Đây là tháng 10 nóng nhất kể từ khi dữ liệu quan trắc được ghi nhận. Tháng 10 cũng là tháng thứ ba liên tiếp nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, sau tháng 8 và tháng 9.
Dựa trên dữ liệu ERA5 đến hết tháng 10, Copernicus dự báo nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2026 có khả năng nằm trong khoảng 1,56–1,61°C cao hơn thời kỳ tiền công nghiệp. Cơ quan này đánh giá gần như chắc chắn năm 2026 sẽ vượt 1,5°C và có khoảng 80% khả năng trở thành năm nóng thứ hai từng được ghi nhận, sau năm 2024.
Một trong những dấu hiệu đáng chú ý là nhiệt độ bề mặt biển tại các đại dương ngoài vùng cực đạt trung bình 20,95°C trong tháng 10, mức cao nhất từng ghi nhận cho tháng này.
Riêng vùng Niño 3.4 ở Thái Bình Dương nhiệt đới ghi nhận nhiệt độ bề mặt biển trung bình 29,94°C, cao hơn 3,21°C so với mức chuẩn. Đây là mức dị thường rất lớn, vượt những giá trị từng ghi nhận trong các đợt El Niño mạnh năm 1982–1983, 1997–1998 và 2015–2016.
Tuy nhiên, El Niño không phải nguyên nhân duy nhất của tình trạng nóng lên hiện nay. Nền nhiệt toàn cầu đã tăng lên trong nhiều thập kỷ do khí nhà kính từ hoạt động của con người. El Niño có thể làm nhiệt độ tăng thêm trong một giai đoạn, trên nền khí hậu vốn đã ấm hơn trước.
Một điểm cần phân biệt là ngưỡng 1,5°C trong các bản tin nhiệt độ hằng năm không hoàn toàn giống cách đánh giá mục tiêu của Hiệp định Paris.
Mục tiêu của Hiệp định Paris hướng tới hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp trong dài hạn. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), một năm riêng lẻ vượt 1,5°C không có nghĩa mục tiêu này đã chính thức bị vượt qua, bởi nhiệt độ từng năm còn chịu tác động của các dao động tự nhiên như El Niño, La Niña, núi lửa và biến động đại dương.
Điều đáng lo ngại hơn là Copernicus dự báo mức trung bình bốn năm 2023–2026 cũng có thể vượt 1,5°C. Đây là dấu hiệu cho thấy nhiệt độ cao không chỉ xuất hiện trong một năm bất thường mà đang kéo dài qua nhiều năm.
Nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng không đồng nghĩa mọi nơi đều nóng lên như nhau. Một số khu vực có thể trải qua những đợt lạnh bất thường, trong khi các vùng khác phải đối mặt với nắng nóng, hạn hán, cháy rừng hoặc mưa cực đoan.
Đối với Việt Nam, những biến động khí hậu toàn cầu có thể làm gia tăng rủi ro đối với sản xuất nông nghiệp, tài nguyên nước, sức khỏe cộng đồng và vùng ven biển. Tuy nhiên, tác động cụ thể còn phụ thuộc vào diễn biến khí hậu khu vực, địa hình và khả năng thích ứng của từng địa phương.
Dữ liệu tháng 10/2026 là thêm một cảnh báo về tốc độ nóng lên của hành tinh. Khi nền nhiệt toàn cầu tiếp tục ở mức cao, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính và tăng khả năng chống chịu trước các hiện tượng cực đoan trở nên cấp thiết hơn.
