Các nguồn tin từ Nga và Ấn Độ gần đây cho biết đàm phán về việc sản xuất tiêm kích thế hệ 5 Su-57 theo giấy phép tại Ấn Độ đã đạt những tiến triển đáng kể. Nếu đạt thỏa thuận, các dây chuyền từng được xây dựng để chế tạo hơn 220 tiêm kích Su-30MKI có thể được nâng cấp để phục vụ sản xuất Su-57. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, giúp Không quân Ấn Độ tiếp cận năng lực tác chiến thế hệ mới, đồng thời nâng cao trình độ công nghiệp quốc phòng trong nước.
Diễn biến này gợi lại phương án từng được cân nhắc trong thập niên 2010 là sản xuất Su-35 tại Ấn Độ với gói thầu Máy bay Chiến đấu Đa nhiệm Trung bình (MMRCA). Khi đó, Nga chào bán Su-35 như một lựa chọn cao cấp hơn MiG-35. Nếu được thông qua, đây có thể đã trở thành hợp đồng lớn nhất của chương trình Su-35 và tạo dấu ấn chiến lược đối với quan hệ quốc phòng Nga - Ấn.
Su-35 là ứng viên “ngoại lệ” trong MMRCA do thuộc phân khúc tiêm kích hạng nặng, trong khi các đối thủ chủ yếu là hạng trung hoặc nhẹ. Về tính năng, Su-35 vượt trội với khả năng mang tải lớn, radar công suất cao, tầm bay xa, trần bay cao và động cơ điều khiển vector lực đẩy ba chiều, cho phép cơ động xuất sắc. Nga cũng đưa ra mức giá cạnh tranh, chỉ nhỉnh hơn MiG-35.
Tuy nhiên, kích thước và khối lượng lớn khiến chi phí vận hành và bảo dưỡng của Su-35 cao hơn đáng kể. Dù vậy, đề xuất này vẫn hấp dẫn nhờ mức độ tương đồng lớn với Su-30MKI - dòng tiêm kích chủ lực của Không quân Ấn Độ. Nga thậm chí đề xuất sản xuất 114 chiếc Su-35 tại Ấn Độ, kèm chuyển giao công nghệ để nâng cấp Su-30MKI lên chuẩn năng lực gần tương đương Su-35.
Các nâng cấp tiềm năng bao gồm động cơ AL-41F-1S, radar Irbis-E, hệ thống tác chiến điện tử mới và các loại tên lửa không đối không hiện đại như R-37M và R-77M. Tuy nhiên, Ấn Độ cuối cùng đã hủy gói thầu MMRCA, đồng thời tăng mua Su-30MKI và MiG-29 vào năm 2020, qua đó khép lại cơ hội của Su-35.
Một nguyên nhân then chốt là khoảng cách công nghệ giữa Su-30MKI và Su-35 không đủ lớn, xét trên quãng thời gian hơn một thập kỷ giữa hai thế hệ. Ngoài ra, Su-35 không được trang bị radar AESA chính, dù có các radar AESA băng tần L phụ, khiến hiệu quả đầu tư bị đặt dấu hỏi.
Ngược lại, Su-57 mang lại giá trị chiến lược rõ rệt hơn. Nga được cho là sẵn sàng chuyển giao công nghệ ở mức sâu chưa từng có, bao gồm quyền tiếp cận mã nguồn, cho phép Ấn Độ tích hợp các hệ thống điện tử hàng không nội địa. Quan trọng hơn, các công nghệ thế hệ 5 của Su-57 có thể hỗ trợ trực tiếp cho chương trình tiêm kích nội địa AMCA, điều mà Su-35 khó có thể đáp ứng ở cùng tầm mức.
Việc Nga đề xuất chuyển giao toàn bộ mã nguồn Su-57 mang ý nghĩa chiến lược vượt xa một hợp đồng mua sắm thông thường. Điều này cho phép Ấn Độ tự chủ sâu trong tích hợp avionics, vũ khí và phần mềm tác chiến, giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài. Với ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ, đây là cơ hội hiếm có để tiếp cận công nghệ lõi của tiêm kích thế hệ 5, thúc đẩy chương trình AMCA và nâng cao năng lực thiết kế, phát triển máy bay chiến đấu nội địa trong dài hạn.
