn chiếm tỷ lệ lớn trên thị trường.

Ưu điểm lớn nhất của CRS là tính phổ thông và khả năng tương thích với nhiều dòng xe khác nhau. Người dùng không cần sở hữu xe có ISOFIX vẫn có thể sử dụng ghế trẻ em một cách hợp pháp và an toàn nếu lắp đặt đúng hướng dẫn.

Tuy nhiên, nhược điểm của CRS nằm ở việc phụ thuộc nhiều vào thao tác của người sử dụng. Theo các nghiên cứu được NHTSA dẫn lại, tỷ lệ lắp đặt hoặc sử dụng ghế trẻ em sai cách vẫn ở mức khá cao. Khảo sát NCRUSS tại Mỹ từng ghi nhận 46% ghế trẻ em có ít nhất một lỗi nghiêm trọng trong quá trình lắp đặt hoặc sử dụng, đủ để làm giảm hiệu quả bảo vệ khi xảy ra va chạm.

ECRS khác gì so với ghế trẻ em thông thường?

Nhóm thứ hai trong QCVN 123:2024 là ECRS (Enhanced Child Restraint System), hay còn gọi là hệ thống ghế trẻ em nâng cao.

Điểm khác biệt lớn nhất của ECRS nằm ở cách tiếp cận an toàn. Trong khi CRS chủ yếu dựa vào dây đai an toàn để cố định ghế, ECRS được phát triển dựa trên các tiêu chuẩn hiện đại như ISOFIX và i-Size.

Hệ thống này sử dụng các điểm neo cố định được tích hợp sẵn trên xe, giúp ghế gắn chắc chắn hơn, hạn chế sai sót từ người dùng và đảm bảo khả năng bảo vệ ổn định hơn trong nhiều tình huống va chạm.

Trong những năm gần đây, ISOFIX đã dần trở thành trang bị quen thuộc trên nhiều mẫu xe tại Việt Nam.

Không chỉ xuất hiện trên các dòng xe cao cấp, hệ thống này hiện đã được trang bị rộng rãi trên nhiều mẫu sedan, SUV và MPV phổ thông nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng xe gia đình ngày càng tăng cũng như các tiêu chuẩn an toàn mới dành cho trẻ em.

Tiêu chuẩn i-Size giúp ghế trẻ em an toàn hơn

Bên cạnh ISOFIX, nhiều mẫu ghế trẻ em hiện nay còn được quảng bá đạt chuẩn i-Size. Đây là tiêu chuẩn an toàn quốc tế thuộc nhóm ECRS, được xây dựng nhằm tăng cường khả năng bảo vệ trẻ em trong các tình huống va chạm, đặc biệt là va chạm bên hông.

Một trong những điểm nổi bật của i-Size là khả năng tương thích đồng bộ giữa ghế trẻ em và vị trí lắp đặt trên xe, giúp đơn giản hóa quá trình lựa chọn sản phẩm phù hợp.

QCVN 123:2024 vẫn cho phép sử dụng các hệ thống CRS được cố định bằng dây đai an toàn.

Điều này đồng nghĩa với việc những mẫu xe đời cũ hoặc các dòng xe không được trang bị ISOFIX vẫn có thể đáp ứng quy định mới mà không cần nâng cấp hay thay đổi phương tiện.

Tuy nhiên, người dùng cần đặc biệt lưu ý đến quy trình lắp đặt nhằm đảm bảo ghế được cố định đúng cách trước mỗi hành trình.

Khi quy định mới đi vào thực tế, ghế trẻ em nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những tiêu chí quan trọng khi người Việt lựa chọn ôtô phục vụ gia đình.

Không gian hàng ghế sau rộng rãi, cửa mở lớn, vị trí lắp ISOFIX thuận tiện hay khả năng đưa trẻ ra vào xe dễ dàng sẽ là những yếu tố được quan tâm nhiều hơn.