Theo dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện, giai đoạn 2027-2030, Nghệ An dự kiến bố trí khoảng 40 tỷ đồng, bình quân không quá 10 tỷ đồng mỗi năm.
Cụ thể, hộ nghèo và cận nghèo dự kiến được hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng cho hệ thống tấm quang điện và 3 triệu đồng cho hệ thống lưu trữ, tổng mức hỗ trợ không quá 9 triệu đồng/hộ.
Các hộ gia đình khác được hỗ trợ tối đa 2 triệu đồng cho hệ thống điện mặt trời và 2 triệu đồng cho hệ thống lưu trữ, tổng cộng không quá 4 triệu đồng/hộ.
Hệ thống lắp đặt phải có công suất từ 1 kWp trở lên; nếu có pin lưu trữ, dung lượng phải đạt tối thiểu 1 kWh. Các hộ được hỗ trợ phải cam kết sử dụng hệ thống đúng mục đích ít nhất 4 năm.
Theo số liệu thống kê, Nghệ An hiện có 964.905 hộ gia đình sử dụng điện, nhưng mới khoảng 2.200 hộ lắp đặt điện mặt trời mái nhà, chiếm 0,23%. Riêng năm 2026, toàn tỉnh có trên 1.900 hộ lắp đặt.
Thực tế, một số hộ gia đình đã ghi nhận hiệu quả tiết kiệm điện sau khi đầu tư hệ thống. Ông Nguyễn Văn Vui (phường Trường Vinh, Nghệ An) cho biết, gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời từ tháng 5/2025, với khoảng 80m² tấm pin, kết hợp pin lưu trữ và tủ điện 3 pha. Tổng chi phí đầu tư khoảng 225 triệu đồng.
Theo ông Vui, vào mùa đông, tiền điện của gia đình giảm còn khoảng 1-1,5 triệu đồng/tháng, so với mức 5-6 triệu đồng trước khi lắp đặt. Gia đình cũng chủ động sử dụng các thiết bị tiêu thụ điện lớn vào khoảng thời gian từ 10h đến 15h để tận dụng nguồn điện mặt trời.
“Tuy chi phí đầu tư ban đầu khá lớn nhưng đổi lại gia đình chủ động hơn về nguồn điện, không còn áp lực hóa đơn tiền điện hàng tháng”, ông Vui chia sẻ.
Việc sử dụng điện mặt trời mái nhà giúp người dân tận dụng nguồn năng lượng tự nhiên, giảm lượng điện mua từ lưới điện quốc gia. Nếu kết hợp pin lưu trữ, điện dư thừa ban ngày có thể được sử dụng vào buổi tối, tăng khả năng chủ động nguồn điện.
Không chỉ tiết kiệm chi phí, giải pháp này còn góp phần giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh và hạn chế áp lực lên hệ thống điện.
Bên cạnh lợi ích, chi phí đầu tư ban đầu vẫn là rào cản đối với nhiều hộ gia đình. Vì vậy, người dân cần cân nhắc nhu cầu sử dụng điện, diện tích mái nhà, khả năng tài chính và lựa chọn thiết bị đạt tiêu chuẩn, đơn vị thi công có chuyên môn.
Đặc biệt, cần quan tâm đến an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy và phương án thu hồi, tái chế tấm pin, pin lưu trữ khi hết vòng đời sử dụng.
Dự thảo sẽ được hoàn thiện, trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét trước khi trình HĐND tỉnh tại kỳ họp tới. Nếu được thông qua, chính sách được kỳ vọng tạo thêm động lực để người dân Nghệ An đầu tư điện mặt trời mái nhà, góp phần tiết kiệm năng lượng và xây dựng môi trường sống bền vững.